Video player inladen ...

Wat is burn-out en wat zijn de vijf voornaamste symptomen?

1 op de 8 werknemers heeft klachten die tot burn-out kunnen leiden, heeft de SERV berekend voor de sociale partners. Om een einde te maken aan het "nattevingerwerk", en om tot een snellere diagnose te komen bij mensen die erdoor getroffen zijn, hebben onderzoekers aan de KU Leuven een jaar geleden nog een nieuwe definitie gegeven aan de term burn-out. Graag brengen we die nog even in herinnering. 

Eerst en vooral: burn-out is wel degelijk een werkgerelateerd fenomeen, zeggen de wetenschappers, maar het hangt ook samen met persoonlijkheid. Zo zouden "ja-knikkers" en "perfectionisten" vatbaarder zijn voor het syndroom. 

De nieuwe definitie kwam tot stand na het raadplegen van zo'n 40 praktijkexperts, zoals psychologen, coaches, consultants, huisartsen en arbeidsgeneesheren, schrijft Steffie Desart (KU Leuven). Oorspronkelijk werd het syndroom beschreven met drie samenhangende verschijnselen; de onderzoekers breidden dat uit naar vijf kernsymptomen en twee bijkomstige symptomen. Dit zijn ze: 

  • Uitputting (zowel fysiek als mentaal)
  • Cognitief controleverlies (geheugenproblemen en concentratieproblemen)
  • Emotioneel controleverlies (hevige emotionele reacties)
  • Depressie-klachten (om die reden worden depressie en burn-out vaak verward)
  • Mentale distantie (mentaal afstand nemen van het werk

Naast deze vijf kernsymptomen gaat het ook om begeleidende symptomen in de vorm van spanningsklachten, schrijft Desart. Het kan dan gaan om psychosomatische klachten (bv.  hart-, ademhalings-, maag- darm- en pijnklachten) of gedragsmatige effecten, zoals slaapproblemen, paniekaanvallen of piekeren).   

De praktijkexperten waren unaniem: burn-out is een werkgerelateerd fenomeen

Burn-out-onderzoeker Steffie Desart

Dit is de nieuwe, volledige definitie van burn-out volgens de onderzoekers:

 

Vanwege een overbelasting op het werk, vaak gepaard gaande met een persoonlijke kwetsbaarheid en/of problemen in de privésfeer, kan er geen energie meer opgebracht worden om bepaalde cognitieve en emotionele processen te regelen.

Dit verlies van controle in samenwerking met de uitputting leidt tot een zelfbeschermingsreactie, waarbij er mentaal afstand genomen wordt van de uitputtingsbron (bij burn-out: het werk). Het gaat hier vooral om een negatieve attitude, bijv. in de vorm van cynisme. Al kan deze attitude zich ook uiten in het fysiek afstand nemen van het werk (bijv. door contact te ontwijken met collega’s).

Door het controleverlies geraakt men bovendien in een depressieve stemming. Deze stemming is dus het gevolg van een gevoelsmatige reactie en is niet gelijk aan een depressie in de zin van een op zichzelf staande psychische stoornis.

Spanningsklachten (‘stress’) worden gezien als onderliggende symptomen en kunnen worden gebruikt om een meer volledig beeld van burn-out te krijgen. Zij zijn vaak de eerste reden waarom men hulp zoekt en kunnen een voorbode zijn van burn-out in de vorm van overspanning.

Lees hier meer op de pagina's van de KU Leuven