WWF-rapport: klimaatverandering bedreigt overal natuurgebieden 

De klimaatverandering kan rond de eeuwwisseling tot de helft van de planten-en diersoorten in de rijkste natuurgebieden in gevaar brengen. Dat staat in een uitgebreid rapport in opdracht van WWF dat vandaag in Climatic Change verschijnt.  

Wetenschappers van de universiteit van East Anglia en de James Cook University in Australië bestudeerden de 35 belangrijkste natuurgebieden van de wereld. Daar horen onder meer gebieden bij als de Amazone in Zuid-Amerika, de Galapagoseilanden in de Stille Oceaan, maar ook de nationale parken in Afrika en het Middellandse Zeegebied.

Ze onderzochten verschillende klimaatscenario’s, afhankelijk van de inspanningen die we doen om de CO2 uitstoot te verminderen. Een gemiddelde stijging van 2 graden Celsius tegen het einde van de eeuw is het meest optimistische scenario. Dat is de bovengrens van het klimaatverdrag van Parijs. Het meest pessimistische scenario heeft het over een stijging van 4,5 graad Celsius. Dat is wanneer we alles op zijn beloop laten. In totaal hielden de wetenschappers bijna 80.000 planten- en diersoorten onder de loep.

Negatieve spiraal

Hoewel de natuur vrij veerkrachtig is, leidt de opwarming van de aarde vaak tot onherroepelijke schade. Of erger, soms geraken de ontwikkelingen in een stroomversnelling. Zoals het smelten van het ijs op de Noordpool, waardoor het zeewater steeds meer warmte absorbeert in plaats van te weerkaatsen. In het Middellandse Zeegebied zal bijvoorbeeld een temperatuurstijging leiden tot meer bosbranden. Daardoor houden planten en bomen minder bladeren over, waardoor het nog warmer wordt. Het is een negatieve spiraal die moeilijk te stoppen lijkt.  

Vluchten kan niet meer

Volgens het rapport wordt bij een gemiddelde temperatuurstijging van 2 graden Celsius tegen het einde van deze eeuw een kwart van de planten- en diersoorten bedreigd. Bij een stijging van 4,5 graad loopt dat op tot de helft. Het gaat daarbij over gemiddelden. Het Middellandse Zeegebied en de Amazone kunnen tot 70 procent van hun plantensoorten verliezen. In het zuidwesten van Australië en in de Miombobossen in Zuidelijk Afrika loopt dat aantal nog op.  

naturepl.com / Reinhard / ARCO / WWF

Heel wat planten- en diersoorten kunnen bovendien geen gelijke tred houden met de klimaatverandering. Dat wil zeggen dat ze niet zomaar naar meer gematigde leefgebieden kunnen verhuizen. Dat is het geval bij de meeste planten en bij amfibieën en reptielen zoals kikkers en hagedissen. Nogal wat diersoorten die vrij mobiel lijken, zijn dat eigenlijk niet. Orang-Oetanvrouwtjes zijn strikt gebonden aan hun territorium. Tijgers en sneeuwluipaarden leven in versnipperde gebieden met weinig uitwijkmogelijkheden.

© Martin Harvey 2004

WWF geeft het voorbeeld van de olifanten in de Miombobossen van Tanzania. “Het Sioma Ngwezi Nationaal Park wordt geteisterd door veel langere droogtes dan vroeger,” zegt Isabelle Vertriest, directeur internationale programma’s. “De olifanten komen in conflict met de lokale bevolking omdat ze steeds vaker het park uitlopen om in de dorpen water te zoeken. Als we de klimaatverandering niet beperken, dreigen de problemen onbeheersbaar te worden”.  Daarom pleit WWF ervoor dat elk land de strijd voor het behoud van de soorten inschrijft in zijn klimaatplan.  

Meer nieuws