Het sneeuwt veel meer op de zuidpool, of hoe klimaatverandering ook een beetje goed nieuws is

Het is een trend die wetenschappers al langer in de gaten houden: het sneeuwt veel meer op Antarctica. Of hoe de klimaatverandering toch ook een goede keerzijde kan hebben voor de zuidpool: meer sneeuw doet de ijsmassa aangroeien. Toch weegt dit niet op tegen het algemene afsmelten door de klimaatopwarming. 

Wetenschappers hebben de sneeuwval op de zuidpool in de voorbije 200 jaar opgelijst. Daaruit blijkt dat er nu 10 procent meer sneeuw valt. In concrete cijfers: tijdens de jaren 2001-2010 viel er 272 miljard ton meer dan in de periode 1801-1810, een gigantische hoeveelheid waarmee je de Dode Zee kan vullen. 

De resultaten van de studie zijn voorgesteld op de algemene vergadering van de Europese Organisatie voor Geowetenschappen (EGU) in Wenen, waarover onze collega's van de BBC berichten. 

De ijsplaat op de zuidpool is het grootste zoetwaterreservoir ter wereld. Zelfs kleine veranderingen  in het volume ervan kunnen een grote impact hebben op het wereldwijde zeeniveau. 

Er is al veel geschreven over het wegsmelten van het ijs, maar wij wilden ook de sneeuwval in beeld brengen

"We wilden het smelten van het ijs op Antarctica in een bredere context plaatsen," zegt onderzoekster Liz Thomas aan de BBC. "We wilden een zo groot mogelijk zicht krijgen op het hele continent." 

"Er is veel aandacht besteed aan hoe ijsplaten afbraken en wegdreven, of aan het verlies van ijsvolumes zoals op Pine Island en Thwaites. Maar wat minder aan bod kwam, was de sneeuwval. Tot nu toe werd gedacht dat die min of meer gelijk was gebleven, maar deze studie spreekt dat tegen." 

Voor de nieuwste studie maakten wetenschappers gebruik van 79 boorstalen die op verschillende plaatsen uit het ijs werden gehaald. Ter vergelijking: bij de vorige grootste studie waren dat er 16. Aan de hand van waterstofperoxide-parameters konden de onderzoekers perfect de sneeuwval nagaan, jaar na jaar. 

De extra sneeuwval zorgde ervoor dat de ijsmassa steeds meer kon aangroeien, tot 14 miljard ton per 10 jaar

De conclusie van de deze veel bredere studie was opvallend: het surplus aan sneeuwval zorgde ervoor dat de ijslaag op de zuidpool elke 10 jaar (tussen 1800 en 2010) met 7 miljard ton kon aangroeien. Als we enkel naar de cijfers kijken vanaf 1900, gaat het om 14 miljard ton per 10 jaar. 

Met andere woorden: de klimaatverandering heeft op één manier ook een verrassend positief effect op de zuidpool. De wetenschappers gaan er trouwens van uit dat door de verdere opwarming van de aarde, de atmosfeer nog meer vocht kan vasthouden, waardoor de sneeuwval nog verder zou toenemen. "Wat we in deze studie aantonen, is dat dit in feit al aan gebeuren is", zegt Thomas.  

"Dit maakt zeker niet alles goed"

Maar, benadrukt Thomas, dit maakt zeker niet alles goed, integendeel. De satelliet-observaties zijn wat ze zijn: ondanks dit effect blijft de ijsmassa op het witte continent de voorbije 25 jaar krimpen. Dit komt ondermeer omdat er warmwaterstromen in zee de ijsmassa van onderen uit aantasten. 

Anna Hogg van de universiteit van Leeds legt op de BBC uit dat "zelfs met deze grotere sneeuwval, de zuidpool nog altijd netto ijsmassa verliest, omdat het smeltproces nog altijd meer versnelt dan dat de groei toeneemt door de sneeuwval."

Professor emeritus Louis Beyens (UAntwerpen) verwoordt het zo: "Als we het gaan samentellen, dan zien we nog altijd dat er een netto verlies is op dit ogenblik. En als we aannemen dat de huidige tendens van meer sneeuwval zich doorzet, zelfs dan gaan we ervan uit dat over 20 à 30 jaar de balans negatief blijft, dat er meer afsmelt dan dat er toeneemt." U kunt het hele rapport hier nalezen. 

Als we aannemen dat de huidige trend van meer sneeuw zich doorzet, dan nog blijft de balans over 20 à 30 jaar negatief