Geestelijke vader legoblokken overleed 60 jaar geleden

Ole Kirk Christiansen. De naam zegt misschien niet meteen iets, zijn uitvinding wel. Ole Kirk is de geestelijke vader van de ‘legoblokjes’. Al decennialang speelplezier voor menig kind en gevloek voor ouders die de blokjes overal verspreid terug vinden. Vandaag is het 60 jaar geleden dat de bedenker ervan overleed. Een herinnering in mineur, want net deze week raakte bekend dat het bedrijf LEGO sinds lang een omzetdaling kent.

Ole Kirk Christiansen werd geboren op 7 april 1891 in Filskov, een klein plaatsje in de gemeente Billund, in het zuiden van Denemarken. Hij werd timmerman en startte er in 1916 een bedrijf dat gespecialiseerd was in houten huizen en meubels. De grote crisis van de jaren ’30 bezorgde ook hem bittere ellende. Christiansen zag zijn bedrijf achteruitgaan en nam een opmerkelijk besluit. Hij ging zich toeleggen op miniatuurversies van zijn meubels en vanaf 1932 focust hij zich op het produceren van houten speelgoed.

In die jaren gaf Christiansen zijn bedrijf de gekende naam LEGO. Die naam was afgeleid van de Deense woorden LEg en GOdt, wat zoveel betekent als ‘speel goed’. Later zou ook blijken dat LEGO in het Latijn ook ‘ik verzamel’ betekent. Ongewild toepasselijk.

Video player inladen ...

De tweede wereldoorlog werd een spelbreker voor het bedrijf. Ole Kirk Christiansen zette zijn activiteiten wel voort, maar op een laag pitje. Meteen na de oorlog kwam dan de grote sprong. Christiansen zag dat er in die periode veel gebouwd werd en dacht dat dit voor kinderen ook leuk kon zijn. Hij wou speelgoed dat kinderen ook aan het bouwen zou zetten.  

Blokkendozen bestonden wel al in die tijd, maar die blokken verschoven te gemakkelijk. Als je de blokjes op elkaar legde, vielen ze snel om. Ole Kirk Christiansen zocht naar een systeem dat stabieler was, waarbij eenmaal iets gebouwd, het lange tijd kon blijven staan. Hij wou ook een systeem waarbij een constructie steeds verder kon worden uitgebouwd, modulair speelgoed. Het bouwen moest in zijn ogen een continu proces kunnen zijn.

Een grote revolutie was de introductie van ‘plastic’. In 1947 zag Ole Kirk Christiansen enkele voorbeelden van plastic bouwsteentjes van een ander bedrijf, Kiddicraft. Twee jaar later begon hij met het produceren van soortgelijke bouwstenen, de 'Automatic Binding Bricks'. De blokken werden gemaakt van celluloseacetaat en konden op elkaar worden geplaatst. Bovenaan zaten een aantal nopjes, aan de onderkant waren ze hol. Hierdoor konden ze gemakkelijk met elkaar worden verbonden en zaten ze al iets steviger vast. In 1953 kregen de bouwstenen hun nieuwe naam, 'Lego Mursten', of ‘Legostenen’.

Maar de blokjes waren nog niet helemaal zoals Christiansen het voor ogen had. Ze zaten nog niet stevig genoeg vast en er waren geen verbindingsmogelijkheden. In 1958 werd de bouwsteen ontwikkeld zoals we die nu kennen, met holle buisjes aan de onderkant. Hierdoor werden ze steviger en konden op meerdere manieren op elkaar worden gezet.  

Ole Kirk Christiansen overleed op 66-jarige leeftijd aan een hartaanval. Na zijn dood nam zijn zoon Godtfred het familiebedrijf over. Sindsdien is het bedrijf nog steeds in handen van de familie Christiansen.

De vallende blokjes

De 60ste verjaardag van het overlijden van de geestelijke vader van LEGO, gebeurt in een turbulente periode. Deze week werd immers bekend dat de Deense speelgoedgigant kampt met een dalende omzet. Voor het eerst sinds 2004. De jaarcijfers tonen een omzetdaling van 7 procent. Het bedrijf maakte ook minder winst.

De mindere cijfers komen er na een periode van felle groei. Vooral in de thuismarkt Europa en de VS boert Lego achteruit. In september 2017 kondigde het bedrijf ook aan dat het wereldwijd 1.400 van de 18.200 banen wil schrappen. Na jaren van snelle groei is het bedrijf te “complex” geworden, klonk het toen.

De problemen in 2017 zouden volgens CEO Niels Christiansen ook te maken hebben met een te grote productie van blokjes twee jaar geleden. Het bedrijf verkocht toen meer speelgoed aan winkelketens en onlineshops dan zij aan hun klanten doorverkochten. Winkeliers zaten met een grote onverkochte stock en vroegen dus minder nieuwe blokjes. Toch zijn ze bij LEGO niet pessimistisch. Ze richten zich nu vol op nieuwe groeimarkten in het Midden-Oosten.