Onvoorspelbaar en verongelijkt: wat bezielt prins Laurent?

Waarom is prins Laurent in uniform naar een feestje op de Chinese ambassade gegaan, terwijl hij toch wist dat hij daar vooraf toestemming voor moest vragen? Hoe komt het dat hij tot ieders grote verbazing een klagerige brief aan de Kamerleden laat bezorgen die over zijn sanctie moeten beslissen? De jongere broer van Koning Filip is vaak onvoorspelbaar, en duidelijk verongelijkt. Wat bezielt hem? Een poging tot verklaring.

labels
Flip Feyten
Flip Feyten is VRT-journalist en royaltywatcher

Waarom is prins Laurent deze zomer naar dat feestje op de Chinese ambassade gegaan? Toen hij voor de spiegel stond om te zien of zijn uniform goed zat, moet toch de gedachte door zijn hoofd zijn geschoten: eigenlijk moet ik hiervoor toestemming vragen aan minister Reynders? Na alle eerdere incidenten en strenge gesprekken onder vier ogen met een paar premiers? En toch trok hij zijn dasje recht en ging hij gezwind mee het glas heffen op de 90e verjaardag van het Rode Leger. Hoe komt dat?De Coburgs staan al generaties lang bekend om hun koppigheid, maar hier is vermoedelijk meer aan de hand.

In Laurents brief aan de Kamerleden waarmee hij in een laatste wanhoopspoging zijn straf probeerde te ontlopen lees je tussen de regels hoe hij zich voelt en zijn leven ervaart. “Mijn hele bestaan is het voorwerp van een proces, mijn familie en sommige politici hebben mijn projecten voortdurend gedwarsboomd, sommige mensen glimlachen om mijn initiatieven en vinden dat ik in de weg loop”, schrijft hij. Waar komt dat allemaal vandaan? 

Prins Laurent, 18 jaar, bij de gemeenteraadsverkiezingen in 1982 Belga

Het verhaal is bekend: het gezin waarin Laurent opgroeide was niet altijd een warm nest. De onenigheid tussen de echtelieden Albert en Paola bereikte soms een Italiaans crescendo. Er is het verhaal dat de kinderen op een kerstavond compleet aan hun lot overgelaten waren, zodat het personeel hen dan maar uit medelijden opving. In het beruchte interview met RTL-tv, vier jaar geleden, bleken ouders Albert en Paola niet echt gebukt te gaan onder de commentaar op hun opvoedingsstijl. “On fait ce qu’on peut”, zeiden ze, "je doet wat je kan.” Maar het heeft wel sporen nagelaten bij hun drie kinderen.

Prins Laurent bij zijn Vormsel (11 jaar) Belga

Toen hij twaalf jaar was, werd plots beslist dat Laurent op kostschool moest naar de abdijschool van Zevenkerken bij Brugge. Hij kende nauwelijks Nederlands, raakte achterop en werd gepest. Het zat hem op een bepaald moment zo hoog dat hij wegliep van school. Hij werd wandelend op de E40 richting Brussel opgepikt door de rijkswacht. De incidenten begonnen dus al vroeg, en zijn koppige reacties daarop ook.

Prins Laurent, tweede van links,  op de Cadettenschool. Belga

Zijn verdere opleiding scheerde geen hoge toppen en zijn schoolresultaten bleven ondermaats. Na de Militaire School koos Laurent voor de marine en een opleiding tot helikopterpiloot. Dan volgden nog wat stages bij Amerikaanse bedrijven, de Wereldbank, en het Internationaal Monetair Fonds. En dat was het. 

Daarbovenop komt het lot dat elke broer (of zus) van een troonopvolger ondergaat. Filip ging altijd voor: hij kreeg altijd meer aandacht, had altijd betere contacten en was altijd beter omringd. Een tijdje kon Laurent zich nog troosten met de gedachte dat hij toch de reservetroonopvolger was.

