Video player inladen ...

Kolonel Van Pee maakt brandhout van berekening klokkenluider: "Vreemd dat luitenant-kolonel zulke rekenfouten maakt"

De levensduur van de Belgische F-16's kan makkelijk met zes jaar worden verlengd. Dat heeft kolonel Rudi Decrop, de klokkenluider binnen Defensie, gezegd tijdens een hoorzitting in de Kamer. Klopt niet, zegt Kolonel Harold Van Pee, die het dossier rond de vervanging van de gevechts­vliegtuigen begeleidt. "Het is vreemd dat een luitenant-kolonel ingenieur zulke rekenfouten kan maken."

Luitenant-kolonel Rudi Decrop legde uit dat hij in mei 2016 tijdens een conferentie met andere F-16-landen en bouwer Lockheed Martin te horen kreeg dat de structuur van de Belgische F-16's goed is en dat zij zonder grote kosten 1.500 uren meer kunnen vliegen dan de geplande 8.000 uren. Hij heeft deze informatie doorgegeven aan zijn hiërarchie en toen hij naar een andere dienst verhuisde, bracht hij de betrokkenen van het F-16-programma nog eens extra op de hoogte.

Volgens Decrop bevatte het rapport belangrijke punten op verschillende vlakken. Zo zou het leger bij het langer inzetten van de F-16's 900 miljoen euro kunnen besparen op de kosten. Een tweede argument voor het langer in dienst houden van de F-16's is het verzekeren van de mogelijkheid van de piloten om regelmatig te oefenen, omdat er minder nieuwe vliegtuigen zullen worden aangekocht.  Gezien de vragen die er nog zijn over de opvolgers van de F-16 zou het daarom misschien beter zijn de vervanging nog wat uit te stellen.

Op de vele vragen van de parlementsleden bevestigde Decrop dat de F-16's zonder grote kosten zes jaar langer kunnen vliegtuigen, zonder de veiligheid in gevaar te brengen. De toestand van de toestellen wordt immers op vele manieren en regelmatig in de gaten gehouden. De vliegtuigen zouden zelfs nog langer in gebruik kunnen blijven, al zou de modernisering van die toestellen dan 600 miljoen tot een miljard euro kosten en moet er nog studiewerk gebeuren naar bijvoorbeeld de motor, het landingsgestel, de hydraulica, enzovoort.  

Er was wel veel druk om de gegevens over de mogelijke verlenging van de F-16's te verzwijgen, zegt Decrop. "Herhaaldelijk werd gezegd dat de data (over de levensduurverlenging) uit presentaties moesten." Of zijn oversten effectief het doorgeven van de informatie naar boven hebben tegengehouden, kan Decrop niet zeggen.

VRT NWS-journalist Jens Franssen vatte de zitting om 17.30 uur als volgt samen op Radio 1:

Luchtmachtleiding verdedigt houding

De stelling van Decrop werd volledig tegengesproken door de leiding van de luchtmacht. Kolonel Peter Letten blijft erbij dat de nota van Lockheed Martin onbruikbaar is om tot een levensduurverlenging over te gaan. "Als ik mijn verantwoordelijkheid moet nemen, dan doe ik dat enkel op basis van geschreven documenten die ik onderbouwd vind. Anders breng ik de veiligheid in het gedrang. En als vlootbeheerder kan ik er geen levensduurverlenging uit afleiden", luidde het.

Letten houdt vol dat de "memo" van 2017 geen enkel nieuw gegeven bevat en dus niet bruikbaar is. Daarom maakte hij de tekst niet over aan de hogere instanties. Dat een deel van de informatie later uit presentaties werd geweerd, was volgens Letten omdat "de grafiek op zich fake news was, zeker zonder de vermelding van de randvoorwaarden" voor de levensduurverlenging.

Dat de F-16's verder kunnen vliegen, is volgens de kolonel geen nieuws, maar hij betwist dat het gratis zou zijn. "Integendeel, hier staat dat het om een enorme bijkomende kost zou gaan".

"Verlenging alleen na zware test"

Na de luchtmachtleiding werden de vertegenwoordigers van de Amerikaanse luchtmacht en Lockheed Martin aan de tand gevoeld. Zij legden uit dat er gekeken moet worden naar de manier waarop met de F-16's wordt gevlogen. Geen enkele F-16 mag langer vliegen dan 8.000 uren, maar sommige vluchturen tellen niet mee voor een volledig uur. Luchtgevechten vergen veel van een vliegtuig, maar een cruisevlucht niet.

Het verlengen boven 8.000 uren kan alleen gebeuren na een grondige test waarbij een Belgische F-16 zo lang wordt geschud tot hij uit elkaar valt. Op basis daarvan kan dan bepaald worden welke onderdelen versterkt of vervangen moeten worden. Maar die test zou drie jaar duren, zeer duur zijn en de kans op succes redelijk klein. Kolonel Jef Gates van de Amerikaanse luchtmacht zegt dat een modernisering van de Belgische F-16's niet in de miljoenen maar in de miljarden euro's zal lopen.

Kolonel Van Pee: "Besparingsvoorstel Decrop klopt niet"

En dan kwam kolonel Harold Van Pee aan het woord. De man die de vervanging van de F-16's begeleidt, maakte brandhout van het besparingsvoorstel van Decrop. 

Volgens Decrop ligt de kostprijs voor nieuwe toestellen op 250 miljoen euro per jaar. Maar daarin zit 100 miljoen euro personeelskosten die je altijd moet meenemen, zegt Van Pee. Daarnaast is er sprake van 20 miljoen euro om twee basissen draaiende te houden, net als 15 miljoen euro voor tussentijdse evaluaties. "Tel die samen met de 100 miljoen euro voor de F-16's en er schiet niet veel meer over van die 900 miljoen euro, die de basis is van zijn hele uiteenzetting."

De kolonel vond het vreemd dat luitenant-kolonel Decrop zo'n rekenfout kan maken. "Ik ken hem niet. Misschien heeft hij zich gewoon goed vergist. Het is toch een belangrijke vergissing om te maken voor het Belgisch parlement, laat me het daarbij houden."

Goedele Devroy: "Meerderheidspartijen zitten niet meer op een lijn"

Na de verklaring van Decrop eisten de oppositiepartijen dat de aankoop­procedure voor nieuwe vliegtuigen wordt opgeschort. De meerderheids­partijen zitten duidelijk niet meer op een lijn.  De N-VA staat achter de versie van de legerleiding, maar CD&V en Open VLD vinden dat het leger een grote fout gemaakt heeft door het rapport niet door te sturen aan de minister en het parlement. Het is nu afwachten welke positie de twee partijen de volgende dagen zullen aannemen en of het dossier opnieuw op de tafel van de regering komt.

Video player inladen ...