Arenda Oomen Fotografie

Hoogleraar Ive Marx: "In ons land blijft de kloof tussen arm en rijk stabiel en dat is uitzonderlijk"

In de meeste landen is de inkomensongelijkheid toegenomen, maar niet in België. Dat zegt Ive Marx, hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen, in Knack. Hij trekt die conclusie op basis van een grootschalig onderzoek naar de evolutie van de inkomens tussen 1985 en 2014.

"De globale conclusie van het onderzoek is dat over de laatste 30 jaar alle inkomensgroepen in ons land meegeprofiteerd hebben van de economische groei die we gekend hebben", zegt Marx aan onze redactie. "Gemiddeld is de levensstandaard gestegen met 1,5 procent. Aan de onderkant (bij de laagste inkomens) is dat iets meer, 2 procent."

Kortom, iedereen is erop vooruitgegaan, maar de laagste inkomens net iets meer. Procentueel gezien toch. De hoogste inkomens zijn er de laatste 10 jaar -sinds de financiële crisis in 2008- zelfs lichtjes op achteruitgegaan. Dat de inkomensongelijkheid niet is toegenomen, maakt ons land vrij uniek, zegt Marx. "België is een behoorlijk uitzonderlijk land geworden internationaal." 

Een  belangrijke nuance is wel dat de meeste vermogensinkomsten (bijvoorbeeld meerwaarden die verdiend zijn met aandelen) niet zijn meegenomen in het onderzoek, omdat er geen betrouwbare gegevens beschikbaar zijn. Het gaat dus vooral om inkomsten uit arbeid en uit uitkeringen.

België is een behoorlijk uitzonderlijk land geworden internationaal.

Hoogleraar Ive Marx

"Te danken aan ons sociaal overleg"

Waaraan is de unieke positie van ons land te danken? "Een belangrijke reden is de sterkte van ons sociaal overleg: het feit dat onze lonen vaak niet individueel maar collectief worden onderhandeld, waardoor het niet alleen de sterksten zijn die het meest profiteren", antwoordt Marx, die ook verwijst naar de automatische loonindexering en onze sterke sociale zekerheid.

Dat de inkomensongelijkheid niet is toegenomen, betekent niet dat de armoede gedaald is. Zo'n 15 procent van de bevolking heeft moeite om rond te komen, dat cijfer blijft stabiel. "De laagste inkomens hebben procentueel een wat sterkere groei, maar in absolute termen is de groei bij de rest van de bevolking sterker geweest."

Bovendien zijn bepaalde aspecten van het leven, bijvoorbeeld wonen, fors duurder geworden, meer dan de stijging van de levensstandaard. "Bij mensen die enkel van een uitkering moeten leven zien we een behoorlijke stijging van de armoede", aldus Marx. "We mogen er niet te sterk een hoera-verhaal van maken."

Beluister het gesprek met Ive Marx in "De wereld vandaag" op Radio 1: