Video player inladen ...

"Wettelijk samenwonenden denken dat ze dezelfde rechten hebben als gehuwden, maar dat is niet zo"

Uit het jaarrapport van de federale ombudsman blijkt dat burgers het moeilijk hebben om hun rechten uit te oefenen. Zo weten veel mensen onvoldoende wat de verschillen zijn tussen wettelijk samenwonen en trouwen.

De federale ombudsman is een soort klachtendienst van de federale overheid. Burgers kunnen er terecht met hun vragen en klachten over hun rechten en plichten als burger. De ombudsman verzamelt en analyseert die klachten, bemiddelt en kan bijvoorbeeld voorstellen doen voor de aanpassing van een wet.

Uit het rapport blijkt dat veel burgers "een schrijnend gebrek aan informatie hebben over sommige rechten". Ze kunnen die rechten ook niet altijd laten gelden. "Vooral kwetsbare mensen hebben het moeilijk. De administratieve stappen kunnen erg lastig zijn, het is niet altijd vanzelfsprekend om de juiste informatie of de bevoegde dienst terug te vinden", zegt de ombudsman.

Definitie wettelijk samenwonen herzien

Zo zijn er heel wat onduidelijkheden over het statuut wettelijk samenwonen. "Wettelijk samenwonenden denken vaak dat ze van dezelfde rechten kunnen genieten als getrouwde koppels, maar dat is niet zo. Voor sommige rechten, zoals een uitkering bij het overlijden van de partner na een werkongeval, volstaat een eenvoudige verklaring bij de gemeente niet."

"Voor wettelijk samenwonenden is het bijzonder moeilijk om de precieze gevolgen van hun statuut te kennen, want de impact van dat statuut varieert per domein. De rechten die eruit voortvloeien, verschillen dus ook. De federale ombudsman vraagt aan het parlement om de definitie van wettelijke samenwoning te herzien en de burgers beter te informeren."

Waar gaan vragen over?

In 2017 kreeg de federale ombudsman 6.169 nieuwe dossiers, waaronder 4.589 klachten en 1.582 informatievragen. In 82% van de gegronde klachten kwam er ook een oplossing voor het probleem.

De klachten gingen vooral over sociale zekerheid (handicap, werkloosheid, ziekte, … met 28%), asiel en migratie (visa, verblijfvergunningen, … met 25%) en fiscaliteit (belastingen, BTW, … met 17%).

Burgers klagen vooral over de traagheid van de overheidsdiensten, de kwaliteit van hun antwoorden en over het feit dat hun vraag niet correct wordt behandeld.