Reporters

40 procent meer keelkankers in 10 jaar tijd

In België telden we vorig jaar 688 gevallen van mondkeelholtekanker. Dat is 40 procent meer dan 10 jaar geleden. 1 op de 4 van die mondkeelkankers wordt veroorzaakt door het papillomavirus.  De Hoge Gezondheidsraad adviseert om zowel jongens als meisjes te vaccineren tegen het virus.

Van het Humaan Papillomavirus (HPV) was al langer bekend dat het baarmoederhalskanker veroorzaakt. Jonge meisjes werden daarom geadviseerd zich hiertegen te laten inenten en de vaccinatie wordt ook terugbetaald.

Maar als de trend met mondkankers voortzet, dreigt het virus tegen 2020 meer mondkeelkankers dan baarmoederhalskankers te veroorzaken. Mondkeelkanker komt drie keer meer bij mannen voor dan bij vrouwen.

Vaccinatie voor jongens en meisjes

De Hoge Gezondheidsraad adviseert daarom om zowel jongens als meisjes te vaccineren tegen het virus.

“Met een optimale vaccinatiedekking kan dit type kanker dat door de meest frequente varianten van dit papillomavirus veroorzaakt wordt, binnen 10 tot 15 jaar worden geëlimineerd,” zegt professor Sandra Nuyts van de KULeuven.

Alle seksueel actieve mannen en vrouwen

"Ik heb al 15 jaar een relatie en heb een 31-jarige zoon. Ik leefde in vreugde en was zorgeloos, tot ik last had van mijn keel en tong en ik maar bleef kuchen", legt Paul uit.

Keelpijn, problemen met slikken of pijn op de borst bij het slikken zijn de eerste klachten die opduiken bij deze vorm van kanker. Als eerste symptoom is er vaak ook een zwelling van de lymfeklier in de hals. Bij keelkanker door een HPV-infectie groeit er vervolgens vaak een pijnloos gezwel ter hoogte van de amandelen terwijl bij andere keelkankers het gezwel vaak lager zit. 

Of die zwelling ook betekent of iemand keelkanker heeft, kan worden vastgesteld door een arts, zoals bij Paul. Hij kreeg na een biopsie in 2017 de diagnose, dat hij keelkanker had door HPV. "Mijn leven kende een ommekeer: een serieuze vorm van keelkanker als gevolg van het papillomavirus."

Paul is 65. Hij is het klassieke slachtoffer van mondkeerkanker veroorzaakt door een papillomavirus, net als de Amerikaanse acteur en regisseur Michael Douglas een paar jaar geleden. Het virus is zo besmettelijk dat zo goed als alle seksueel actieve mannen en vrouwen er op een gegeven moment in hun leven mee in aanraking komen.

Ik had nooit gerookt, nooit veel gedronken en altijd voorzichtig geweest tijdens seksueel contact. Ik moet dus wellicht besmet geraakt zijn tijdens orale seks.

Hoewel het immuunsysteem dit virus in de meeste gevallen overwint, blijft het virus soms toch in het lichaam aanwezig waardoor het in België 1094 kankers per jaar veroorzaakt (mondkeel, vaginale, baarmoederhals- en peniskanker).

"Ik had nooit gerookt, nooit veel gedronken en ben altijd voorzichtig geweest tijdens seksueel contact", zegt Paul. "Ik moet dus wellicht besmet geraakt zijn tijdens orale seks."

Nu het aantal keelkankers als gevolg van roken en alcohol daalt, neemt het aantal HPV-keelkankergevallen toe. 

"Nu het aantal keelkankers als gevolg van roken en alcohol daalt, dankzij talrijke preventiecampagnes, neemt het aantal HPV-keelkankergevallen toe", zegt professor Vander Poorten van de KU Leuven. "Tussen 2004 en 2012 steeg het aantal nieuwe gevallen met 40%. HPV-keelkanker zou in de nabije 10-15 jaar baarmoederhalskanker kunnen overtreffen. »

Volgens de Hoge Gezondheidsraad is de evolutie van seksuele handelingen verantwoordelijk voor de verspreiding van het humaan papillomavirus en daarmee voor de toename van het aantal kankers gekoppeld aan dit virus. De risico’s nemen toe indien de eerste seksuele contacten op jonge leeftijd zijn en in het geval van meerdere seksuele partners, bij orale seks of immuniteitsziekten.

 Dit soort kanker manifesteert zich vaak pas 10 tot 20 jaar na de besmetting met het virus.

"In de Verenigde Staten, Canada of Zweden ligt het percentage mondkeelkankers als gevolg van het papillomavirus op ongeveer 80%," zegt professor Sandra Nuyts van de KU Leuven. "Ik hoop dat we dit percentage nooit zullen bereiken in België, maar er is nog werk aan de winkel. Dit soort kanker manifesteert zich vaak pas 10 tot 20 jaar na de besmetting met het virus."

"Vandaag is er echter een eenvoudige manier om jezelf te beschermen: het HPV-vaccin. Belangrijk is de vaccinatie uit te voeren op jonge leeftijd, voor het eerste seksueel contact. Op dit moment wordt het vaccin voor meisjes in ons land reeds terugbetaald en ligt de dekkingsgraad in Vlaanderen rond 90%.

De tijd dringt om vaccinatie ook voor jongens mogelijk te maken en hun ouders hiervan bewust te maken. 

"Maar jongens worden nog niet gevaccineerd, ondanks de aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad. De tijd dringt om dit ook voor jongens mogelijk te maken en hun ouders hiervan bewust te maken", zegt professor Sandra Nuyts.