Laurie Dieffembacq

Minister Vandeput komt versterkt uit de hoorzitting over de F-16's

Gisteren hield de Kamercommissie Defensie een marathon­sessie van 13 uur. De parlementsleden wilden achterhalen of er informatie achtergehouden werd waaruit zou blijken dat onze F-16's nog langer in de lucht kunnen blijven. Welke conclusies kunnen we trekken?

Wat is er gebeurd op de hoorzitting?

Video player inladen ...

Tijdens de Kamercommissie werden drie belangrijke getuigen gehoord:

  • Kolonel X / Rudi Decrop: Hij werkt al 25 jaar voor Defensie en is al heel zijn carrière bezig met het onderhoud van F-16's. In het verleden is hij ook vlootbeheerder geweest. Volgens hem kunnen we de F-16's langer in dienst houden, zonder te veel kosten. Wanneer hij enkele studies voorstelde, werd het heel stil in de commissie. Voor veel parlementsleden was dit nieuwe informatie. 
  • Kolonel Letten: Hij is de huidige vlootbeheerder. In het verleden zei hij tegen Decrop dat hij bepaalde informatie niet mocht doorsturen. Hij is het als ingenieur, op basis van dezelfde informatie, oneens met de conclusies van Decrop. Volgens hem moet de vloot spoedig vernieuwd worden.
  • Lockheed Martin: De vlootbeheerder van alle F-16's wereldwijd kwam aan het woord. Hij zei dat België het enige land is dat overweegt om dit specifieke type F-16 te verlengen in vlieguren. Volgens hem is het technisch gezien wel mogelijk, maar hij raadt het niet aan omdat daarvoor testen nodig zijn die lang zullen duren en veel geld zullen kosten. 

Wat zijn de gevolgen voor de aankoop van de nieuwe gevechtsvliegtuigen?

Video player inladen ...

Minister van Defensie Steven Vandeput zegt dat hij gewoon doorgaat met de aankoopprocedure van nieuwe gevechtsvliegtuigen. "Binnen enkele weken krijg ik een ranking van welke toestellen we kunnen aankopen en daarmee ga ik naar de regering", zegt Vandeput. Maar de discussie over het mogelijk verlengen wordt nu wel op tafel gelegd. Daarvoor zijn er twee opties:

  • Na stevige testen door constructeur Lockheed Martin worden de toestellen structureel aangepast om langer mee te kunnen gaan. Die testen zullen enkele jaren duren en veel kosten.
  • We kunnen ook sleutelen aan de vlieguren. Een F-16 kan 8.000 uren vliegen. Maar de Belgische F-16's zijn niet intensief gebruikt. Wij hebben bij wijze van spreken met onze auto heel de tijd netjes 90 kilometer per uur gereden, waar anderen op bergwegen reden. Dus zou onze auto langer meekunnen dan die van anderen. Om dit toe te passen op onze vliegtuigen, moeten alle vlieguren opnieuw geanalyseerd worden. En ze moeten dan met nieuwe meettoestellen uitgerust worden. Ook dat zou 3 jaar duren en er is geen vaste garantie dat we onze vlieguren kunnen verlengen.

Wat is de getuigenis van Lockheed Martin waard?

Video player inladen ...

De constructeur is enerzijds topfavoriet om onze 34 nieuwe toestellen te mogen produceren. Zij hebben er dus alle baat bij om te zeggen dat het verlengen van de huidige F-16's moeilijk is. Maar anderzijds is het wel het bedrijf waar onze Defensie 40 jaar lang goed mee samenwerkte om onze F-16's optimaal te laten presteren.

De discussie over het al dan niet verlengen van de F-16's is een van ingenieurs. Gisteren werd voor het eerst de discussie gevoerd op dit niveau, op het scherpst van de snee met verschillende meningen tegen elkaar. Veel parlementsleden vinden dat deze discussie 3 jaar geleden gevoerd had moeten worden. Zij vinden dat de kolonels alle informatie veel sneller hadden moeten delen.

Wat zijn de gevolgen voor minister Vandeput?

Video player inladen ...

Minister Vandeput komt hier deels versterkt uit. Hij is achter zijn militairen blijven staan en hield de rangen gesloten. Tijdens de hoorzitting bevestigden de mensen van producent Lockheed Martin het standpunt van de topmilitairen. Volgens de minister moeten we deze mensen vertrouwen. Maar over het sneller delen van de informatie blijft onenigheid.

Wat zijn de gevolgen voor Kolonel X?

Video player inladen ...

Kolonel X, Rudi Decrop, bracht de bal aan het rollen. Is hij in de fout gegaan? Is hij schuldig aan "insubordinatie"? Daarvoor zou hij een bevel van een meerdere naast zich neergelegd moeten hebben. Dat bevel moest dan wel wettelijk én in het belang van de dienst zijn. Het lijkt dat hij niet voldoet aan deze definitie van insubordinatie.

Bovendien moet u zich afvragen wie de initiële bron van dit verhaal was. Decrop heeft al zijn informatie doorgespeeld naar zijn oversten. En die informatie kwam bij heel veel mensen terecht, ook bij mensen van de industrie. De echte bron van het lek is dus niet duidelijk.

De stafchef van het leger, Marc Compernol, vindt wel dat de regels van deontologie herbekeken moeten worden. En daarnaast moet bekeken worden waar mensen die eventuele mistoestanden opmerken, terecht kunnen.