Waarom Vlaanderen op de kar moet springen van artificiële intelligentie: "Dankzij AI kunnen we welvaart creëren"

Waar staat Vlaanderen op vlak van artificiële intelligentie (AI)? Volgens professor Luc Steels is er dringend nood aan  AI-ingenieurs. "Want dankzij AI kunnen we welvaart creëren", aldus Steels. De professor spreekt over een AI-revolutie en Vlaanderen moet dringend op de kar springen. 

Het rapport, dat vandaag door de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten wordt voorgesteld, is het werk van een aantal AI-wetenschappers onder leiding van Luc Steels. Hij is professor emeritus aan de VUB en stond jarenlang aan het hoofd van het VUB Artificial Intelligence Lab. Hij vindt dat het hoog tijd is dat ons land investeert in AI, want al onze buurlanden hebben strategische plannen rond het domein opgericht. "AI is een nieuwe revolutie die welvaart zal creëren", aldus Steels.

Heel de wereld investeert in AI

Niet alleen bij ons zijn ze tot deze conclusie gekomen. Overal ter wereld worden ambitieuze AI-plannen en "roadmaps" voorgesteld. Zo presenteerde Barack Obama in oktober 2016, vlak voor het einde van zijn ambtstermijn, zijn visie voor de toekomst.

Maar ook de Chinezen zitten niet stil. Samen met de VS investeren zij het meest in AI. De Chinese overheid heeft aangekondigd dat ze tegen 2030, 150 miljard dollar zal pompen in onderzoek en ontwikkeling van AI. Amerika doet dat met een jaarlijks budget van 30 miljard dollar. Maar Steels ziet een groot verschil tussen de beide landen: "We zien dat de investeringen in China vooral vanuit de overheid gebeuren, terwijl in de VS vooral tech-bedrijven aan de kar trekken."

Opvallend: vooral China profileert zich sterk op AI. Niet alleen ziet het land heel wat mogelijkheden, China beschikt ook over twee belangrijke "grondstoffen"die nodig zijn voor de ontwikkeling van AI: enorm veel data door de immense bevolking en veel fabrieken die de servers en processoren kunnen vervaardigen. Bovendien investeren grote Chinese tech-bedrijven zoals Baidu (de Chinese Google), Tencent en Alibaba miljarden in AI.

"We hebben te lang de mogelijkheden van AI onderschat"

Wat doet Europa? Wij zijn aan een inhaalbeweging bezig, maar is het niet te laat? Steels: "Europa heeft te lang de mogelijkheden van AI onderschat. We waren te lang sceptisch voor AI en daarom moeten we nu een inhaalbeweging inzetten." En die lijkt er nu te komen.

De Franse president Emmanuel Macron stelde twee weken geleden zijn plan voor. Hiervoor legt hij 1,5 miljard euro op tafel. Zijn voorstel: AI-start-ups een duw in de rug geven, investeren in wetenschappelijke studierichtingen en ervoor zorgen dat de knapste Franse koppen niet naar Silicon Valley trekken. Zoals Yann LeCunn, de Fransman die bij Facebook verantwoordelijk is voor de AI-divisie. 

We hebben óók nood aan mensen buiten de traditionele informatica- en wiskunde-opleidingen, zij kijken met een andere bril naar AI 

Luc Steels

In Nederland zijn de universiteiten volop bezig met een brede opleiding in artificiële intelligentie. Daar zien we dat AI-opleidingen niet alleen gegeven worden aan ingenieurs en informatici: ook studenten letterkunde of psychologie kunnen aan de universiteit kiezen voor een keuzevak AI.

Professor Steels vindt dat het de ontwikkeling ervan alleen maar ten goede komt. "De vooruitgang hangt niet alleen af van de technologie en ingenieurs. We hebben ook nood aan mensen buiten de traditionele informatica- of wiskunderichtingen, want zij kijken met een andere bril naar AI." Met andere woorden: hoe meer mensen uit verschillende disciplines betrokken zijn, hoe beter. 

Ook Vlaanderen kan meespelen

En Vlaanderen? Professor Steels: "Wij hebben heel wat potentieel. Niet alleen hebben we getalenteerde ingenieurs en zeer goede universiteiten. Denk maar aan Pieter Abbeel, die lesgeeft aan de wereldvermaarde Berkeley-universiteit, of Pattie Maes, professor aan het Massachusetts Institute of Technology. Ons land is ook relatief klein. Dat maakt het makkelijk om AI-centra uit te bouwen. Bovendien vergt AI niet veel investeringen." 

Maar er is nog werk aan de winkel. Om die centra uit te bouwen is er nood aan heel wat goede AI-ingenieurs en informatici. Maar is Vlaanderen alleen niet te klein om daarop in te zetten? "Het is een en-enverhaal. Europa moet initiatief nemen, maar dit neemt niet weg dat we hier in Vlaanderen dingen kunnen realiseren", aldus Steels.

Er zullen jobs verdwijnen, maar er zal ook een heel nieuwe industrie ontstaan, zoals met de komst van de computer destijds 

Luc Steels

Muyters wil tandje bijsteken

De initiatiefnemers van het rapport vinden alvast gehoor bij Vlaams minister van Innovatie Philippe Muyters (N-VA). Hij werkt aan een toekomstvisie, maar laat weten dat er al een aantal initiatieven bezig zijn. Zo wordt geïnvesteerd in sneller internet en wetenschappelijke opleidingen. De minister looft ook de goede samenwerking met IMEC, een Leuvens bedrijf met wereldfaam op vlak van chiponderzoek.

Maar is dit allemaal niet too little, too late? Feit is wel dat AI zich razendsnel ontwikkelt en dat we er snel bij moeten zijn. 

Iedereen is het erover eens dat de ontwikkelingen elkaar snel zullen opvolgen. Een veelgehoorde kritiek is dat AI heel wat jobs zal kosten. Daarmee is Steels het eens, maar hij nuanceert: "Er zal een verschuiving komen, net zoals bij de komst van de computer destijds. Toen zijn er ook jobs verloren gegaan, maar we zagen aan de andere kant een hele industrie ontstaan. Ik verwacht ook dat er met AI een verschuiving zal komen."