Video player inladen ...

Amateurisme waarmee CD&V zaak-Berger heeft aangepakt is zo onthutsend dat schade voor partij enorm is

Wat een mooi staaltje politieke public relations had moeten worden, is uitgedraaid op een regelrechte marketingnachtmerrie voor de CD&V. Het idee van de partij was om voor het eerst iemand uit de heel gesloten, ultraorthodoxe joodse gemeenschap op haar lijst te laten militeren en zo de beslotenheid van die gemeenschap te doorbreken. Maar het amateurisme waarmee de CD&V die zaak heeft aangepakt is zo onthutsend dat de schade voor de partij en haar lijsttrekker Kris Peeters enorm is. 

De eerste fout

De kandidaat, Aron Berger, een chassidische jood, lid van een heel gesloten ultraorthodoxe joodse gemeenschap, kondigde zelf via een WhatsApp-filmpje in het Jiddisch aan dat hij zich kandidaat zou stellen op de Antwerpse lijst van de CD&V. Het was duidelijk dat de man daar trots op was en steun zocht bij zijn netwerk, maar daardoor was de geest wel uit de fles.

Het bericht wordt opgepikt door het tijdschrift Joods Actueel dat het nieuws naar buiten brengt, twee dagen voor de officiële bekendmaking. In een “interview” dat de primeur begeleidt, geeft Berger te kennen dat hij andere vrouwen dan zijn echtgenote geen hand zal geven. 

“Als ultraorthodoxe jood hou ik mij aan de regels van mijn geloof en zal ik dan ook uitleggen aan mensen met wie ik in contact kom waarom ik geen hand geef aan een andere dame.” Berger voegt eraan toe dat hij “blij is dat de CD&V begrip toont voor mijn overtuiging en ik denk dat dit de enige partij is die oor zou hebben naar deze argumentatie.”  Met dat ene zinnetje lijkt Berger aan te geven dat de CD&V op de hoogte is van zijn beslissing en die ook respecteert.

Toch lijken maar weinig CD&V’ers van de komst van Berger op de hoogte te zijn. En wie op de hoogte is, gaat er daarom nog niet mee akkoord. In het Radio 1-programma "De ochtend" de dag daarop, zegt Hendrik Bogaert onomwonden dat iemand die geen hand wil geven aan vrouwen “niet thuishoort op de lijsten van CD&V”.

Tegen de middag verspreidt de CD&V een interview van Hilde Crevits: “Gelijkheid tussen man en vrouw is elementair en in Vlaanderen wordt elkaar de hand geschud. Dus ik vind het echt wel van belang dat er ook een hand wordt gegeven aan vrouwen.” Haar conclusie is duidelijk: “Er is een probleem en dat probleem moet zo snel mogelijk worden uitgeklaard.” 

Het klimaat

Het is duidelijk dat de Antwerpse CD&V haar kandidaat niet goed heeft doorgelicht en daarmee veel risico’s heeft genomen. En dat is merkwaardig in tijden waarin identiteit en geloof centraal staan in de huidige samenlevingsdiscussies.

Enkele weken geleden nog stond de hele Wetstraat op zijn achterste poten omdat de partij ISLAM vrouwen –naar eigen zeggen- tegen handtastelijke mannen op het openbaar vervoer wou beschermen door mannen en vrouwen te scheiden op de tram en de bus. Zowat alle politieke partijen liepen storm tegen dit standpunt en meteen volgde ook het pleidooi om zo’n partij te verbieden. In dat klimaat zou de Antwerpse CD&V een man die vrouwen weigert een hand te geven op haar lijst zetten. 

Voor de nationale partijleiding is het simpel: wanneer Aron Berger zou bevestigen wat hij in dat interview van Joods Actueel heeft gezegd, dan is er voor hem geen plaats op een lijst van de CD&V. Het is aan Kris Peeters, de lijsttrekker van de brokkenmakende Antwerpse CD&V, om zelf die boodschap te verkondigen. Concreet wordt van Aron Berger verwacht dat hij tegen vandaag voldoende én bevredigende duiding zou geven bij zijn uitspraken, of zijn uitspraken zou terugnemen. 

Kris Peeters

Dat standpunt herhaalt Kris Peeters gisterenavond in "Terzake", op een opvallend aarzelende en weifelende manier. Hij straalt er niet de zelfzekerheid uit die hem vaak typeert. De vraag of nationaal voorzitter Wouter Beke op de hoogte was van de komst van een ultraorthodoxe jood, slaat hem zelfs uit zijn lood.

