Zuhal Demir over Russische kunst in MSK: "Het KIK is de sheriff van de kunstwereld niet"

Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid Zuhal Demir (N-VA) vindt dat het Museum voor Schone Kunsten (MSK) in Gent de volledige verantwoordelijkheid draagt voor het exposeren van de Toporovski-collectie. Nochtans wist het KIK, een wetenschappelijke instelling die onder haar bevoegdheid valt, dat de kunst mogelijk vals was.

Uit vertrouwelijke onderzoeksrapporten die Belga vorige week onthulde, blijkt dat het gereputeerde Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) al jaren op de hoogte was van mogelijke problemen met de authenticiteit van werken die Toporovski had aangebracht.

Toch greep het KIK op geen enkel ogenblik in toen het MSK in Gent eind vorig jaar met de controversiële verzamelaar in zee ging. Na aanhoudende kritiek werd enkele weken geleden een expertencommissie aangesteld om de echtheid van de Russische kunst te verifiëren, maar Toporovski ging er niet mee akkoord dat het nodige labo-technisch onderzoek uitgevoerd zou worden door het KIK. De expertencommissie werd opgedoekt en het MSK haalde de stukken weg.

Het KIK is een federale overheidsinstelling die jaarlijks een dotatie van zowat 2,3 miljoen euro ontvangt. Maar in dit geval werkte het instituut in opdracht van Toporovski. "Deze dienstverlening heeft een contractueel karakter en het is niet aan het KIK om de onderzoeksresultaten bekend te maken", vindt Demir.

Beroepsgeheim

Ook Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open VLD) was niet op de hoogte van het onderzoek toen hij Toporovski naar het MSK doorverwees. Bij het Gentse stadsbestuur en in het Vlaams Parlement klonk daarop de vraag of het beroepsgeheim bij ernstige reputatieschade aan Vlaamse cultuurinstellingen wel absoluut moet zijn.

"Het zou goed zijn mocht het KIK in zo'n geval toch kunnen ingrijpen", vindt Gents schepen van Cultuur Annelies Storms (SP.A). Vlaams Parlementslid Bart Caron (Groen) pleit voor een beter samenwerking tussen federale instellingen en de Vlaamse musea.

Maar Demir ziet geen probleem. "Ik stel vast dat bijna alle andere museumdirecteurs afstand hebben genomen van de wijze waarop de tentoonstelling in het MSK werd georganiseerd", zegt ze. "Als er actie nodig is, dan is het aan het MSK om te beslissen of het deze collectie al dan niet tentoonstelt."

Het Gentse stadsbestuur wil aan de hand van een externe audit nagaan of het vooronderzoek door de MSK-directie zorgvuldig is gebeurd.