Meerderheid en oppositie staan tegenover elkaar in de parlementaire onderzoekscommissie Kazachgate

De parlementaire onderzoekscomissie Kazachgate heeft de belangrijkste twee luiken van haar rapport goedgekeurd: hoe de "afkoopwet" tot stand is gekomen en hoe die is toegepast op het "Kazachse trio". Er was geen unanimiteit: over de vaststellingen stemden PS en CDH mee met de meerderheid. De eigenlijke aanbevelingen werden meerderheid tegen oppositie goedgekeurd

De onderzoekscommissie moest nagaan of er sprake is geweest van manipulatie bij de totstandkoming van de zogenaamde "afkoopwet" voor fraudeurs en of de wet correct is toegepast door het gerecht. De zaak draait rond drie oligarchen uit de vroegere Sovjetunie, Patokh Chodiev, Alijan Ibragimov en Alexander Masjkevitsj. Tegen de drie liep een proces in België wegens schriftvervalsing.

De drie hadden goede contacten met de president van Kazachstan. In 2010 sloot die een economisch partnerschap af met de Franse president Nicolas Sarkozy. In ruil voor de bestellingen bij Frankrijk zou de Kazachse president gevraagd hebben dat Frankrijk zijn invloed zou aanwenden om de vervolging van het Kazachse trio in België te stoppen.

De onderzoekscommissie oordeelt nu "dat het ongepast en onaanvaardbaar is dat buitenlandse autoriteiten zich inlaten met een lopend Belgisch gerechtelijk onderzoek, op welke manier dan ook". MR-politicus Armand De Decker werd door de Fransen aangezocht om als advocaat op te treden voor het Kazachse trio. De onderzoekscommissie stelt de deontologie van De Decker in vraag. Hij "heeft van zijn positie als ondervoorzitter van de Senaat gebruikgemaakt om er voordeel uit te puren voor zijn werkzaamheden als advocaat".

Feiten minimaliseren

Over de concrete aanbevelingen van de commissie is nog niet veel bekend. De oppositie (PS, SP.A, Ecolo-Groen, CDH) stemde in elk geval tegen. "De meerderheid, aangestuurd door de MR, kiest ervoor om de feiten te minimaliseren en niet de echte lessen te trekken uit Kazachgate", zegt PS'er Eric Massin. De PS wilde maatregelen om lobbying transparanter te maken, maar die zouden er niet gekomen zijn.

Ecolo'er Georges Gilkinet spreekt van een "poging tot eersteklasbegrafenis". "De meerderheid heeft elke wat vervelende vaststelling, elk beetje kritisch oordeel over politici of mensen van het gerecht en alle wat vernieuwende aanbevelingen verworpen, zonder debat."

Het eerste luik van het rapport werd maandag wel unaniem goedgekeurd. Dat ging over de manier waarop twee protagonisten in de zaak, Patokh Chodiev en Alijan Ibragimov, de Belgische nationaliteit konden verwerven en of de toenmalige burgemeester van Waterloo, ex-minister Serge Kubla (MR), die procedure had beïnvloed. De commissie kwam tot de conclusie dat dit niet het geval was.

Commissievoorzitter Dirk Van der Maelen (SP.A) heeft nog geen commentaar gegeven op de stemming van vandaag. De eindstemming over het gehele rapport is voor vrijdag gepland.