Science Photo Library

Dino-vogel Archaeopteryx vloog vrij onhandig en niet erg ver, maar hij vloog

Archaeopteryx, de iconische dinosaurusvogel, kon wel degelijk vliegen. Gracieus was het niet, maar hij raakte wel van de grond, zo blijkt uit een nieuwe studie. En dat ondanks verschillen met het skelet van huidige vogels. 

De Archaeopteryx doet bij dino-volgers zeker een belletje rinkelen. Hij is een van de oudst bekende vogels en vliegende dinsoauriërs, die  voorkwam in het late Jura (zowat 150 miljoen jaar geleden). Het dier, ter grootte van een kraai, leefde op een tropische archipel in het huidige Duitsland, waar ook mooie fossielen werden gevonden. 

Uit die goed bewaarde fossielen bleek dat de Archaeopteryx  veren had, en eigenlijk het midden hield tussen een reptiel en een vogel. zoals we die nu kennen. De vondst was uiterst belangrijk voor vroege evolutionaire theorieën over het vliegen. 

De Archaeopteryx voerde een soort vlinderslag-beweging uit met zijn vleugels

In een nieuw rapport gepubliceerd in Nature Communications, beschrijven wetenschappers op welke manier de Archaeopteryx rondvloog op onze aarde, zowat 150 miljoen jaar geleden.  

Ja, hij raakte van de grond, maar wellicht zag het er wat onhandig uit, onhandiger in elk geval dan de meeste vogels die we vandaag zien vliegen. De Archaeopteryx maakte een vliegbeweging van voor naar achter, alsof wij eerst onze armen naar voren zouden uitsteken en dan naar achteren toe zouden bewegen, een beetje zoals bij vlinderslag. Ook de vogels moesten ooit "leren" vliegen, zo blijkt, voor ze evolutionair beter aangepast raakten.  

De Archaeopteryx vloog korte afstanden zoals een fazant of een pauw

Volgens de onderzoekers kon de Archaeopteryx korte afstanden vliegen, zoals een fazant of een pauw. Ze zeggen dat er in de voorbije 150 jaar nooit betere bewijzen gevonden zijn dat de Archaeopteryx een actieve vlucht kon uitvoeren.

Ze besluiten dat op basis van een grondige studie van fossiele vleugels, en onder meer het aantal bloedvaatjes in vleugelbeentjes. Voor de studie werden gevanceerde scanningtechnieken gebruikt, en de bevindingen werden daarna vergeleken met andere vogels en pterosauriërs, de ook al uitgestorven vliegende reptielen.