Video player inladen ...

Wat betekent Tillersons vertrek voor buitenlandse betrekkingen VS?

De ontslagen Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson was degene die president Trump probeerde te temperen. Wat betekent zijn vertrek voor de buitenlandse betrekkingen van de VS? In "Terzake" bekijkt docent internationale politiek David Criekemans (Universiteit Antwerpen) enkele dossiers.

Noord-Korea

Het vertrek van Tillerson komt op een zeer ongelegen moment, nu er een ontmoeting op til is tussen de Amerikaanse president Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Dat is de overheersende reactie.

"Trump zegt echter dat hij een nieuw team aan het bouwen is om die meeting voor te bereiden", zegt Criekemans. "We zullen zien hoe dat zal gebeuren, àls de meeting zal plaatsvinden". Van dat laatste is Criekemans niet helemaal overtuigd. "In de dagelijkse soap opera van Trump is alles mogelijk."

In elk geval: die meeting dient voorbereid te worden. "En de vraag is of Trump wel de nodige expertise zal kunnen organiseren om dat te doen. Mike Pompeo is natuurlijk wel de baas geweest van de CIA en op vlak van de veiligheidspolitiek kent hij de dossiers. Maar of dat voldoende zal zijn?

Normaal gezien is een meeting met de president het einde van een proces, nu zal het misschien een ontvangst zijn zonder veel ontwikkelingen, die ook heel slecht zou kunnen aflopen."

Iran

Trump verwees vandaag ook naar een ander delicaat dossier: Iran. Meer nog dan Noord-Korea is dàt het dossier waar een andere aanpak op komst lijkt zijn, meent Criekemans.

Dat Trump af wil van de nucleaire deal met Iran, is geen geheim. Hij noemde het ooit "de slechtse deal in de geschiedenis van de VS". De deal werd in 2015 gesloten tussen Iran en de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad (de VS, het VK, Rusland, China en Frankrijk) plus Duitsland en de Europese Unie, die er een belangrijke in heeft gespeeld.  

Hoe wil Trump af van de deal? "Hij zal proberen te zeggen dat Iran zich niet langer aan de deal houdt, maar dat zal leiden tot een breuk met de Europese Unie. Een breuk die er al lang zit aan te komen", zegt Criekemans. 

Terwijl Europa verder wil met Iran, zie je omgekeerd een andere alliantie tot stand komen. "Saudi-Arabië met Trump de grote wapendeals. En ook moeten we kijken naar Israël, dat de laatste weken aan het draaien is. "Als alle neuzen in die richting gaan, zie je enerzijds Europa met de sjiitische as, en anderzijds Rusland en de VS die plots met Saudi-Arabië en Israël de spanning gaan opdrijven". 

Rusland

En dan is er de huidige crisis met de vergiftiging van een voormalige Russische dubbelspion in het Verenigd Koninkrijk. De Britse premier Theresa May zei gisteren dat ze zijn vergiftigd met een zenuwgas van het Russische leger en vraagt Rusland vóór morgen om een bevredigende uitleg.

Ook hier zaten Trump en Tillerson niet op dezelfde golflengte. "Tillerson had vrij rechtstreeks met de vinger gewezen naar Rusland, en Trump heeft dat niet graag", zegt Criekemans. "Veel meer kunnen we daar nu nog niet over zeggen. We zullen zien hoe dit zich verder zal ontwikkelen."