Maar toen schafte oom Boudewijn de Salische wet af, waardoor ook vrouwen in aanmerking kwamen voor de troon. En met elk kind dat broer Filip en zus Astrid kregen donderde hij nòg een plaats verder naar beneden in de troonopvolging. Alweer een reden minder voor zelfrespect. Hij ging zich letterlijk een prins op overschot voelen.

De Britse Prins Harry. AP

Anders dan anderen in zijn situatie is Laurent vaak aan zijn lot overgelaten. Neem de Britse Prins Harry. Ook hij heeft een moeilijke jeugd achter de rug met de vechtscheiding van zijn ouders en de voortijdige dood van zijn moeder. Ook hij was op academisch gebied geen hoogvlieger. Ook hij kwam in het nieuws met schandaaltjes en vechtpartijtjes. En ook hij kwam altijd op de tweede plaats en zakte gestaag in de rij voor de troonopvolging.

Maar hij had een broer die voor hem door het vuur ging, én een liefhebbende vader en grootmoeder. Plus een school en een omgeving die bleven zoeken tot ze vonden waar de prins wèl in kon uitblinken: rugby en polo, een militaire carrière, liefdadigheidsorganisaties voor kinderen of gewonde militairen, en zelfs initiatieven voor mensen met psychische problemen waar hij als openhartige ervaringsdeskundige respect afdwong.

Video player inladen ...

Voor Laurent wordt het daarentegen een brokkenparcours met enkele successen maar vooral veel mislukkingen. Dat levert hem dan telkens terechtwijzingen en gezichtsverlies op. En dus kwetsuur op kwetsuur. Bovendien gaan dan alsmaar meer mensen zich met zijn initiatieven bemoeien en wordt het keurslijf rond zijn bestaan alsmaar strakker aangehaald.

En juist dat vindt hij vermoedelijk verschrikkelijk vernederend. Hij is een koningskind, hij verwacht eerbiedig en met veel égards behandeld te worden. Dan is het extra pijnlijk als hij telkens weer als een klein kind berispt en ingeperkt wordt, en als volwassen man voor van alles en nog wat toestemming moet vragen.

Met dezelfde haast kinderlijke impulsiviteit waarmee hij zich in zijn projecten gooit slaat hij ook om zich heen als hij zich benadeeld voelt, en gooit hij de kont tegen de krib. Bellen naar Reynders? Il s’ en fout: hij trekt zijn uniform aan en gaat tóch zonder toestemming naar de Chinese ambassade. Krijgt hij twee jaar geleden een reprimande van de premier omdat hij voor de camera van RTL-tv zegt dat zijn familie en sommige politici hem met rust moeten laten? Hij doet het nu in zijn brief aan de Kamer in dezelfde bewoordingen opnieuw. Het is een vicieuze cirkel.

Video player inladen ...

Ook op materieel gebied voelt hij zich achtergesteld. Zijn broer en zijn zus wonen rianter dan hij. De dotatie van Astrid is een paar duizend euro hoger dan de zijne. Hij wil met dure auto’s en dure horloges kunnen pronken. Hij wil eigenlijk liefst zijn dotatie aanvullen met geld dat hij zelf verdient, wat hem in zijn ogen op gelijke hoogte zou brengen met zijn klassegenoten.

Hij komt als twaalfde in de rij al lang niet meer in aanmerking voor de troon en toch krijgt hij nog een dotatie van meer dan 300.000 euro en woont hij bijna gratis. Daar staan relatief weinig verplichtingen tegenover, maar dat ziet hij allicht niet zo. Voor hem zijn die verplichtingen juist buitenproportioneel, en de vergoeding relatief mager.

Hoezeer hij afgeschermd van de realiteit is opgegroeid mag blijken uit zijn omgang met geld. Hij boekt aankopen bij warenhuis Colruyt, een skivakantie en het schoolgeld van zijn kinderen bij zijn werkingskosten in plaats van bij zijn persoonlijke uitgaven. Toen hij reportagemaker Luckas Vander Taelen ooit eens voorstelde om een hamburger te gaan eten, verwachtte hij dat Luckas zou betalen.

