Geen kruisje meer ’s avonds, hoe is het mogelijk?

Jürgen Mettepenningen en Jurgen Slembrouck schrijven beurtelings een opinietekst over wat hen opvalt in nieuws of in het dagelijkse leven. De eerste is christelijk geïnspireerd. De tweede vanuit vrijzinnige inspiratie. Deze week is Mettepenningen aan het woord.

labels
Jürgen Mettepenningen
Jürgen Mettepenningen is theoloog en bisschoppelijk afgevaardigde voor het onderwijs in het aartsbisdom Mechelen-Brussel.

Sta me toe u mee te nemen naar de memorabele dag van 24 februari. Memorabel want die dag wilde mijn dochter Gloria geen kruisje meer. Dat is nochtans een vast ritueel ’s avonds, zo’n kruisje op het voorhoofd net voor het slapengaan. Ze gaf aan dat het genoeg was geweest, dat ze de volgende dag tien jaar zou worden en dat het dus niet meer nodig was.

Daar sta je dan met een geweigerd ritueel dat aan je duim blijf kleven. Geen kruisje meer ’s avonds, hoe was het mogelijk? Ik zei Gloria dat dit een teken was dat God ’s nachts op haar zou letten, waarop ze resoluut antwoordde dat ik en mijn vrouw toch ’s nachts een keer langskomen om naar haar en de twee andere kinderen te kijken? Jaja, da’s juist, repliceerde ik, maar dat is maar één keer per nacht terwijl God elke minuut naar haar kijkt. En toen kwam het: “Papa, als je zegt dat God elke minuut naar me kijkt, dan heb ik toch geen kruisje nodig?”

Schaakmat

Daar sta je dan als vader en als theoloog. Schaakmat gezet door de dochter. Afdruipen dan maar naar de living en bekomen. Met een ritueel minder in het leven. Het gaf me een vreemd gevoel. Mijn wereld was weer wat vlakker geworden. Tja, een dochter die tien wordt, het doet wat met een mens… Had mijn aanpak niet beter gekund? Ergens was ik ook wel heel fier: fantastisch dat m’n dochter zo redeneert! Immers, kruisje of niet, ze weet waar het op aankomt: God beschermt haar dag en nacht. En toch zie ik die bescherming liever met een kruisje dan zonder.

We moeten vooruit

Wat zouden we zijn zonder rituelen? De kus alvorens het huis uit te gaan, het dagelijks telefoontje tussen partners op de middag om te horen hoe het met elkaar gaat, wachten tot ieder aan tafel zit vooraleer samen te beginnen eten, het kruisje voor het slapengaan,…

Rituelen zijn meer dan gewoonten. Er is dat belangrijk tikje meer. Je bent aan die rituelen gehecht omdat je op bijzondere wijze gehecht bent aan de mensen met wie je de rituelen deelt. Bovendien licht in dergelijk ritueel iets op van wat niet adequaat onder woorden gebracht kan worden: rituelen hebben met liefde vandoen. Net zoals we niet kunnen zonder liefde, kunnen we niet zonder rituelen…

Liefde toont de kracht van geloof

Woorden en antwoorden hebben hun grenzen, ze kunnen je zelfs schaakmat zetten, maar rituelen kunnen dat niet. Die gaan dieper dan het niveau van de argumentatie. Het gaat over relatie, niet over argumentatie. Neem nu het kruisje. Ik druk ermee de relatie uit die ik met mijn dochter heb, maar ook de relatie die ik met God heb, zelfs al zie ik hem niet zoals ik mijn dochter kan zien.

God laat zich niet zien en evenmin adequaat verwoorden, maar Hij laat zich geloven en vermoeden. Onder meer via rituelen. Is dat te bewijzen? Neen. Liefde heeft geen bewijzen nodig. Of zoals de onlangs overleden Nico ter Linden in zijn laatste boekje schreef over een klein jongetje dat aan de grote Gerard Reve vroeg of God wel bestond, en van hem het volgende antwoord kreeg: “Ach jongen, bestaan, bestaan – dat heeft God helemaal niet nodig”.

Het gaat inderdaad niet over ons beeld van bestaan zodat we God zouden moeten kunnen bewijzen, het gaat over liefde die voorbijgaat aan dergelijke manier van denken. En die precies daarom een ritueel als het kruisje mogelijk maakt!

The day after

Maar wat doet een mens dan de avond na de weigering van een kruisje? Hoe de dochter op een nieuwe wijze welterusten zeggen? Ik wist het niet goed en voelde spanning. Die voelde zij niet. Toen ik op de rand van haar bed zat, vertelde ze me over de cadeautjes die ze die dag had gekregen en de mensen die ze had gezien. Tijdens het gesprek vergat ik mijn zware gedachten over het kruisje en gaf ik er haar gewoon eentje zonder er eigenlijk bij na te denken. En weet je wat? Ze glimlachte naar me. Zalig om zo naar haar te kijken.

Wat heeft God geluk dat Hij zo’n glimlach een hele nacht kan zien…

----

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.