Afsmelting van de ijsplaten op de Zuidpool is veel groter dan gedacht

De ijsplaten op de Zuidpool smelten sneller weg dan gedacht. Britse onderzoekers hebben voor het eerst een onderwaterkaart gemaakt. Daaruit blijkt dat het opwarmende zeewater de ijsplaten, die op zee drijven, steeds meer doet smelten.  

Antarctica is een continent dat grotendeels bedekt is met ijs. Gletsjers lopen er uit in de oceaan en drijven er ook gedeeltelijk op. Het ijs op het land noemt men "ijskap", het ijs dat op zee drijft heet "ijsplaat". Onderzoekers van de universiteit van Leeds en het Centre for Polar Observation and Modelling hebben de ijsplaten over een lengte van 16.000 kilometer in kaart gebracht, zowat de omtrek van de Zuidpool. Via satellietmetingen hebben ze de scheidingslijn tussen ijskap en ijsplaat geobserveerd. Uit het onderzoek blijkt dat de opwarming van de oceaan die scheidingslijn meer naar het binnenland drijft. Met andere woorden ook de ijskap, het ijs dat op het land ligt, begint te smelten en dat smeltwater doet de zeespiegel stijgen.

In 20 jaar tijd is het verlies van ijs verdubbeld. De laatste 6 jaar is bijna 1.500 vierkante kilometer gesmolten, een gebied zo groot als Londen. Vooral aan de westkust is er veel afsmelting. De enorme Thwaites gletsjer krimpt over een breedte van 40 kilometer met 300 tot 400 meter per jaar. In het westen trekt meer dan 20 procent van de ijskappen zich sneller terug dan 25 meter pet jaar.

In het oosten, waar er een veel grotere ijsmassa is, is meestal een kleine groei van ijs te zien. Dat blijkt ook uit dit onderzoek. Vooral in het noordoosten dan. Maar aan de Totten gletsjer, meer in het zuidoosten, wijkt de scheidingslijn tussen ijskap en ijsplaat aan een behoorlijk tempo naar het binnenland.

AP1997

Stef Lhermitte van de Technische Universiteit Delft heeft zelf onderzoek gedaan in Antarctica. Hij is onder de indruk:
“Het goede aan deze studie is dat ze op zo’n grote schaal volgens een degelijke methode de erosie van de ijskappen en ijsplaten heeft in kaart gebracht.” Het is duidelijk dat deze afsmelting gevolgen heeft voor de stijging van de zeespiegel. Maar het is nog te vroeg om voorspellingen te doen. “Dit onderzoek geeft de wetenschappers die klimaatmodellen opstellen accurate informatie. Zij kunnen dan op basis van die informatie nog meer nauwkeurige voorspellingen doen."
 

Klimatologen kunnen op basis van deze uitgebreide en accurate informatie meer nauwkeurige voorspellingen doen

Stef Lhermitte, TU Delft

Eén ding is zeker. De Zuidpool gaat in de toekomst een steeds grotere rol spelen bij de stijging van de zeespiegel. Projectleider Hannes Konrad: "Gemiddeld 10 procent van de ijskappen van Antarctica trekt zich terug. Dat is omvangrijk."