Video player inladen ...

Mortsel herdenkt bombardement van 1943: 936 doden door "friendly fire"

Om halfvier vanmiddag loeiden in Mortsel de sirenes. Exact 75 jaar geleden - in volle Tweede Wereldoorlog - viel uit Amerikaanse vliegtuigen een bommenregen op de stad. Die was bedoeld voor de nabijgelegen Erla-fabrieken waar de Duitsers hun gevechtsvliegtuigen herstelden. Maar het leeuwendeel van de bommen viel op het centrum. Er vielen 936 doden, waaronder meer dan 200 kinderen. Mortsel herdenkt elk van hen met een speciaal herinneringsdoosje. 

Op 5 april 1943 wilden Amerikaanse bommenwerpers de Erla-fabrieken nabij Mortsel bombarderen. Daar repareerden de Duitsers hun Messerschmitt Bf 109-jachtvliegtuigen. De Amerikanen werden bij hun actie erg gehinderd door toestellen van de Luftwaffe en door Duits luchtafweergeschut. Daardoor raakten maar vijf van de meer dan 800 afgegooide bommen hun doelwit.

Het merendeel viel pal op de wijk Mortsel - Oude God, en met name op vier scholen in de stad. Er vielen in totaal 936 doden, waaronder meer dan 200 kinderen. Het was het zwaarste bombardement van de Tweede Wereldoorlog in de hele Benelux. Zelfs bij het zware bombardement op Rotterdam, helemaal aan het begin van de oorlog, vielen minder doden.

Omdat Mortsel slachtoffer werd van zogenoemd friendly fire werd het vergeten bij het uitdelen van de oorlogskruisen. De geallieerden hadden liever niet dat deze verschrikkleijke vergissing veel aandacht kreeg. Pas in 2004 kreeg de stad een erkenning in de vorm van een lint.

Op de 75e verjaardag van het bombardement herdenkt Mortsel àlle doden. Voor elk van hen is een herinneringsdoosje gemaakt. Nabestaanden maar ook gewone belangstellenden mogen zo'n doosje tijdelijk mee naar huis nemen en er iets instoppen, bijvoorbeeld een herinnering aan de overledene. Later worden alle doosjes weer teruggebracht en samengevoegd tot een grote herinneringsmuur. 

Vanmiddag kwamen veel mensen zo'n doosje ophalen. Er zijn nog heel wat ooggetuigen in leven bij wie de verschrikkelijke gebeurtenissen van die dag in hun geheugen gegrift staan. Ze zagen klasgenootjes voor hun ogen sterven, sommigen verloren hun beide ouders. 

Er is een online lijst met alle slachtoffers samengesteld door historicus Pieter Serrien, in samenwerking met Bruno Gastmans en de Stad Mortsel. Pieter Serrien schreef ook een boek over de luchtaanval, dat nu heruitgegeven wordt: Tranen over Mortsel.