Foto: UNU & BCCC-Africa

Belgisch elektronisch afval wordt gedumpt in Nigeria

Tweedehandse auto's, volgepropt met gebruikte elektrische en elektronische toestellen, worden massaal naar Nigeria (West-Afrika) verscheept. Vaak gaat het om afval, en dat is illegaal. Dat blijkt uit een studie, uitgevoerd in opdracht van de Verenigde Naties.

Twee jaar lang (in 2015 en 2016) controleerden onderzoekers de lading van vrachtschepen die aankwamen in Nigeriaanse havens. Van de ingevoerde ‘tweedehands’ toestellen – zoals televisietoestellen, koelkasten en kopieerapparaten – controleerden ze ook de werking. Minstens een vierde bleek niet meer te functioneren. Dat is ‘e-waste’ of elektronisch afval en de export daarvan is verboden.

Drie vierde van dat afval kwam uit Europese havens. Vooral uit Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, en dus ook België.

Foto: UNU & BCCC-Africa

Auto's volgepropt met elektrotoestellen

Wat opvalt is dat de meeste (70%) afgedankte toestellen niet worden verscheept in containers, maar in tweedehands voertuigen, als bijlading. Exporteurs of importeurs doen dat om controles te omzeilen.

De wet op de uitvoer van elektrisch en elektronisch afval is in de EU nochtans strenger geworden. Maar volgens de onderzoekers schort er wat aan de handhaving van de wetten. Er wordt te weinig gecontroleerd en overtredingen blijven onbestraft. België blijkt een slechte leerling te zijn.

Gifbommen

De handel in (illegaal) elektronisch afval is bijzonder lucratief. De nog bruikbare toestellen worden in landen als Ghana en Nigeria hersteld en opnieuw verkocht. Het overschot komt terecht op de stortplaats.

Daar proberen de allerarmsten – vaak kinderen - de waardevolle grondstoffen uit de toestellen te halen. Maar die afgedankte toestellen zijn vaak echte gifbommen. Bij het breken van glas van beeldbuizen bijvoorbeeld komt lood vrij, en dat kan leiden tot onomkeerbare schade aan het zenuwstelsel. Kinderen die met lood in aanraking komen, riskeren een lager IQ. In tv’s zit ook kwik, schadelijk voor hersenen en zenuwstelsel. In vele toestellen zit ook cadmium. Dat tast de nieren en de botten aan en is kankerverwekkend.

Ook het milieu loopt ernstige schade op. Het verkeerd ontmantelen van e-waste veroorzaakt ernstige water- en grondvervuiling.

Foto: UNU & BCCC-Africa