Een luchtvaartvisie voor België?

Ons land heeft nood aan een luchtvaartvisie, zo pleit Peter De Swert. Luchtvaart is namelijk meer dan vervoer van passagiers alleen, er komen allerlei nevenactiviteiten bij kijken die gebaseerd zijn op de driehoek luchtvaartmaatschappij - luchthaven - overheid.  Wat nu blijkt, is dat zowel de nationale luchthaven als al deze andere activiteiten vrijwel alle in buitenlandse handen zijn. Het is dan ook tijd voor een nieuwe aanpak.

labels
Peter De Swert
Peter De Swert is Vliegtuigbouwkundig Ingenieur (TU Delft 1975) en werd als oud CEO van Sabena Technics Executive Vice President en lid van het Directiecomité van KLM. Vandaag is hij consultant voor Airbus Industrie en gastprofessor aan de KULeuven.

Toen in 2001 Sabena failliet ging werd er al lachend opgemerkt dat we Sabena niet nodig hadden en dat andere maatschappijen stonden te trappelen om de trafiek over te nemen. Het duurde echter twaalf jaar vooraleer Zaventem weer het aantal passagiers bereikte van 2001. En dat in een markt die wereldwijd jaar na jaar met vijf  procent groeit. Welke economische activiteit doet beter?

We kregen een nieuwe kans, zij het veel bescheidener, met Brussels Airlines, totdat we ook hier weer het roer uit handen gaven. En laten we ons geen illusies maken, een eigenaar zal eerst naar zijn eigen belang kijken alvorens rekening te houden met lokale verwachtingen, daarvoor heeft hij het uiteindelijk gekocht.

Dit brengt ons bij een veel fundamentelere vraag omdat luchtvaart meer is dan het vervoer van passagiers alleen. Luchtvaart creëert vele nevenactiviteiten zoals onder andere handling, catering, vracht, training en maintenance enz., en is gebaseerd op de driehoek airline - luchthaven - overheid, omdat een luchthaven ook onze opening is naar een geglobaliseerde wereld.

Wat nu blijkt is dat ook al deze andere activiteiten, tot de nationale luchthaven toe, vrijwel alle in buitenlandse handen zijn. Individuele eigenaars die hoofdzakelijk hun eigen economische winst nastreven in het kader van een internationale groepsstrategie die niet noodzakelijk de Belgische belangen dient.

De basis van het luchtvaartbeleid is niet meer in onze handen en het gevolg van jarenlange desinteresse en gebrek aan visie

De bovengenoemde driehoek, de basis van elk luchtvaartbeleid, is niet meer in onze handen en het gevolg van jarenlange desinteresse en gebrek aan visie. Het communautaire is hier niet vreemd aan en blijft een teer punt. In Wallonië schijnt men wel een luchtvaartvisie te hebben met de ontwikkeling van Charleroi en Luik met steun van de overheid en zelfs een nieuwe luchtvaartmaatschappij Air Belgium die gaat vliegen vanuit Charleroi. De driehoek is daar wel gerealiseerd en dreigt een eng regionale concurrentie te worden voor de nationale luchthaven.

Nieuwe aanpak

Is het dan te laat? Beter laat dan nooit. Eerst en vooral moeten we beseffen dat luchtvaart internationaal en globaal is, en moet het regionale denken overschreden worden en ten minste federaal worden gestuurd. Denk maar aan de geluidsnormen boven Zaventem. Vervolgens moet er gewerkt worden aan een vorm van financiële verankering van onze luchtvaartbedrijven.

50 CEO’ s vragen Lufthansa om garanties voor Brussels Airlines met het oog op onze poort naar de wereld, maar zetten daar niets tegenover. Waarom creëren zij geen holding die een minimale financiële verankering kan realiseren? Het kon ten tijde van de oprichting van Brussels Airlines. Het verschil is dat nu ook de overheid moet inspringen en politiek via bijvoorbeeld de landingsrechten en een geloofwaardige visie de buitenlanders moet overtuigen die financiële en dus strategische inbreng te accepteren. Laten we de illusie vergeten dat zonder financiële inbreng, we ook nog iets zouden te zeggen hebben.

De overheid moet verder zorgen voor een verdere uitbouw van de infrastructuur van en rond Zaventem. Milieutechnische problemen zijn niet te vermijden maar moeten verstandig worden aangepakt met een milieuplan en een permanent overlegorgaan met de omwoners.

De overheid moet een leidende rol spelen in de ontwikkeling van de visie

De overheid moet ook een leidende rol spelen in de ontwikkeling van de visie. Dit moet in overleg met alle luchtvaartbedrijven en belanghebbenden. Hiervoor zou de regering een hoge verantwoordelijke (ik zou zelfs durven pleiten voor een staatssecretaris) moeten aanduiden die instaat voor het bovenstaande en een samen opgestelde Luchtvaartnota die jaarlijks het beleid bepaalt. Ook hier doe ik een oproep aan de 50 CEO’s om gezamenlijk een verzoek in die richting aan onze regering over te maken. Onrealistisch? Niet als we dat echt willen.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.