Video player inladen ...

Spotify ondanks kritiek van Taylor Swift en Prince redder van de muziekindustrie

Spotify trekt vandaag naar de beurs. De kans is groot dat ook u de muziekstreamingdienst op uw computer, tablet en/of smartphone hebt staan. En hoewel de dienst bij artiesten niet onomstreden is, speelt Spotify een cruciale rol in de evolutie die de muzieksector de jongste jaren doormaakt. 

Spotify is een Zweeds bedrijf dat in april 2006 werd opgericht door Daniel Ek en Martin Lorentzon.  De naam Spotify is ontstaan uit de woorden spot en identify.  De opzet van het bedrijf was iedereen alle nummers ter wereld te kunnen laten beluisteren via online streaming. "Het is onze missie om miljoenen artiesten de mogelijkheid te geven miljarden fans van hun werk te laten genieten", zei Ek ooit. 

Intussen is Spotify beschikbaar in 60 landen en ongeveer 170 miljoen mensen maken er gebruik van. Ruim 70 miljoen van die 170 miljoen gebruikers betalen ook voor Spotify en dat geld is een van de belangrijkste inkomstenbronnen van het bedrijf dat vandaag voor het eerst naar de beurs trekt. 

Voor het gebruik moet de Spotify-muziekspeler worden gedownload. Van daaruit kan de muziek worden afgespeeld en gedownload. Er zijn verschillende soorten abonnementen. Een gratis versie met reclameonderbrekingen, een betalende Premiumversie zonder reclame en met meer mogelijkheden en een betalend familie-abonnement. 

Hoewel Spotify intussen niet meer weg te denken is, heeft het bedrijf ook al veel kritiek gekregen, van grote en kleinere artiesten en van platenfirma's die eerst vreesden dat muziek niet meer via klassieke dragers zoals bijvoorbeeld de cd verkocht zou raken. Toch lijkt de streamingsite ook een cruciale schakel in de heropleving van de muziekindustrie. 

Anti-Spotify: Taylor Swift en Adele

Vooral het gratis luik van Spotify kreeg snel veel kritiek van artiesten en platenlabels. De Amerikaanse zangeres Taylor Swift is een van de artiesten die zich lang en hardnekkig verzet hebben tegen Spotify. In 2014 liet ze al haar werk van de streamingdienst verwijderen omdat ze vond dat de vergoeding voor artiesten en songwriters per stream te laag was. Op dat moment was dat zo'n 0,007 dollar per stream. Gemiddeld verdiende Swift daar wel nog zo'n 115.000 dollar (93.000 euro) per maand mee. Maar dat was nog steeds een stuk minder dan de opbrengst van de verkoop van cd's of via bijvoorbeeld iTunes. 

In de zomer van 2017 maakte ze haar muziek weer beschikbaar voor de gebruikers, maar de verhoudingen blijven moeilijk liggen. 

AP

Ook de Britse zangeres Adele heeft de streamingdienst een hele tijd geboycot.  Zo belandde haar meest recente album "25" pas ruim een half jaar na de release op het streamingplatform.  Het album was bij de release ook zonder Spotify een groot verkoopssucces. Vermoedelijk kwam ze na ruim een half jaar tot de conclusie dat exclusiviteit niet meer nodig was omdat ze al genoeg aan het album verdiend had. 

Thom Yorke: "Laatste scheet van een stervend kadaver"

Ook Thom Yorke, de frontman van Radiohead, staat bekend als een rabiate tegenstander van Spotify. In 2013 noemde hij de streamingdienst nog "de laatste wanhopige scheet van een stervend kadaver". De muziek van Radiohead werd van Spotify verwijderd. Maar langzaam aan dook ook de muziek van de Britse band opnieuw op op Spotify. En ook de twee soloalbums van Yorke en zijn werk met Atoms For Peace zijn er te vinden. Toch blijft Yorke kritiek uiten op de dienst. 

Prince, na zijn dood dan toch op Spotify

Prince verwijderde in 2015 zijn muziek van alle muziekdiensten met uitzondering van Tidal. Ook hij vond dat diensten als Spotify hem te weinig betaalden en hij wilde de controle over zijn artistiek werk niet uit handen geven.  Maar na zijn dood (april 2016) zag zijn management de zaken anders. De vraag naar zijn muziek steeg sterk na zijn overlijden en bovendien moest er een grote som achterstallige belastingen betaald worden op zijn nalatenschap. Muziek op digitale dragers - voornamelijk streaming- brengt intussen immers meer op dan muziek op cd of lp. Het oeuvre van Prince is nu dus ook terug te vinden op Spotify. 

