Deze Video is niet meer beschikbaar. Waarom?

Een huis kopen via blockchain: kan deze technologie de notaris vervangen?

Te midden van de forse discussie over de inkomsten van notarissen deze week viel plots het woord blockchain. Is die veelbelovende technologie niet nog een pak bedreigender voor dat beroep dan de weerkerende aanvallen van Freya Van den Bossche (SP.A)? Het Eén- programma "De markt" legde het voor aan de notarisfederatie.

"Notariskantoren zijn de duurste copycenters van het land geworden", stelde SP.A-politica Freya Van den Bossche (SP.A) deze week naar aanleiding van het onderzoek van Knack over de inkomsten van notarissen. Volgens het artikel verdienen sommige notarissen tot 160.000 euro bruto per maand. En zelfs de slechtst boerende notaris zou op z'n minst 60 à 70.000 euro per maand opstrijken.

"Een zeer grote belediging voor het werk van notarissen en hun medewerkers", zo noemt Christian Luyten, communicatiedirecteur van de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, de uitspraak van Van den Bossche. Ook zijn de cijfers van Knack "niet representatief", geeft hij aan. Volgens hem liggen de reële brutomaandlonen gemiddeld tien keer lager.

Notarissen pesten

Maar is die weerkerende ereloondiscussie wel de belangrijkste zorg voor de toekomst van notarissen? Toen de verwijten deze week over en weer vlogen, viel ook wel eens het woord blockchain. Dat is een technologie die, om het met een boutade van blockchainexpert Gerrie Smits te zeggen, "uitgevonden lijkt om notarissen te pesten".

Bij blockchain wordt elke transactie geregistreerd op niet 1 computer, maar op duizenden tot miljoenen computers. Die computers controleren elkaars informatie. Dat zorgt ervoor dat het zo goed als onmogelijk wordt om zo'n transactie te vervalsen. "Sterk in het veilig en authentiek wegschrijven van informatie, sterk in transacties. Je kunt op z'n minst zeggen dat blockchain het potentieel heeft om de job van de notaris te vervangen", vindt Smits. 

Ik vreesde dat dat weken ging duren, maar na twee uur was de transactie in orde, met dank aan blockchain

Maka De Lameilleure kocht het huis van haar Georgische ouders via blockchain

Het verhaal van Maka De Lameilleure, hoofd onderzoek en ontwikkeling aan de Antwerp Management School, in "De markt" bewijst dat dat helemaal niet meer zo veraf is. Zij kreeg deze zomer te horen dat haar Georgische ouders hun huis aan haar wilden overlaten. "Ik vreesde dat dat weken ging duren, maar na twee uur was de transactie in orde, met dank aan blockchain."

Sinds ongeveer een jaar werkt het kadaster in Georgië met blockchain. "Enkel bij het inbrengen van de documenten in dat systeem is er een notaris aan te pas gekomen om alles te valideren. Vanaf dan was hij niet meer betrokken." De totale transactiekost: 200 dollar (162 euro).

Maka De Lameilleure en Christian Luyten in "De markt".

Een huis kopen in een paar dagen

Als het in Georgië kan, moeten notarissen zich hier dan stilaan beginnen vasthouden aan de takken van de bomen? "Wij zien het als een ongelooflijke kans en we kijken echt naar uit", reageert Christian Luyten daarop. "Dat zou een enorme verlossing zijn van allerhande paperassenwerk en administratie waarmee notarissen zich vandaag moeten bezighouden. Dat is een van de redenen waarom u vandaag vier maanden moet wachten op uw akte als u een huis koopt: notarissen moeten onder meer het kadaster, stedenbouw, hypotheekkantoren raadplegen. Die papieren laten lang op zich wachten. Met blockchain zou dat nog maar een paar uren of dagen duren."

De rol van de notaris is net de burger adviseren: hoe meer tijd daarvoor vrijkomt, hoe beter de dienstverlening kan zijn

Christian Luyten, communicatiedirecteur van de notarisfederatie

Volgens Luyten stopt het werk van de notaris niet bij blockchain. "Het zal de notaris zijn die op de eerste rij zit en die alle klachten ontvangt. De rol van de notaris is net de burger adviseren: hoe meer tijd daarvoor vrijkomt, hoe beter de dienstverlening kan zijn."

De Lameilleure bevestigt dat ook: "Notarissen in Georgië hebben meegewerkt aan die overstap naar blockchain, omdat het systeem precies dat werk wegnam dat weinig intellectuele inspanningen vroeg. Zo konden de notarissen zich meer richten op de meer interessante, uitdagende taken. Zij verloren dus misschien wel wat inkomsten door de blockchain, maar konden meer geld verdienen door zich te kunnen toeleggen op complexere dossiers."

Minder werk, of zinvoller werk?

In Georgië daalde het aantal notarissen wel door de invoering van blockchain, zegt De Lameilleure. En ook van het aantal ambtenaren op het betrokken overheidsagentschap bleef maar een derde over. "Dat agentschap kostte vroeger geld aan de stad. Nu levert het de overheid geld op." Toch wil ze benadrukken dat de stelling 'blockchain kost banen' niet juist is. "Technologie neemt geen jobs weg. Wel maakt die tijd voor zinvoller werk."

Hoog tijd voor notarisprojecten rond blockchain in ons land dus? Luyten bevestigt dat het eraan komt: "We hebben als federatie het eerste testproject rond blockchain op poten gezet in samenwerking met andere cijferberoepen." Maar ook andere beroepsgroepen moeten blockchainsystemen beginnen overwegen, vindt De Lameilleure. "Advocaten bijvoorbeeld, of verpleegkundigen. Blockchain kan ook voor hen zo veel administratief werk wegnemen dat ze meer tijd hebben voor hun hoofdtaak, het werk waarvoor ze hebben gestudeerd."

Meer in "De markt", om 12.30 uur op Eén.