“Wouter Beke was op de hoogte dat we iemand van de joodse gemeenschap op onze lijst gingen zetten.” Daarmee geeft Peeters meteen ook toe dat Beke niet wist dat het om een ultraorthodoxe chassidische jood zou gaan. “Dat zou kunnen”, zo geeft Peeters aarzelend toe, “dat daar de communicatie verder ging gebeuren wanneer we morgen (nvdr. vandaag) die persconferentie gingen doen.” (Lees verder onder de video.)

Video player inladen ...

Kris Peeters zet daarmee nogmaals het amateurisme in de verf waarmee hij en de Antwerpse afdeling van de CD&V dit dossier hebben behandeld. Het genadeschot volgt wanneer Annelies Beck opmerkt dat ze Kris Peeters nog nooit zo nerveus heeft geweten tijdens een tv-interview. Dat is eigenlijk een retorische opmerking die een beeld schetst dat Peeters in de studio niet meer rechtgezet krijgt.

Video player inladen ...

Seks met condoom blijft seks

Uit een reportage in "Terzake" is het duidelijk geworden dat de chassidische gemeenschap de kandidatuur van Berger toejuicht, maar ook verwacht dat hij zich aan de regels van zijn orthodox geloof houdt. Vrouwen toch een hand geven zou hem stemmen doen verliezen in zijn eigen gemeenschap.

Na "Terzake" volgt er nog "De afspraak". Daarin ontspint zich een discussie met Michael Freilich, de hoofdredacteur van Joods Actueel, over een manier om te ontsnappen aan de eis tot "bevredigende duiding" van de CD&V.

Freilich oppert bijvoorbeeld het idee dat Berger met handschoenen zou kunnen rondlopen, waardoor het rechtstreekse contact met een vrouw vermeden kan worden. Maar bij de CD&V wordt met het hoofd geschud: dat kan nooit een bevredigende oplossing zijn. En iemand uit de joodse gemeenschap voegde er meteen toe: “seks met een condoom blijft seks”. 

Het is duidelijk dat de situatie muurvast zit. Aron Berger kan niet meer voor- of achteruit. En dus zit ook de CD&V muurvast.  

Video player inladen ...

Het nekschot

Het was dus uitkijken naar de communicatie van Aron Berger vandaag. En wat een gestroomlijnde communicatie had moeten worden in een poging om de schade te beperken, draaide uit op een geïmproviseerde persconferentie waar de camera’s eerst niet én dan weer wel toegelaten werden, waar de wachtende journalisten het nieuws vernamen dat CD&V-kandidaat Aron Berger zich einde maart voor de rechtbank heeft moeten verantwoorden voor diefstal en waar ten slotte Aron Berger zijn kandidatuur voor de CD&V-lijst terugtrok. Na de persconferentie vertrok de man meteen, wellicht met een wrange nasmaak voor de manier waarop deze zaak is verlopen. 

Het lijkt de evidentie zelf dat je probeert uit te zoeken welk vlees je in de kuip hebt

Wie de schade opmeet, kan niet anders dan vaststellen dat die enorm is. Het mag dan niet makkelijk zijn een lijst samen te stellen die de samenleving weerspiegelt; het lijkt de evidentie zelf dat je probeert uit te zoeken welk vlees je in de kuip hebt.

Het is mogelijk dat een vicepremier als Kris Peeters dat soort onderzoek niet allemaal zelf kan verrichten, maar dan moet hij kunnen terugvallen op een team dat hij kan vertrouwen. In het andere geval rest er Peeters maar één optie: zich voltijds op de Antwerpse campagne gooien en ervoor zorgen dat de kandidaten die straks op zijn lijst zullen prijken geloofwaardig zijn. 

Wie er alweer in zijn vuistje lacht, is burgemeester Bart De Wever. In Antwerpen schieten zowel de SP.A (met Tom Meeuws) als de CD&V zichzelf in de voet, enkele maanden voor de verkiezingen. Aan dit tempo blijven er binnenkort nauwelijks nog uitdagers over in Antwerpen. Behalve dat de dag na de gemeenteraadsverkiezingen Bart De Wever (N-VA) wel een coalitie moet smeden met een aantal partijen, wellicht zelfs met enkele van die partijen die nu zo aan het strompelen zijn.