Minder rondslingerende drugsspuiten in Gent

In Gent hebben gespecialiseerde spuitpatrouilles en andere diensten vorig jaar zo'n 500 zwerfspuiten opgehaald. Dat zijn er een stuk minder dan de 800 in 2016. Zwerfspuiten zijn spuiten die druggebruikers op een onveilige manier weggooien waardoor mensen zich eraan kunnen prikken en zo ziektes kunnen oplopen. De stad wil het aantal ook dit jaar nog doen dalen met onder meer veilige inzamelpunten op openbare plaatsen.

Elke week gaan in Gent spuitpatrouilles op pad op zoek naar zwerfspuiten, dat zijn drugsspuiten die gebruikers gewoon weggooien. Dat is gevaarlijk want mensen en dieren kunnen zich eraan prikken en zo ziektes oplopen.

De spuitpatrouille van OpStap, een groep vrijwilligers met onder meer ook ex-gebruikers, ging vandaag op pad in Gentbrugge. De vrijwilligers zijn goed uitgerust: ze hebben onder meer speciale prikhandschoenen, grijpers, werkschoenen en containertjes om de gevonden spuiten veilig in op te bergen.

"Vandaag zijn we op zoek naar spuiten in de oude volkstuintjes van Gentbrugge. Die worden binnenkort afgebroken maar gebruikers zoeken beschutting voor de kou in de barakjes die er nog staan. Ik weet dat er hier een tijdje een verslaafde heeft gewoond, we verwachten dan ook dat er heel wat spuiten zullen liggen", vertelt straathoekwerker Jeroen.

Hij heeft de patrouille opgetrommeld om te helpen, want zelf spuiten opruimen is gevaarlijk. De vrijwilligers weten van wanten. Ze gaan het barakje binnen en beginnen in de rommel te zoeken.

Ex-gebruikers zoeken mee

"Onvoorstelbaar dat iemand hier kan leven. Ik zie een stuk matras, vuile kleren, afval en heel wat sporen die wijzen op druggebruik", zegt een van hen. "Ik weet waar ik naar moet zoeken, want ik ben zelf ex-gebruiker. Ik denk gewoon na over waar ik vroeger zou gebruikt hebben en wat ik met mijn gebruikte spuiten zou gedaan hebben en zo vind ik wel altijd iets.", getuigt hij.

Al snel vindt de spuitpatrouille losliggende spuiten. Ze rapen die voorzichtig op met de grijpers en bergen ze veilig op in de containertjes die ze meegebracht hebben. "We vinden zowel losliggende zwerfspuiten als containers met tientallen spuiten in die de gebruikers zelf hebben bijgehouden", vertelt Eva.

Spuiten in een Fanta-fles

"Bingo!", roept een andere vrijwilliger. Hij houdt een lege PET-fles in de lucht waar zeker 30 gebruikte spuiten inzitten. "De druggebruiker heeft geprobeerd om de spuiten zo veilig achter te laten, maar eigenlijk blijft dit gevaarlijk. Ze kunnen eruit vallen en blijven rondslingeren", zegt de vinder. "Er liggen hier enorm veel spuiten. Het is hier net landelijk gebied, vlakbij voetbalvelden en speelweides. Je mag je niet voorstellen dat kinderen hier komen spelen en zich prikken", merkt Eva bezorgd op.

De spuitpatrouille heeft nog wel even werk, her en der vinden ze gebruikte spuiten. De containers raken snel vol. "Ik denk dat we nu al zo'n 200 spuiten hebben", zegt een vrijwilliger. Dat is een echte recordvangst. Meestal vindt de patrouille maar een tiental spuiten per ronde. "Het is logisch dat er meer liggen als we weten dat een paar zware gebruikers een tijdje hebben gewoond. Dat is iets dat je vroeger ook vaak zag in kraakpanden. Plots vind je tussen een valse muur een hele hoop spuiten waar mensen weken soms maandenlang hun spuiten ingooiden met het idee dat ze zo veilig weggestoken zaten. Dat is natuurlijk niet zo", legt drugcoördinator Philippe De Saegher uit.

Kraakwet verdrijft gebruikers

"De kraakwet die de stad heeft ingevoerd, is wel erg merkbaar op het terrein", vertelt straathoekwerker Jeroen. "Vroeger konden gebruikers in kraakpanden terecht, maar sinds de nieuwe wet zijn ze bang en zoeken ze elders beschutting. Dat is een duidelijke tendens die we opmerken. We merken ook dat gebruikers almaar vaker de rand van de stad opzoeken. Dat is ook nieuw."

Minder zwerfspuiten, meer patrouilles

"Elk jaar hebben we op bepaalde plekken zo'n recordvangst maar de totale cijfers dalen wel", zegt De Saegher. "Eigenlijk valt 500 zwerfspuiten, zoals vorig jaar, best mee voor een stad als Gent. Elke rondzwervende spuit is er natuurlijk één teveel, maar we merken wel dat de aanpak met de spuitpatrouilles werkt.

Het feit dat er bijvoorbeeld ook ex-gebruikers inzitten, of zelfs gebruikers, zorgt ervoor dat ook mensen die nog altijd spuiten meer nadenken over wat ze met de spuiten doen. Daarom willen we op korte termijn nog meer patrouilles", benadrukt De Saegher.

De patrouilles rukken niet alleen uit als er tips binnenkomen over grootgebruikers, ze gaan ook langs als gewone burgers spuiten zien liggen. "Raak nooit zelf een spuit aan, maar contacteer ons meteen!", zegt een vrijwilliger, "Wij komen dan en ruimen de boel op zoals het hoort."

Dropboxen voor gebruikte spuiten

De stad wil nog verder gaan. Naast meer patrouilles moeten er ook meer zogenaamde "dropboxen" komen. Dat zijn inzamelcontainers die her en der in de stad hangen waar gebruikte spuiten veilig opgeborgen kunnen worden. "Er loopt nu een proefproject met drie dropboxen in de stad. Dat willen we op korte termijn uitbreiden, want we zien wel dat het aanslaat", zegt De Saegher.

Nu moeten druggebruikers nog naar het spuitenruilpunt om gebruikte spuiten in te leveren, ook sommige apothekers doen mee. "Het is een droom om ook een gebruikersruimte te hebben waar we mensen ook beter kunnen opvolgen", zegt straathoekwerker Jeroen, "maar dat ligt op dit moment politiek erg gevoelig."