Vijf historische studentenprotesten uit de afgelopen eeuw

Vandaag houdt de "March for Our Lives" halt in Washington en andere Amerikaanse steden. Deze protestorganisatie is opgericht door overlevenden van de Douglas High School in Parkland. Het is niet de eerste keer in de geschiedenis dat een grootschalig protest wordt georganiseerd door scholieren of studenten.

De kracht van het geweldloze protest

Vier Afro-Amerikaanse studenten van het North Carolina Agricultural en Technical College in Greensboro protesteerden in 1960 tegen rassensegregatie in het zuiden van de VS. Dat deden ze door een lunchplek te kiezen in een kleine kantine van het bedrijf Woolworth waar alleen blanken mochten zitten. Daarmee overtraden ze een wet die verbood dat zwarten en blanken samen eten.

Deze geweldloze vorm van protest was één van de stappen die bijdroegen aan het verkrijgen van gelijke rechten voor Afro-Amerikanen. Het viertal werd niet bediend door het personeel, maar kwam de volgende dag terug. Deze keer met honderden andere studenten. Het was het begin van een lange reeks van protesten tegen de heersende segregatie tussen zwarten en blanken. Deze protesten verspreidden zich uiteindelijk als een lopend vuurtje naar andere staten en steden in de VS.

Wereldwijde protestgeneratie eind jaren 60

Van 1968 tot 1970 vonden over de hele wereld studentenprotesten plaats. Toen tijdens de meidagen van 1968 de studenten van de Franse Sorbonne-universiteit de straten van Parijs opgingen om hun ongenoegen te uiten leek het hek helemaal van de dam. Studenten stoorden zich aan het verouderde schoolsysteem en voelden zich vervreemd van de autoriteiten in het onderwijs en in de politiek, die ze als conservatief en autoritair
ervoeren. 

Veel studenten stoorden zich ook aan de Amerikaanse aanwezigheid in Vietnam. Ze zagen dat als een vorm van imperialisme. Dat leidde tot heel wat manifestaties op verscheidene campussen in de VS. Tijdens een van die manifestaties in 1970 liep het mis toen het leger vier studenten dood schoot op de campus van Kent State University in Ohio. Het drama leidde tot nog meer studentenprotesten.

Video player inladen ...

Zuid-Afrikaanse studenten tegen apartheid

Tijdens de jaren '70 en '80 hadden studenten in Zuid-Afrika een belangrijke rol in de strijd tegen apartheid, het systeem dat blanken en zwarten gescheiden hield. Een belangrijk moment in die strijd vond plaats in 1976. In Soweto protesteerden studenten tegen de invoering van het Afrikaans, de taal die bij uitstek werd ervaren als de  taal van de blanke overheerser. Zij hadden al heel wat moeilijkheden met les volgen in het Engels, waardoor de maatregel om het Afrikaans te leren met veel onbegrip onthaald werd.

Het werkte de apartheid verder in de hand. De politie trad hard op tegen het geweld. Naar schatting 176 mensen werden gedood. De bloedige opstand zorgde ervoor dat de regering de maatregel afschafte. Studenten waren tot op het einde van de strijd tegen apartheid een belangrijke schakel in de protestbeweging.

Video player inladen ...

‘Tank man’ als symbool voor Chinees protest op Tienanmenplein

Het is een bekend beeld: een man verspert de baan voor een aanrijdende tank op het Tienanmenplein in Peking. De identiteit van de man is onbekend, maar volgens velen gaat het om een protesterende student. Het beeld staat symbool voor een groot studentenprotest op 4 juni 1989. Het beleid van de toenmalige Chinese leider, Deng Xiaoping, riep heel wat frustratie op bij Chinese studenten. Zij eisten politieke en economische hervormingen.

Het leidde midden april tot een reeks van demonstraties in Peking. Tesamen met de dood van de hervormingsgezinde secretaris-generaal van de communistische partij, Hu Yaobang, zorgde dat voor veel woede bij Chinese studenten. Begin juni werd het protest hardhandig neergeslagen. Officieel kwamen er 241 mensen om, terwijl anderen het dodental schatten op 6000. Chinese autoriteiten zwijgen de protesten tot de dag van vandaag nog steeds stil.

Video player inladen ...

Studenten lanceren Black Lives Matter

Toen de Amerikaanse buurtwachter George Zimmerman in 2013 werd vrijgesproken voor de dood op de 17-jaar oude Afro-Amerikaanse Trayvon Martin werd de hashtag #BlackLivesMatter gelanceerd. Al snel trokken mensen over het hele land de straat op om politiegeweld tegen Afro-Amerikanen aan te klagen. Heel wat studenten trokken tijdens deze manifestaties de straat op. 

Dat protest, geïnspireerd door Black Lives Matter, is nog niet uitgedoofd. Ook wereldwijd vindt de protestorganisatie weerklank. Van Groot-Brittannië tot Australië komen mensen de straat op die gelijke rechten eisen voor de zwarte gemeenschap. Opvallend is dat deze activistengroep, net zoals de March for Our Lives, protesteert tegen wapengeweld. Al zijn de motieven bij beide groepen wel verschillend. Bij Black Lives Matter gaat het doorgaans om protest tegen wapengeweld door de politie, en dan vooral tegen zwarten of gekleurde Amerikanen. Bij de nieuwste beweging gaat het om de vrije wapenverkoop.

Video player inladen ...