Rijkste Belgen hebben 48 miljard ondergebracht in Luxemburgse postbus­vennootschappen, naam van Yves Leterme duikt op

De honderd rijkste families van ons land hebben samen ruim 48 miljard euro ondergebracht bij postbus­vennootschappen in het Groothertogdom Luxemburg. Op dat geld betalen ze amper belastingen. Dat blijkt uit een onderzoek van De Tijd en Le Soir, die bijna 1,5 miljoen documenten uit het Luxemburgse bedrijvenregister onderzocht hebben.

Dat Belgen met wat geld achter de hand gebruikmaken van het fiscaal vriendelijke regime in Luxemburg, is al lang bekend. Drie jaar geleden waren er ook al de onthullingen van LuxLeaks, over geheime belastingakkoorden tussen grote bedrijven en de Luxemburgse overheid.

Wat De Tijd en Le Soir de voorbije maanden voor de allereerste keer hebben kunnen doen, is bijna 1,5 miljoen documenten onderzoeken van het Luxemburgse bedrijvenregister. Dat is gelukt dankzij computerspecialisten die het register hebben kunnen kopiëren. Zo hebben ze kunnen vaststellen welke belangrijke Belgen aanwezig zijn in Luxemburg.

Van de 50 rijkste zakenfamilies in ons land blijken er 8 op de 10 financiële en fiscale constructies in Luxemburg te hebben. Meer dan de helft van de families (56 procent) gebruikt daarvoor enkel een postbusvennootschap. Van de 100 rijkste families zijn nog altijd 6 op de 10 in Luxemburg aanwezig.

In al die postbusvennootschappen samen zit maar liefst 48 miljard euro. Uit het onderzoek blijkt bovendien dat de constructies ook naar exotische belastingparadijzen leiden.

Naam van Yves Leterme duikt op

Sommige van die postbusvennootschappen zijn effectief niet meer dan een postbus. Anderen hebben een kantoor en wat personeel. Enkele namen die naar boven komen zijn: de AB InBev-families, de groep Vandemoortele, Katoen Natie van Fernand Huts, oud-Voka-voorzitter Urbain Vandeurzen, de groep Sioen van oud-VBO-voorzitster Michèle Sioen en de zakenfamilies Bostoen, Swenden en Haspeslagh. Een bekende naam die niet op de lijst staat is ondernemer Marc Coucke.

Wellicht de meest verrassende naam die opduikt, is die van oud-premier Yves Leterme. Hij was bestuurder bij de Luxemburgse postbusvennootschap Tele Columbus Holdings (Tele Columbus is een Duits kabelbedrijf). De holding is intussen opgedoekt. Leterme zelf zegt dat er niets mis was met de constructie. De oud-premier werd bestuurder in 2014. Hij was toen net weg bij de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling), die streed tegen internationale belastingconstructies.

"Zijn naam duikt op op het meest gebruikte postbusadres van heel Luxemburg. Dat is natuurlijk wel vreemd", zegt Lars Bové van De Tijd in "De ochtend" op Radio 1. "Welk signaal geef je dan als oud-premier van België? De vraag is ook wat hij effectief gedaan heeft in Luxemburg."

Is het legaal?

Wat wil dat concreet zeggen, een postbusvennootschap? Zo'n vennootschap gebruikt een Luxemburgs adres dat vaak nog door tientallen of honderden andere vennootschappen wordt gebruikt. Plaatselijke advieskantoren werken als tussenpersoon. Zij regelen alles: bestuurders, bezoekjes aan de notaris, algemene vergaderingen, enzomeer.

De postbusvennootschappen betalen amper belastingen. Vaak is het niet meer dan het absolute minimum van 4.815 euro. De constructies kunnen gebruikt worden om bijvoorbeeld dividenden en meerwaarden belastingvrij te houden. De Belgische staat loopt zo heel wat inkomsten mis.

Een vennootschap oprichten in Luxemburg is op zich wettelijk. Maar dan moet die ook echt van daaruit bestuurd worden. Het mag niet gaan om louter een papieren constructie. Maar waar de grenzen liggen is ook voor fiscale experts niet helemaal duidelijk. Het is aan de fiscus om schijnconstructies te bewijzen en dat is heel moeilijk.

Maar de Belgische fiscus en het gerecht kunnen wel degelijk actie ondernemen, benadrukt Bové. "Bij zulke constructies om belastingen te ontwijken wordt vaak gezegd: het is allemaal wettelijk en dat is net het probleem. Natuurlijk zitten hier ook wettelijke constructies tussen. Het hele punt is de postbus. Waar ligt de grens met een schijnconstructie? Wanneer is het echt en wanneer is het puur schijn? Want dan hebben de fiscus en het gerecht al dossiers opgestart om dit aan te vechten."

Beluister het gesprek met Lars Bové in "De ochtend"