Drive Now

Ontwarren deelauto's die u overal mag achterlaten mee de mobiliteitsknoop of net niet?

Zijn deelauto’s die u niet op een vaste plaats moet achterlaten een deel van de oplossing om de mobiliteits­knoop te ontwarren of zijn ze net een deel van het probleem? Vooral in Antwerpen en Brussel zijn er systemen die dergelijk free-floating-autodelen aanbieden. De bedrijven zelf zien zich als deel van de oplossing, maar daar is niet iedereen het mee eens.

Bij klassiek autodelen via Cambio, Zen Car of Ubeego bijvoorbeeld haalt u een auto op op een vaste standplaats en moet u die netjes op diezelfde (of tegen een meerprijs aan een andere) standplaats inleveren. Bij free-floating-autodelen hoeft dat niet. Dergelijke systemen werken niet met vaste standplaatsen: de gedeelde auto's mogen eender waar in een bepaalde zone worden achtergelaten.

Vooral in Antwerpen en Brussel wint dat free-floating-autodelen aan populariteit. Poppy is de grootste speler in Antwerpen, DriveNow (van BMW) is de grootste in Brussel. Beide werken volgens hetzelfde principe. U betaalt een bepaald bedrag per minuut en in ruil mag u een - veelal elektrisch - voertuig lenen dat u elders in de stad mag afzetten.

Lees verder onder de foto

Poppy

Poppy wordt de laatste tijd geplaagd door misbruiken. Sinds het bedrijf enkele maanden geleden van start ging zijn er al 2 van de 300 auto’s total loss gereden. Er zou ook sprake zijn van joyriders die van het systeem profiteren. Hoewel het bedrijf benadrukt dat het om enkelingen gaat die het systeem misbruiken, heeft het de regels strenger gemaakt.

Dat joyriden duidt volgens socioloog en verkeersexpert Kris Peeters op het probleem bij dit soort deelsystemen. Volgens hem werkt het systeem waarbij per minuut wordt betaald, slecht rijgedrag in de hand. "Als je per minuut betaalt, is de kans kleiner dat je iemand over laat steken aan het zebrapad", zegt Peeters aan VRT NWS. "Dat is gewoon gezond verstand."

De aanbieder van free-floating-autodelen hebben een andere agenda dan duurzame mobiliteit

Kris Peeters, verkeersexpert

Volgens Peeters vloekt het free-floating-autodelen met het concept van minder auto's in de stad en zijn ze daarom geen goede oplossing voor de mobiliteitsproblemen in de steden. "De aanbieders hebben een andere agenda dan duurzame mobiliteit", zegt hij. "Ze willen vooral geld verdienen aan auto's."

Lees verder onder de foto

De traditionele manier van autodelen (red. zoals bij Cambio bijvoorbeeld) is voor de verkeersexpert daarom een beter alternatief. "Ze vergen meer planning, stimuleren minder impulsverplaatsingen en de meeste verplaatsingen zijn ook langer", klinkt het.

In eigen land is nog geen grootschalig onderzoek gevoerd, maar uit internationaal onderzoek blijkt dat de gemiddelde ritafstand bij free-floating-autodelen -afhankelijk van stad tot stad- 2,6 tot 6 kilometer is. "Dat is zo kort dat de wagens eerder een concurrent zijn voor deelsystemen met fietsen dan voor privéauto's", zegt Dirk Lauwers (UAntwerpen/UGent) in De Standaard.

We gaan naar een situatie waarbij de privéwagen helemaal overbodig wordt

Karolien Cloots, woordvoerder van Drive Now

Maar dat ontkennen de free-floating-bedrijven. "De gemiddelde afstand die onze bestuurders afleggen is 8 à 14 kilometer", zegt Karolie Cloots, woordvoerder van Drive Now aan VRT NWS. Als die cijfers kloppen, is dat dus een pak meer dan wat uit internationaal onderzoek blijkt. "Vooral mensen die geen eigen wagen hebben, gebruiken ons systeem als aanvulling op het openbaar vervoer."

“We zijn ook nog niet zo lang bezig, de echte mindshift moet nog komen”, zegt Cloots voorts. “We gaan naar een situatie waarbij de privéwagen helemaal overbodig wordt.” Iets soortgelijks is te horen bij Poppy. “Zolang de Belg verknocht blijft aan zijn privéwagen, gaan we de mobiliteitsknoop niet ontwarren”, zegt Alexander Van Laer van Poppy aan VRT NWS.

Lees verder onder de foto

Drive Now

“De deelwagen kan een belangrijke schakel zijn om de eigen wagen of de tweede gezinswagen te verkopen.” Van Laer benadrukt dat hij niet beweert dat free-floating-deelauto’s alleen de mobiliteitsproblemen gaan oplossen. “De oplossing is multimodaal: de ene dag de fiets, de andere dag thuis werken en de derde dag met de auto bijvoorbeeld.”

De deelwagen kan een belangrijke schakel zijn om de eigen wagen of de tweede gezinswagen te verkopen

Alexander Van Laer, Poppy

Bolides is een kleinere speler die ook op de Antwerpse free-floating-deelautomarkt aanwezig is. “Wij hebben 25 auto’s die door zo’n 500 mensen worden geleend”, zegt Bart Lizen van Bolides aan VRT NWS. “De gemiddelde huurtijd is 4 à 5 uur.” Een pak meer dus dan bij de andere spelers. Volgens Lizen komt dat omdat je bij hen minimaal een uur moet huren, niet per minuut zoals bij Poppy of Drive Now. “Daar kun je voor de prijs van een tramticket met een dure auto gaan rijden en dan krijg je problemen natuurlijk.”

Lees verder onder de foto

Poppy

Van Laer van Poppy onderlijnt dat hun betaalmodel niet de oorzaak is van de problemen. Ze hebben ook nooit overwogen dat bij te sturen. “We hebben bewust gekozen voor betalen per minuut, want daardoor denken mensen na waarvoor ze de auto gebruiken”, zegt hij. “Door het niet bezitten van een eigen wagen kiezen onze gebruikers steeds of een deelwagen op dat moment de beste keuze is.”