Reporters / Food & Drink Photos

Meer hormoonverstorende ftalaten in je lichaam als je je honger buitenshuis stilt

Op restaurant gaan, of het nu een fastfoodrestaurant is of niet, kan het gehalte aan ftalaten in je lichaam aanzienlijk verhogen. Ftalaten zijn chemische stoffen die dienen als weekmakers in plastic en worden hormoonverstorend genoemd. Amerikaanse onderzoekers zagen dat wie buitenshuis at, tot 35 procent meer ftalaten in zijn lichaam had dan wie thuis zijn maaltje gekookt had. Ze noemen hun bevindingen verontrustend.

Ftalaten is de verzamelnaam voor chemische stoffen die dienen als weekmakers in plastic. Ze zitten in tal van gebruiksvoorwerpen: verzorgings- en schoonmaakmiddelen, keukengerei, verpakkingen van voedsel, plakband, verf, vernis, vinyl- en kunststof vloerbedekkingen... Elke dag worden we er dus in verschillende gradaties aan blootgesteld.

Ftalaten kunnen in ons lichaam terechtkomen als voedsel in contact komt met bijvoorbeeld plastic potjes en doosjes, keukenhandschoenen en ander kookmateriaal. De laatste jaren wijzen meer en meer onderzoeken op hun hormoonverstorende effect: ze worden gelinkt aan onder meer kanker, diabetes, obesitas en vruchtbaarheidsproblemen.

10.253 Amerikanen geanalyseerd

Wetenschappers van de University of California (Berkeley), de University of San Francisco en de George Washington University (Washington D.C.), hebben gegevens van de US National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) geanalyseerd, een bevolkingsonderzoek dat elke twee jaar plaatsvindt.

De betrokken data werden verzameld tussen 2005 en 2014, in totaal waren er 10.253 Amerikanen bij betrokken. Zij hadden genoteerd wat ze in de laatste 24 uur hadden gegeten en waar ze hun voedsel gehaald hadden. In hun urine werden biomarkers voor ftalaten gemeten.

Over de hele onderzoeksgroep gaf 61 procent aan dat ze de dag ervoor niet zelf gekookt hadden, maar hun honger hadden gestild in een restaurant, een cafetaria, een fastfoodketen of met afhaaleten.

Wat zijn de voornaamste vaststellingen?

  • Het gehalte aan ftalaten was bijna 35 procent hoger bij mensen die de vorige dag uit eten geweest waren, in vergelijking met mensen die de vorige dag zelf gekookt hadden.
  • Het verband was significant in alle leeftijdsgroepen, maar vooral voor jongeren bleek het erg sterk. Adolescenten die op regelmatige basis fastfood- en andere restaurants bezochten, bleken tot 55 procent meer ftalaten in hun lichaam te hebben dan leeftijdgenoten die thuis gegeten hadden.
  • Bepaalde voedingsmiddelen, zoals cheese- en andere soorten burgers en broodjes, bleken gelinkt aan hogere gehaltes aan ftalaten, maar alléén als mensen ze in een fastfoodzaak, restaurant of cafetaria gegeten hadden. Het gehalte aan ftalaten was in dat geval tot 30 procent hoger, in alle leeftijdsgroepen.
Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Wat is de verklaring?

De onderzoekers noemen de resultaten verontrustend omdat twee derde van de Amerikaanse bevolking aangeeft elke dag iets buitenshuis te eten, eten af te halen of te laten bezorgen in plaats van zelf te koken. Al is het maar iets kleins.

Een precieze verklaring voor het verband kunnen de wetenschappers op basis van dit onderzoek niet zeggen. Het zou een nieuwe aanwijzing kunnen zijn dat ftalaten in verpakkings- en keukenmateriaal, handschoenen en meeneemdoosjes het voedsel kan "besmetten". Maar ook de manier waarop consumenten eten bereiden (frituren versus grillen, bijvoorbeeld) of een verschil in de blootstelling aan plastic zou een rol kunnen spelen.  

"Niet meer op restaurant gaan is niet de oplossing"

"De resultaten doen vermoeden dat uit eten gaan een belangrijke, en tot nog toe onderschatte, bron van blootstelling aan ftalaten is", zegt dr. Ami Zota van de George Washington University, co-auteur van de studie. "Dit suggereert dat voedsel dat je koopt in de supermarkt en thuis bereidt minder kans lijkt te hebben om hoge niveaus aan ftalaten te bevatten."

"Het is belangrijk om blootstelling aan ftalaten te beperken. Onze bevindingen tonen dat thuis vers, minder bewerkt voedsel eten het gehalte aan ftalaten in je lichaam kan verminderen, en dat is iets dat we morgen al kunnen doen", zegt hoofdauteur Julia Varshavsky van de University of California. "Maar niet meer op restaurant gaan is geen oplossing. We moeten nagaan wat de meest effectieve stappen zijn om ftalaten uit de voedselketen te bannen."

Meer lezen?