Video player inladen ...

Rex Tillerson, Texaanse oliebaas en "vriend van Rusland"

De nu ontslagen Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson werkte zo goed als zijn hele carrière voor de oliegroep Exxon en bouwde in die periode goede contacten uit met Rusland, ook met president Vladimir Poetin.

Rex Wayne Tillerson is binnenkort 66. Hij komt uit een bescheiden gezin in Texas, maar kon afstuderen als ingenieur. In 1975 ging hij werken voor de oliegigant Exxon en hij klom er geleidelijk op tot aan de top.

Tussen 2006 en 2016 was hij CEO en voorzitter van wat inmiddels ExxonMobil was geworden, een van de grootste oliegroepen ter wereld. Het leverde Tillerson heel wat wereldwijde ervaring op en hij sloot onder meer deals in Nigeria, Irak en ook Rusland.

Dat laatste was een belangrijke partner voor ExxonMobil, dat actief kon worden op het eiland Sakhalin en in 2011 sloot Tillerson een belangrijke deal met de Russische tegenhanger Rosneft. De goede persoonlijke relatie met de Russische president Vladimir Poetin hielp daarbij en in 2013 kreeg Tillerson zowaar de hoge Russische onderscheiding van de "Orde van de Vriendschap".

Van olie naar Buitenlandse Zaken

De benoeming van Rex Tillerson tot minister van Buitenlandse Zaken door president Trump begin vorig jaar kwam enigszins als een verrassing. De namen van ex-presidentskandidaat Mitt Romney en Rudi Giuliani, de gewezen burgemeester van New York, werden eerder genoemd voor die post. Dat ExxonMobil een leeftijdslimiet van 65 hanteert voor toplui, was mogelijk ook een reden waarom Tillerson die baan aanvaardde.

Hij heeft er wellicht niet echt veel plezier aan beleefd. Trump en Tillerson waren het al snel duidelijk niet eens over de aanpak van Noord-Korea en Iran. Toen Tillerson liet verstaan dat hij wou praten met de Noord-Koreanen, werd hij op Twitter publiekelijk terechtgewezen door Trump omdat hij "zijn tijd daaraan verspilde". Dat Trump bij zijn medewerkers persoonlijke loyauteit hoger inschat dan kennis en expertise, speelde ook een rol. Tillerson ergerde zich aan het gebrek aan internationale kennis van de president en die wordt niet graag tegengesproken.

Op het State Department laat Tillerson ook niet echt een goede indruk na. Veel belangrijke posten zijn niet ingevuld en Tillerson steunde het voorstel om 30% op zijn departement te besparen. Veel ervaren en gespecialiseerde medewerkers namen ontslag, werden ontslagen of gingen met vervroegd pensioen en werden niet vervangen of door mensen met minder kwaliteiten. Er heerste openlijk ongenoegen op het ministerie. In een eerste kort interview na het ontslag van Tillerson liet president Trump optekenen dat "die zich nu wellicht gelukkiger voelt". Dat zal wellicht wel het geval zijn.