"Beslissing om F-16's te vervangen was gebaseerd op onvolledige studie met fouten" 

In "De zevende dag" had gepensioneerd kolonel Roger Housen vanmiddag twijfels over de regeringsbeslissing om de F-16's met een moderner toestel te vervangen. Die beslissing was volgens hem gebaseerd op een rapport met fouten dat overigens niet alle opties overschouwde. N-VA en SP.A blijven het grondig oneens over die vervanging.

Gewezen kolonel Roger Housen zegt dat hij het rapport dat aan de basis lag van de beslissing tot vervanging samen met enkele militaire experten bekeken heeft en dat hij er ernstige twijfels over heeft.

Op zijn minst is dat rapport achterhaald, maar hij vindt ook dat die niet volledig is. Zo is nergens onderzocht over de luchtmacht de veroudering van de F-16's niet zou kunnen opvangen met het leasen van vliegtuigen zoals andere landen dat hebben gedaan. Hij verwijst dan naar Hongarije en Tsjechië.

Volgens hem hangt een beslissing ook af van wat we met die vliegtuigen willen doen. In ons land liggen de hoofdkwartieren van de EU, de NAVO en internationale bedrijven en dus moet het luchtruim verdedigd kunnen worden, zegt de ex-kolonel. Maar dat kan volgens hem even goed met de huidige F-16's of zelfs met minder. Het verschil zit hem volgens de ex-kolonel in internationale operaties: als we vanaf dag 1 met de VS vijandelijk luchtruim moeten binnendringen, hebben we "stealth" zoals met de dure F-35 nodig, als we dat vanaf dag 5 of later doen, is dat niet zo en kan dat ook met goedkopere en oudere toestellen, aldus Housen.

Video player inladen ...

Leeftijd en economische return verdelen SP.A en N-VA

SP.A-voorzitter John Crombez die de afgelopen week uitpakte met het nieuws dat dat een rapport over het mogelijk langer gebruik van de F-16's werd achtergehouden, heeft twijfels over die vervanging. Onze toestellen zijn geen 40 jaar oud zoals Karolien Grosemans (N-VA), de voorzitter van de Kamercommissie Defensie, beweert en Crombez ziet ook geen economische return voor ons land als dat voor de Amerikaanse F-35 zou kiezen. Er is ook geen debat gevoerd over welk leger we nodig hebben en willen, vindt hij.

Karolien Grosemans, die in 2011 de prijs voor de opvolging van de F-16's nog "waanzinnig" had genoemd, stelt dat dat nu anders is. Toen was er volgens de N-VA-politica nog geen sprake van economische terugverdieneffecten indien er nieuwe en hoogtechnologische F-35's besteld zouden worden.

Nu zal dat wel het geval kunnen zijn, zegt ze en dat komt omdat België nu in een concurrentieel interessantere positie zit nu er verschillende kandidaten voor de vervanging zijn. Naast de F-35 van het Amerikaanse Lockheed Martin dingt ook het Europese consortium Eurofighter (met Airbus) mee met de Typhoon. België kan dus druk uitoefenen op beide kandidaten. Bovendien wordt de kostprijs om onze F-16's nog langer te gebruiken, geschat op 2,2 miljard euro en dat is te veel, vindt Grosemans. Volgens haar dateren onze F-16's uit 1976 en hebben we daarmee de oudste nog bestaande vliegtuigen van dat type, maar dat geldt niet voor de huidige toestellen. Grosemans verweet Crombez ook dat hij gewoon geen gevechtsvliegtuigen wil.

Partnerlanden

Defensiespecialist Alexander Mattelaer van de VUB is het met Grosemans eens dat er nu een meer concurrentiële positie is voor de keuze voor nieuwe vliegtuigen en dat dat later misschien niet meer zo is. Wat de leeftijd van onze gevechtsvliegtuigen betreft, is het zo dat onze F-16's indertijd samen aangekocht werden met Noorwegen, Denemarken en Nederland, maar dat die iets later werden geleverd. In principe kunnen onze toestellen dus ietsje langer mee, maar die drie partnerlanden hebben intussen al gekozen voor de F-35 als opvolger.

Wij zijn niet verplicht om die keuze te volgen, zegt Mattelaer, maar als we als enige F-16-luchtmacht in die gebruikersgroep met Noren, Denen en Nederlanders overblijven, dan zullen de onderhoudskosten voor die oude toestellen veel duurder worden. Op langere termijn zou de concurrentie tussen de vliegtuigbouwers mogelijk minder interessant zijn en zullen we dus meer moeten betalen, waarschuwt hij.