"De taak van de wetsdokter is om de waarheid te achterhalen"

Volgens Wouter Van den Bogaert, arts in de forensische geneeskunde, hebben een wetsdokter en een medische tegenexpert een andere taak. Daarmee reageert hij op het Brusselse assisenproces waar een jonge vrouw van 20 verdacht wordt van de moord op haar 4-jarig broertje. In die zaak staan verschillende medische deskundigen lijnrecht tegenover elkaar. "De taak van de wetsdokter is om de waarheid te achterhalen," aldus Van den Bogaert. 

“Het vaststellen van een doodsoorzaak is moeilijk en complex”. Wouter Van den Bogaert, die geregeld optreedt als wetsdokter, valt meteen met de deur in huis. Hij reageert daarmee op het Brusselse assisenproces over de jonge vrouw die ervan verdacht wordt haar broer van vier jaar oud gedood te hebben. In die zaak zijn heel wat twijfels over de doodsoorzaak.

“Wij zijn er niet bij als iemand sterft. We moeten de dood reconstrueren op basis van wat we op het lichaam kunnen aflezen. Op basis van objectieve vaststellingen wordt dan een verslag gemaakt. En als conclusie wordt een interpretatie gegeven van wat een bepaald letsel kan betekenen. Maar het is niet de bedoeling dat we op de schuldvraag een antwoord geven.”

Wetsdokter vs. medische tegenexpert

Enerzijds heb je in een proces de wetsdokter die aangesteld is door de onderzoeksrechter of het parket. “Vaak hebben wetsdokters gedurende vijf jaar een extra opleiding gevolgd," zegt Van den Bogaert. "Je kan het vergelijken met een chirurg. Ze zijn dagelijks bezig met die materie.”

Anderzijds zijn er de tegenexperten. “Dat zijn mensen die gevraagd worden door de verdediging of de burgerlijke partijen om het dossier ook te bestuderen en hun zienswijze te geven. En die is niet altijd dezelfde als die van de wetsdokter. ”

De  twee hebben volgens Van den Bogaert een andere taak. “De taak van de wetsdokter is om de waarheid te achterhalen. De taak van de tegenexpert is om alternatieve hypotheses naar voor te brengen om rekening mee te houden. Dat wordt hem gevraagd door een bepaalde partij. Daarnaast kunnen de tegenexperten op de radio of voor het journaal hun mening verder verkondigen, maar een wetsdokter kan dat deontologisch niet.”

Hoe zit het dan concreet in deze zaak?

Volgens de wetsdokter is het slachtoffer mogelijk gewurgd, maar dat spreekt de spoedarts tegen. Zijn er dan geen duidelijke aanwijzingen bij een wurging? “In de regel laat een wurging met de handen sporen na," aldus Van den Bogaert. "Maar hier hebben we te maken met een kind, wat minder geweldpleging vereist om de dood te veroorzaken. Men gaat dus ook minder letsels terugvinden."

"Maar wat mij het meeste opvalt, is dat deze discussie pas op het assisenhof gevoerd wordt. Als er bepaalde deskundigen andere hypothesen hadden, had dat al moeten geventileerd worden. Dan had de wetsdokter de mogelijkheid gehad om er rekening mee te houden en mogelijke interpretatiefouten recht te zetten. Nu is het kort dag."

Wat mij het meeste opvalt, is dat deze discussie pas op het assisenhof gevoerd wordt. 

Is er sprake van klassenjustitie?

"Sommige mensen kunnen geen tegenexperten inhuren," vervolgt Van den Bogaert. "Maar met hoe grotere namen je kan afkomen, hoe meer indruk dat maakt. Zeker op een volksjury."

En die volksjury moet nu beslissen over schuld of onschuld. Geen makkelijke taak, zegt Van den Bogaert. “De jury krijgt hooggeleerde mensen voor zich die discussiëren over zaken waar ze zelf vaak weinig van begrijpen. En toch wordt hen gevraagd om op een belangrijke vraag te antwoorden: schuld of onschuld?”