Statiegeld op kleine plastic flessen in Nederland, tenzij er genoeg inspanningen worden geleverd

Er komt vanaf 2021 statiegeld op kleine plastic flessen in Nederland, tenzij de verpakkingsindustrie er voor die tijd in slaagt de hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval met 70 tot 90 procent te verminderen. Ook moet dan 90 procent van die flessen worden hergebruikt.

Vanuit het bedrijfsleven kwam er lange tijd fors verzet op het plan om het statiegeld uit te breiden, maar nu is er toch een akkoord. Er komt statiegeld op kleine plastic flessen in 2021, tenzij de industrie tegen dan voldoende inspanningen heeft gedaan om het afval terug te dringen. 

"Statiegeld helpt - dat weten we - dus de invoering op kleine flesjes zet ik in gang", zegt de Nederlandse staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Stientje van Veldhoven. "Maar als een andere aanpak sneller hetzelfde resultaat boekt, is statiegeld niet nodig. Zolang we de plasticsoep maar aanpakken en we van oude flesjes, nieuwe flesjes maken."

Om hoeveel geld het exact zou gaan, is nog niet bekend, maar de staatssecretaris denkt aan 10 tot 15 cent voor flessen tot 1 liter. Er zal overleg komen met de verpakkingssector om te kijken hoe het systeem het beste kan worden vormgegeven. 

Milieuorganisaties teleurgesteld

De milieuorganisaties zijn teleurgesteld over het akkoord. Natuur & Milieu noemt de afspraken een stap in de goede richting, maar wijst erop dat het akkoord alleen gaat helpen bij het aanpakken van plastic flesjes en niet van blikjes, terwijl die een twee keer zo groot aandeel hebben in de berg zwerfafval. "Wij zullen ons daarom blijven inzetten om ook op blikjes statiegeld te krijgen."

En ook Greenpeace spreekt van een gemiste kans. "Nederlanders willen statiegeld op kleine blikjes en flesjes, maar de invoer is met nog eens twee jaar uitgesteld. Het is tijd om het milieu boven de belangen van de supermarkten en de verpakkingsindustrie te stellen."

En ons land?

In ons land is er ondertussen een soortgelijke discussie aan de gang, nu de Statiegeldalliantie steeds meer aanhangers vindt die statiegeld zien als een middel in de strijd tegen het zwerfvuil.

Ook hier probeert de verpakkingsindustrie en distributiesector het statiegeld tegen te houden door in 2016 een akkoord af te sluiten met de Vlaamse overheid waarin men zich engageerde om de totale hoeveelheid zwerfvuil in gewicht met een vijfde te doen dalen tegen 2022. Op zwarte punten, zoals snelwegparkings en haltes van het openbaar vervoer, moet de hoeveelheid zwerfvuil met 65 procent dalen.