Nederland wil "ten minste houdbaar tot" afschaffen in strijd tegen voedselverspilling

In Nederland wil de minister van Voedselkwaliteit Carola Schouten de “ten minste houdbaar tot”-datum schrappen voor producten die zeer lang houdbaar zijn, zoals rijst, koffie en pasta. Dat is één van de maatregelen die de minister wil treffen om de voedselverspilling tegen te gaan. Ook bij ons kent 1 op de 5 Vlamingen het verschil niet. Wij zetten het nog even voor u op een rijtje.

Elk jaar kieperen we ongeveer 25 kilogram voedsel per persoon in de vuilbak. Voor alle Vlamingen komt dat op zo’n 160.000 ton voedsel per jaar. We kopen te veel eten, laten het slecht worden en gooien het soms ook gewoon te snel weg. Dat komt omdat er soms verwarring ontstaat omtrent de houdbaarheidsdatum die op de verpakking staat. 

Nochtans spreken deze 2 verschillende data voor zich. Te gebruiken tot (TGT) geldt voor zeer bederfelijke voedingsmiddelen zoals vers vlees, vis, bereide slaatjes enzovoort. Deze producten mag je niet na de houdbaarheidsdatum eten, omdat ze een onmiddellijk gevaar opleveren voor je gezondheid. Na de vervaldatum is de kans groot dat er ziekmakende bacteriën in voorkomen. Hoewel je deze niet kan zien, ruiken of proeven, kan je er wel ziek van worden.

"'Ten minste houdbaar' tot heeft niets te maken met voedselveiligheid, maar met de kwaliteitsgarantie

Mieke Uyttendaele, professor Voedselkwaliteit UGent

Producten die minder bederfelijk zijn, zoals koffie, chocolade, diepgevroren producten, rijst en graanproducten, krijgen de vermelding “ten minste houdbaar tot” (THT). Deze producten kan je gerust ook nog eten of drinken na de vervaldatum zonder ziek te worden. Het enige wat kan gebeuren, is dat de smaak, geur of textuur wat verandert.

“Die vervaldatum heeft niets te maken met voedselveiligheid, maar wel met het garanderen van kwaliteit”, zegt professor Mieke Uyttendaele van de vakgroep voedselveiligheid en voedselkwaliteit van de UGent in het Radio 1-programma "Nieuwe Feiten". 

Volgens haar kent 1 op de 5 Vlamingen het verschil niet tussen de TGT en de THT: “Zelfs als men weet dat er een verschil is, dan nog houdt slechts de helft er rekening mee, en gooien ze het eten te snel weg.” Op die manier belandt er voedsel in de vuilbak dat toch nog perfect eetbaar is. 

"Droge voeding kan je zelf heel makkelijk beoordelen"

Nu al bestaat er een lijst van voedingsmiddelen die geen enkele houdbaarheidsdatum moeten krijgen, zoals suiker, azijn, keukenzout, snoep en dranken met een alcoholpercentage van 10 procent of meer. Om voedselverspilling tegen te gaan, stelt de Nederlandse minister Carola Schouten voor om die lijst uit te breiden. Die aanpassing van de wet moet wel op Europees niveau gebeuren.

Professor Uyttendaele vindt het een goed idee dat die lijst kan worden uitgebreid met droge voedingsmiddelen, zoals koffie, rijst en pasta. “Je kan heel gemakkelijk zelf beoordelen of dat soort producten nog goed is door te kijken, ruiken of proeven.”

Alle kleine beetjes helpen om voedselverspilling te vermijden

Mieke Uyttendaele, professor Voedselkwaliteit UGent

Voor andere voedingsmiddelen die niet snel bederven, zoals bijvoorbeeld tonijn in blik, vindt professor Uyttendaele het toch nuttig om een houdbaarheidsdatum te vermelden: “Het is een soort recht op informatie voor de consument. Als je weet dat de vervaldatum overschreden is, weet je dat je toch een beetje moet letten op hoe het product eruit ziet of ruikt. Bloem die vochtig is, kan bijvoorbeeld aan het schimmelen zijn. Het is een kleine waarschuwing.”

Uit een relatief klein onderzoek van de universiteit van Wageningen vorig jaar bleek dat 12 procent minder voedsel wordt weggegooid als de ten minste houdbaar-datum niet vermeld wordt. "Alle beetjes helpen om voedselverspilling te vermijden", besluit Uyttendaele.