AP

Miljardenclaim

Begin dit jaar werd Spotify nog aangeklaagd omdat het de muziek van onder meer Neil Young, The Black Keys en The Doors onrechtmatig zou aanbieden. Volgens Wixen Music Publishing Inc. heeft de streamingdienst bewust veel te weinig betaald voor de auteursrechten van meer dan 10.000 liedjes. Wixen Music Publishing Inc. eist 1,3 miljard euro. 

Het was trouwens niet de eerste keer dat Spotify werd aangeklaagd omdat het de auteurs niet of onvoldoende betaalde. Het bedrijf trof eerder al minnelijke schikkingen met muziekuitgevers die soortgelijke zaken hadden aangespannen.

Enorme invloed op evolutie in muziekindustrie

Ondanks alle kritiek heeft Spotify wel een enorme invloed gehad op de evoluties in de muzieksector de voorbije 10 jaar.  Dankzij Spotify is onder meer het aantal illegale downloads teruggedrongen en is de muziekindustrie langzaam aan uit de rode cijfers geraakt.  De kritiek klinkt nu dan ook minder luid, maar is zeker niet helemaal verdwenen. 

Het is vooral het stijgende succes van het betalende Premium-abonnement dat heel wat goedmaakt. Betaalde streaming bezorgt de labels en de artiesten hogere inkomsten. Spotify betaalt ruim 70 procent van zijn inkomsten aan de rechtenhouders. En het bedrijf kent nog steeds een snelle groei, dus de limieten zijn nog niet bereikt. Spotify bereikt nu nog maar gemiddeld 13 procent van de smartphonegebruikers in de 61 landen waarin het aanwezig is. Daarnaast zijn er ook nog heel wat landen waarin de streamingdienst nog niet aanwezig is.

Hoe groter Spotify wordt, hoe meer artiesten dus betaald zullen krijgen. Spotify sloot vorig jaar ook al een deal met het grote platenlabel Universal om nieuwe releases eerst twee weken enkel voor Premium-abonnees beschikbaar te stellen. En met de uitbreiding van het betalende model wil Spotify zichzelf ook financieel gezonder maken, nu is het bedrijf immers nog steeds niet rendabel. Het geld dat Spotify uitbetaalt, gaat echter eerst naar de labels en niet rechtstreeks naar de artiesten en daar wringt onder meer het schoentje voor de artiesten.  

Vooral grote artiesten blijven voordeel uit Spotify halen

Daarnaast zijn er ook twee soorten rechten die uitbetaald moeten worden, legde Stefaan Moriau, directeur van muziekuitgeverij CTM Entertainment Belgium en voorzitter van de Belgische muziekuitgevers (BMPA), begin dit jaar nog uit in De Morgen. Er zijn de rechten op opnames die bij de uitvoerende artiesten en de labels liggen en de auteursrechten van de componisten die de nummers geschreven hebben en van de uitgevers die die rechten beheren. Volgens Wixen (de uitgever die onder meer Neil Young vertegenwoordigt en Spotify voor de rechter gedaagd heeft), heeft "Spotify een miljardenbusiness uitgebouwd op de rug van componisten en muziekuitgevers". 

"Online is het echt een kluwen om uit te maken wie welke auteursrechten beheert", aldus Stefaan Moriau. Vroeger waren alle uitgevers aangesloten bij beheersvennootschappen zoals Sabam. In Europa is er nu echter veel concurrentie bij het beheer van auteursrechten en het is om te beginnen al moeilijker om te achterhalen wie de rechten beheert. Wanneer een nummer dan meerdere auteurs en uitgevers heeft, wordt het moeilijk om een blok te vormen tegen Spotify. 

Daarnaast blijft het zo dat vooral de grote artiesten voordeel blijven halen uit de aanpassingen die Spotify doorvoert. Om miljoenen streams en het bijhorende geld binnen te halen, moet je hits hebben. Ook de aanwezigheid in verschillende playlists op Spotify is enorm belangrijk. 

Video player inladen ...