Video player inladen ...

Einde Castro-tijdperk is nabij in Cuba

Het zit er bijna op voor de Cubaanse president Raúl Castro. Zo goed als zeker wordt de huidige vicepresident Miguel Díaz-Canel zijn opvolger, maar die moet wel nog officieel verkozen worden. Het zal de eerste keer zijn sinds de Cubaanse revolutie van 1959 dat het eiland niet meer geleid wordt door iemand die Castro heet.

De machtswissel was al lang gepland, maar Cuba heeft de verkiezing van zijn nieuwe president een dag vervroegd. Of toch het begin ervan, want het hele proces zal twee dagen duren.

Op dit moment komt het nieuwe Cubaanse parlement samen in de hoofdstad Havana voor een speciale zitting. Eerst zullen de volksvertegenwoordigers de Consejo de Estado verkiezen. In die Staatsraad, vergelijkbaar met een regering, zetelen 31 leden, waaruit dan de nieuwe president wordt verkozen.

Ik wil geen overgrootvader worden in de politiek. De Cubanen zouden zich doodvervelen met mij. 

De 86-jarige Raúl Castro had al langer laten verstaan dat hij dit jaar een stap opzij wilde zetten. Zijn broer Fidel leidde Cuba bijna een halve eeuw, Raúl stopt ermee na twee ambtstermijnen. "Ik wil geen overgrootvader worden in de politiek. De Cubanen zouden zich doodvervelen met mij", liet hij optekenen.   

De machtswissel kwam in een stroomversnelling toen de Cubanen op 11 maart een nieuw parlement kozen. Straks is het aan de 605 volksvertegen­woordigers om de Staatsraad samen te stellen. Grote favoriet om daar voorzitter van te worden is de 57-jarige ingenieur Miguel Díaz-Canel. En zoals de Cubaanse grondwet voorschrijft, wordt die dan meteen ook staatshoofd en regeringsleider. 

Raúl Castro zal wellicht vandaag de macht officieel overdragen aan zijn opvolger. Niet toevallig, want vandaag viert Cuba de 57ste verjaardag van de mislukte invasie in de Varkensbaai.

Apathie

De Cubanen zelf tonen weinig interesse in de nieuwe president, schrijft de Cubaanse journaliste Yoani Sánchez. Zij wijt die onverschilligheid aan de "erbarmelijke economische omstandigheden" waarin veel Cubanen leven. Volgens Sánchez geloven de Cubanen niet dat de nieuwe president daar iets aan zal veranderen.

Zware kritiek komt er ook vanuit het dissidente burgerplatform #Otro18: "De Cubanen participeren niet in dit veranderingsproces. Deze verkiezingen zijn niet democratisch, het kiessysteem moet veranderen."

Socialistische democratie

De Vlaamse Cuba-experte Katrien Demuynck betwist die kritiek:  "De democratie is redelijk direct in Cuba. Burgers stellen rechtstreeks kandidaten voor. Aan deze presidentsverkiezingen is een proces van maanden voorafgegaan waaraan vele duizenden Cubanen hebben deelgenomen.

Politici worden gekozen volgens hun verdiensten en hun capaciteiten en komen uit bedrijven, vakbondsorganisaties, studenten- en andere sociale verenigingen. De Cubaanse politiek is helemaal anders gestructureerd dan de onze en daarom zo moeilijk te begrijpen. Maar nuance is op z'n plaats, veel opposanten worden gefinancierd vanuit de Verenigde Staten."

#SomosContinuidad

De machtswissel is relatief want Raúl Castro houdt als hoogste leider van de Communistische Partij de touwtjes in handen, nog tot het volgende partijcongres in 2021. Bij leven en welzijn blijft Castro ook opperbevelhebber van de strijdkrachten.

De parlementsleden hebben de Cubanen alvast opgeroepen om massaal de hashtag #wijzijncontinuïteit te verspreiden via de sociale media. Daarmee willen ze een niet mis te verstane boodschap de wereld insturen: verwacht maar niet dat er hier veel zal veranderen.