Hoe overleef ik (letterlijk) de zomertijd?

De zomertijd is minder onschuldig dan het lijkt voor je gezondheid. Er zijn meer hartproblemen en meer ongevallen op de weg. Met deze tips van medisch expert Edelhart Kempeneers kan je er iets aan doen en het ergste voorkomen.

labels
Edelhart Kempeneers
Edelhart Kempeneers is medisch expert bij Attentia een sociaal secretariaat en adviesbureau voor bedrijven.

Vannacht schakelden we weer over naar de zomertijd. Om twee uur ’s nachts wordt ons zomaar een uur slaap ontnomen. Voor sommigen met dodelijke gevolgen, maar meestal blijft het beperkt tot enkele dagen met een extra sterk ochtend-humeur. Toch kan je je zelfs daartegen wapenen.

Hoeveel last jij ondervindt van de overgang naar de zomertijd, hangt af van je persoonlijke bioritme. Het uurtje slaap dat je dit weekend verliest, heeft een grotere impact op avondmensen dan op ochtendmensen. Gemiddeld duurt het toch ongeveer een week voor een mens helemaal aangepast is aan het nieuwe slaapritme, en dat laat zich harder voelen dan je misschien denkt.

Uit een onderzoek in het American Journal of Cardiology blijkt de soms dodelijke impact van de uur-wissel. Wetenschappers stelden vast dat het risico op een hartaanval op de dag na de invoering van de zomertijd met maar liefst 71 procent de hoogte in schiet. In ons land krijgen ongeveer 15.000 mensen per jaar te maken met een hartaanval. Gemiddeld zijn dat er 41 per dag.

Houden we rekening met het Amerikaanse onderzoek, dan kunnen we op 25 maart 29 extra hartaanvallen verwachten.

Ook in de week na de omschakeling werkt dit effect nog door. Het risico blijft dan 17 procent hoger dan gemiddeld doorheen het jaar en dat is in absolute cijfers goed voor nog eens 49 extra hartaanvallen.

Opmerkelijke cijfers, maar volgens de onderzoekers niet zo verrassend: wijzigingen in het slaappatroon kunnen leiden tot een stijging van de bloeddruk en tot een ontregelde hormonenbalans.

Ook stress speelt vermoedelijk een rol. Uit eigen onderzoek blijkt dat het aantal werknemers dat sterk verhoogde stress meldt op de maandag na het ingaan van de zomertijd met 272 procent stijgt vergeleken met de maandag er voor. Ook het aantal werknemers met lichte tot matige stress stijgt op die maandag na invoering van de zomertijd: dan heeft meer dan 55 procent van alle werknemers last van enige vorm van stress, tegenover een gemiddelde van 49 procent op andere maandagen.

Bereid je voor

Als jij ook telkens de gevolgen voelt van de wijziging naar de zomertijd, kan je je maar beter voorbereiden. Niet omdat je leven op het spel staat, zo’n vaart zal het wel niet lopen, maar gewoonweg om er zo weinig mogelijk hinder van te ondervinden.

Dat kan door de dagen voordien alvast iets vroeger te gaan slapen en iets vroeger op te staan, zodat het verschil zondag niet meer zo abrupt is. Je doet er verder goed aan om zodra de wekker gaat meteen uit je nest te springen en voor het nodige licht en geluid te zorgen. Die prikkels activeren je interne biologische klok.

Auto

Ook al heb je een gezond leeuwenhart en is een infarct het laatste van je zorgen, dan kan de zomertijd je nog op andere manieren parten spelen. Volgens een tweede onderzoek, deze keer in vakblad Sleep Medicine, belooft maandag 26 maart immers een duistere dag in het verkeer te worden.

De eerste werkdag na de invoer van de zomertijd heeft namelijk te lijden onder een verdubbeling van het aantal verkeersongevallen.

Passen we die vaststelling opnieuw toe op ons eigen land, dan kunnen we voorspellen dat de zomertijd op maandag verantwoordelijk zal zijn voor 105 extra ongevallen met in totaal 136 slachtoffers, waarvan twee dodelijke. 

De onderzoekers zien de hogere vermoeidheid van sommige chauffeurs als voornaamste oorzaak, al zal het wellicht ook wel meespelen dat het ’s ochtends plots een uur langer donker blijft.

Jetlag

Is het dan een goed idee om risicovolle taken met enkele dagen of zelfs een week uit te stellen? De cijfers suggereren alvast van wel. Je mag het effect van het zomeruur gerust vergelijken met dat van een jetlag. Wie ooit al naar de VS of Azië vloog, heeft wellicht aan den lijve ondervonden dat je de impact van een ontregeld bioritme op je concentratie en slaappatroon niet mag onderschatten.

De gevoelige harten onder ons zullen de afschaffing van de zomertijd dus alvast een goed idee noemen. Maar eer het ooit zover zou komen, zijn bovenstaande tips toch al een manier om de gevolgen voor jezelf zo klein mogelijk te houden.

---

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen, publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.