Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Franciscus slaat en zalft: hij kant zich tegen zijn critici én wil meer heiligheid

De derde pauselijke exhortatie is er. Zeg maar een pauselijke brief, die qua belangrijkheid net onder een encycliek valt. De twee vorige exhortaties deden behoorlijk wat stof opwaaien. Deze  "Gaudete et Exsultate" lijkt iets gematigder van aard. Al is er wel kritiek te lezen van de paus op zijn tegenstanders. 

"Gaudete et Exsultate", het betekent "Verheugt u en Juicht" en is het nieuwe pauselijk document, is voorgesteld in het Vaticaan. Centraal staat de "heiligheid", die voor élke gelovige bereikbaar moet zijn. Heiligen zijn niet alleen enkelingen die uitzonderlijk hebben geleefd, maar volgens de paus moet elke gelovige dat nastreven.

"Heiligheid kun je niet kopen of schenken, maar je krijgt die status door de weg van Jezus te volgen. Heilig zijn is je ook niet beter voelen dan de andere, is niet blindweg regels zonder liefde volgen en is geloven in de liefde van God", schrijft de paus. Helemaal nieuw is het allemaal niet, Franciscus had het al vaak over dit thema in zijn homilieën.

Wie tussen de regels van de exhortatie leest, ziet nog wel wat vaste waarden van de paus terugkeren: de nadruk op vreugde en positivisme, de wens om de middelmatigheid te overstijgen én de strijd tegen het kwaad in de wereld.  

De Kerk is geen museumstuk en ook geen club van uitverkorenen. En koude logica is niet gewenst.

paus Franciscus

Bekijk onderstaand filmpje over de nieuwe pauselijke exhortatie, gemaakt door het Vaticaan: 

Tegen de kritiek in

Opvallend is dat Franciscus in zijn exhortatie - subtiel - sneert naar zijn critici. Na zijn vorige exhortatie, "Amoris laetitia" uit 2016, kreeg de paus veel kritiek uit ultraconservatieve hoek. Een viertal kardinalen (onder wie de Amerikaan Burke) verweten hem dat hij verwarrend schreef, dat hij te weinig pasklare antwoorden had, dat hij te weinig direct "ja" of "neen" zei.

Franciscus is inderdaad vaak behoedzaam en probeert modernere thema's diplomatisch door het conservatieve woud in het Vaticaan te loodsen. Franciscus schrijft nu dat hij tegen te lakse of te rigide overtuigingen is. Hij wil warmte, meer menselijkheid, noem het zelfs een Kerk die meer up to date is.

"Volgens de paus is de kerk geen museumstuk en ook geen club van uitverkorenen. Hij waarschuwt voor een obsessie met de wet of een overdreven precisie in de liturgie of de leer. Hij is tegen een koude en hardvochtige logica", meent hoofdredacteur Emmanuel Van Lierde in het christelijk weekblad Tertio.

"Verder kant de paus zich ook nog tegen roddels en tegen wat hij noemt verleidingen van de duivel. Nuances zijn dus belangrijk voor Franciscus", zegt Van Lierde. En heiligheid dus, ook voor eenvoudige gelovigen. Die hij in zijn brief trouwens aanspreekt met "jij", ongewoon is dat.