© Kees van de Veen

Luchtvervuiling: dreigen we bang te worden om te ademen?

Luchtvervuiling, fijnstof, uitstoot…nooit hebben de thema’s de gemoederen zo beroerd als de jongste maanden. Het bewustzijn is enorm gegroeid, maar ook de angst. Sommigen vinden dat de zorg is overgegaan in hysterie. Longarts Kristine Desager vraagt in “De wereld vandaag” de voeten op de grond te houden. En huisarts Patrik Vankrunkelsven wil paniekberichten “tot ware proporties herleiden”.

Kristine Desager is longarts en gespecialiseerd in kinderlongziekten en astma. Desager bemerkt duidelijk toenemende onrust rond luchtvervuiling in haar artsenpraktijk. “Ik krijg meer vragen dan ooit over de gevolgen van luchtvervuiling. Vooral als het gaat om baby’s is de ongerustheid groot, zo mogelijk nog meer bij ongeboren baby’s.”

“Maar we moeten de voeten op de grond houden”, vindt Desager. “Enige relativering is op haar plaats. Ik vind het beter alert te zijn dan hysterisch te worden. Als het zo doorgaat worden we bang om te ademen. Vooral als de bekommernis om de eigen kinderen erbij komt te kijken, stelt zich het probleem. Terwijl de laatste 10 jaar er wat betreft luchtvervuiling een duidelijke verbetering is.”

Ik vind het beter alert te zijn dan hysterisch te worden

"Ook erfelijkheid speelt een rol"

“Dat roken schadelijk is staat wetenschappelijk als een paal boven water. Baby’s die in een rokerige omgeving opgroeien, hoor je als het ware piepen. Dat fijnstof ongezond is, is eveneens duidelijk. Maar bij de gevolgen is nuance nodig. Bijvoorbeeld, prikkels doen astma toenemen. Maar hierbij speelt ook erfelijkheid een duidelijke rol. Wie astmatische ouders heeft loopt een groter risico gevolgen te dragen van fijnstof en ozon.”

Kristine Desager probeert in haar praktijk pragmatisch te zijn. “Ik probeer mijn patiënten heel concrete tips te geven. Verlucht niet tijdens files in het spitsuur. Pas op met houtkachels in huis. Zwangere vrouwen moeten zoveel mogelijk uit rokerige ruimtes blijven. Hou je kleinste kinderen binnen bij weersomstandigheden die een slechte luchtkwaliteit veroorzaken.”

“Het gaat globaal genomen beter”

Ex-politicus en vandaag huisarts Patrik Vankrunkelsven merkt in zijn eigen praktijk minder ongerustheid, misschien omdat hij op het platteland woont. “Het is vaak omgekeerd. Ik wijs de mensen soms op de slechte luchtomstandigheden in hun woonkamers. Ik durf hen aanspreken op de gevolgen van hun open haard. Je moet mensen op hun eigen verantwoordelijkheid wijzen. Maar tegelijk zal ik paniekberichten bij mijn patiënten tot ware proporties herleiden.”

Ook wetenschappelijke resultaten moet je durven relativeren

Vankrunkelsven, die ook huisartsgeneeskunde doceert aan de KULeuven, is eveneens van oordeel dat we moeten durven relativeren. “Het gaat globaal genomen beter. Zelfs bepaalde wetenschappelijke resultaten moet je durven relativeren. Zo zou het aantal hartinfarcten toenemen bij dagen met veel fijnstof. Maar of het totaal aantal hartinfarcten toeneemt door fijnstof, dat is dan weer niet bewezen."

"Mogelijk zijn er in andere periodes minder infarcten. Iets wat dan weer niet onderzocht werd. Het mag niet zo zijn dat elke wetenschappelijke bevinding paniek moet zaaien. Wat niet wil zeggen dat het nog wat sneller de goede richting mag uitgaan.”