En als hij een ijsje koopt voor zijn kinderen en de uitbaters van het kraam beleefd zijn bankbriefje weigeren, steekt hij het fluks weer op zak. Dat hij door zijn huidige sanctie getroffen wordt in zijn portemonnee, moet extra hard aankomen. Het verklaart wellicht zijn verbazende démarche met die emotionele brief aan de Kamer.

Video player inladen ...

Daar komt bij dat hij met huid en haar afhankelijk is van de koning: eerst zijn oom Boudewijn, dan zijn vader Albert, en nu zijn broer Filip. Familie dus, waar hij eigenlijk steun van verwacht. Zij zijn in zijn ogen zijn kwelduivels terwijl zij de enigen zijn die hem juist zouden moeten verdedigen tegen alle bemoeizuchtige hofdignitarissen en politici. Maar net van hen krijgt hij altijd weer te horen dat hij zijn familie te schande maakt. Hij beseft blijkbaar niet dat zijn familie zich evenzeer moet houden aan de wettelijke spelregels.

Bij het Te Deum op Koningsdag 2016 negeert Prins Laurent zijn ouders. Belga

Op het einde van zijn regering wou koning Albert eigenlijk niets meer te maken hebben met zijn recalcitrante zoon. Het antwoord van Laurent is een ijskoude afstandelijkheid tegenover zijn ouders. Bij het Te Deum op Koningsdag 2016 negeert hij zijn ouders straal in de kathedraal. Op familiefeestjes zoals de 80e verjaardag van koningin Paola komt hij te laat, of komt hij niet opdagen, zodat zijn lege stoel pijnlijk duidelijk is voor iedereen.

Het moet gezegd dat koning Filip bij zijn aantreden een welgemeende poging heeft ondernomen om de brokken te lijmen en Laurent in zijn waarde te herstellen. Maar inmiddels is de relatie tussen de twee broers opnieuw compleet verzuurd.

Video player inladen ...

Bij de stemming in de Kamer over zijn sanctie hebben verschillende politici opgemerkt: als hij de beperkingen die hem worden opgelegd zo beknellend vindt, dan kan Laurent ook perfect afstand doen van de dotatie en vervolgens vrij van alle verplichtingen zelf in zijn levensonderhoud voorzien. Er is zelfs een precedent: zijn overgrootoom prins Karel deed het hem voor.

Maar er zitten toch wat haken en ogen aan die stelling. De prins wordt dit jaar 55: dat is een beetje laat voor een debuut op de arbeidsmarkt. Een blik op zijn opleiding maakt duidelijk dat hij daar wellicht ook niet te best voor gewapend is, en in het verleden is gebleken dat hij zich al te voortvarend inlaat met lieden die vooral op de uitstraling van zijn koninklijke titel afkomen.

En tenslotte: ook in dat geval zou alles wat hij doet met een vergrootglas gevolgd worden, en elke negatieve ervaring zou ook dan afstralen op het koningshuis. Dat weet men daar ook, dus een Laurent-met-dotatie blijft ondanks alles de verkiesbare optie, anders heeft de familie helemaal geen controle meer over hem. Vermoedelijk beseft Laurent dat eveneens, en zoekt hij daarom zo roekeloos de grenzen op en probeert hij uit hoever hij kan gaan.

Bij de begrafenis van Koningin Fabiola moedigt Prins Laurent zijn dochter Louise aan die de voorbeden las. Belga

Wel: er is nu duidelijk een grens bereikt. Hij is tegen de muur gelopen van een duidelijke meerderheid in de Kamer. De regering is zijn strapatsen nu echt wel beu. De koninklijke familie is allicht ziedend: het verhaal van de prins die klaagt over de schending van zijn mensenrechten is breed uitgesmeerd in de internationale pers.

Als Laurent nu nog volhardt in de boosheid, dan dreigt hij ook het laatste beetje krediet te verspelen dat hij als volkse grappenmaker bij het grote publiek genoot. Verder procederen zou hem misschien winst kunnen opleveren in juridische zin, want er is wel wat aan te merken op de gevolgde procedure. Maar te vrezen valt dat hij dan pas écht helemaal alleen staat.

Video player inladen ...