Het Facebookschandaal is uw schuld en u moet het oplossen

Hoewel Mark Zuckerberg een mea culpa slaat, is het hele privacyschandaal eigenlijk uw schuld. En u moet het oplossen.

opinie
Frederik De Bosschere
Frederik De Bosschere is strateeg bij In The Pocket, dat strategisch en technologisch advies geeft en digitale producten bouwt voor bedrijven als Bancontact, Colruyt en Samsonite. Twitter: @vrederik.

De verontwaardiging van de laatste weken is volkomen terecht, maar ook opmerkelijk. Hoe we ineens over elkaar struikelen om de aanklacht te maken tegen Facebook of Google. Alsof we dit niet wisten. Om het met de woorden van de Schweppes-drinkende Nicole Kidman te zeggen: what did you expect?

Privacy bestaat niet. Het is geen absoluut gegeven, maar een afweging. Hoeveel persoonlijke informatie wil u prijs geven in een ruil voor betere communicatie of dienstverlening? De consument vandaag wil alles, maar staat helaas niet stil bij die ruildeal. U krijgt iets, maar bedrijven ook: uw gegevens.

Gelukkig beschermt de Europese Commissie met de nieuwe GDPR-privacywetgeving uzelf maar ook bedrijven tegen zichzelf. De komst van digitale kanalen gaf bedrijven veel effectievere communicatiemiddelen. Wat goed was. Maar de honger naar data is nogal ontspoord. De tactieken om die te verzamelen zijn technisch sluw en maken misbruik van de onwetendheid van het grote publiek. Daarom eist GDPR meer transparantie en controle met betrekking tot dat soort datapraktijken.

Privacy is voor de meeste mensen zoals verse lakens opleggen. 

Welk soort praktijken? Google heeft bijvoorbeeld zopas een samenwerking aangekondigd met de Belgische banken, met het oog op betere gegevens­uitwisseling. Iedereen wint: u krijgt betere reclame en promoties op basis van uw aankoopgedrag, Google krijgt inzicht in data die voordien een zwarte doos waren en de banken kunnen uw kredietwaardigheid en commerciële noden beter inschatten omdat ze uw digitale geschiedenis krijgen.

Wellicht gaan hiermee al uw privacy-alarmen af. Eindelijk. Want hoewel ik deze case heb uitgevonden, is de geest hierachter dat niet.

Privacy is voor de meeste mensen zoals verse lakens opleggen: iedereen zegt dat hij het belangrijk vindt, maar het is gewoon lastig, dus doen we het te weinig.

Mijn theorie is dat we nog niet gevoeld hebben tot wat wanpraktijken kunnen leiden. Denk daarom dit: één stukje informatie is op zichzelf vrij onschuldig, maar wat als iemand alle puzzelstukjes samenlegt? En denk dan dat die iemand over een supercomputer beschikt om alle stukjes van iedereen bijeen te puzzelen. Alle beetjes tellen dus.

Werk aan de winkel

De GDPR-verordening stelt wereldwijd het voorbeeld, maar is slechts een begin. Bedrijven moeten die richtlijn vastpakken. Helaas doen ze dat vandaag om de verkeerde redenen: 'hoe kunnen we onze voorwaarden zo oplappen dat we niet beboet worden?' In plaats van die bangmakerij zouden ze het momentum beter als een opportuniteit zien: 'hoe kunnen we een duurzame, transparante en eerlijke relatie aangaan met onze klanten?' Het blijft vandaag nog zoeken naar bedrijven die 'privacy by design', een van de GDPR-pijlers, echt benutten als een differentiator.

Maar het grootste werk ligt bij u. U kreeg bescherming tegen een nog onbekend gevaar, maar nu is het tijd om te handelen. Maak melding van intrusieve marketingpraktijken. Nagel bedrijven met louche voorwaarden aan de schandpaal. Stel de vraag of een bedrijf echt bepaalde gevoelige informatie nodig heeft om een bepaalde dienstverlening te kunnen bieden. Vraag u bij gratis toepassingen af wat het businessmodel erachter dan wel is, en of u zich daar oké bij voelt. Indien niet, betaal dan enkele euro’s per maand voor een zelfde dienst die wel transparant en met respect handelt.

Niemand wil z’n vuile was zien buitenhangen. Maar het is uw deur. De verontwaardiging is terecht. Tenzij u niks doet.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.