Salah Abdeslam en Sofien Ayari veroordeeld tot maximumstraf van 20 jaar voor terroristische moordpoging

Salah Abdeslam en Sofien Ayari krijgen allebei een gevangenisstraf van 20 jaar voor de terroristische moordpoging op agenten. Dat heeft de rechtbank in Brussel beslist. De advocaat van Abdeslam, Sven Mary, is niet verrast door de uitspraak: "Ik zal de uitslag bespreken met Abdeslam en kijken of we in beroep gaan." Zo valt het – voorlopige – doek over het proces over de schietpartij in de Driesstraat. Lees hieronder meer over de uitspraak van de rechtbank en de reacties.

Nieuwe berichten kunnen niet opgehaald worden, probeer het later opnieuw.

Herlees hier de liveblog

Reactie advocaat Speciale Eenheden 

Mijn cliënten vroegen aan de rechtbank om hun werk af te maken. Dat heeft u gedaan.

Tom Bauwens - Advocaat van de Speciale Eenheden
Video player inladen ...

Philippe Vansteenkiste: "Belangrijkste is dat de slachtoffers de waarheid kennen"

Philippe Vansteenkiste, die zijn zus verloor bij de aanslagen van 22 maart, is in de eerste plaats positief na het vonnis: "Ze hebben de maximumstraf gekregen, dat is het belangrijkste. Er is ook gezegd dat er een duidelijke link is tussen de schietpartij in de Driesstraat en de 22 maart. Dat zijn de waarheden die slachtoffers moeten kennen. Dit is een stuk van de puzzel, hier moeten we op verderwerken."

Tegelijk vindt hij het jammer dat V-Europe zich geen burgerlijke partij mag stellen. "Het is tijd dat er op het wettelijk vlak een evolutie komt, dat de stemmen van de slachtoffers ook effectief gehoord worden."

Advocaat Sven Mary wordt overspoeld door de persmenigte

Ik denk dat als je Salah Abdeslam heet, er geen verrassingen kunnen zijn. De rechtbank is bijzonder creatief geweest, vooral wat de procedures betreft. Ik zal de uitslag met Abdeslam bespreken. Nu gaan we kijken of we in beroep gaan. 

Sven Mary - advocaat Abdeslam

Abdeslam en Ayari krijgen allebei maximumstraf van 20 jaar

Zowel Salah Abdeslam als Sofien Ayari krijgen de maximumstraf van 20 jaar gevangenis voor poging tot moord in een terroristische context en verboden wapenbezit. Ze krijgen ook een boete van 12.000 euro. De rechtbank legt de twee geen beveiligingsperiode daarna op, wat het federaal parket wel gevraagd had. De verdediging heeft 30 dagen de tijd om in beroep te gaan tegen het vonnis. 

Ze moeten samen een schadevergoeding van 315.000 euro betalen aan de zwaargewonde politie-agent en 142.000 euro aan de Belgische staat. Aan de andere agenten moeten ze sommen van 10.000 tot 15.000 euro betalen.

De rechtbank heeft gesproken van "extreem zware feiten". "Er werd met oorlogswapens geschoten op de politie die gewoon zijn werk deed." Ook het zwijgen van Abdeslam - zowel tijdens het onderzoek als tijdens het proces - werd hem zwaar aangerekend.  

V-Europe mag zich geen burgerlijke partij stellen

V-Europe, de vereniging van de slachtoffers van 22 maart mag zich geen burgerlijke partij stellen op het proces tegen Salah Abdeslam en Sofien Ayari over de schietpartij in Vorst. Volgens V-Europe is er een direct verband tussen de schietpartij en de aanslagen in ons land. De rechtbank volgt die argumentatie niet en volgt zo de advocaten van de twee verdachten. 

De agenten van speciale eenheden mogen zich anoniem burgerlijke partij stellen. Er was nog discussie over de anonimiteit van de agenten, die volgens het federaal parket onmogelijk was. Maar de rechter ziet geen probleem. De wet voorziet immers dat de anonimiteit van de leden van de speciale eenheden enkel opgeheven moet worden als zij zelf vervolgd worden voor een misdrijf. Dat is hier niet het geval, zodat de rechtbank zelf een misdrijf zou begaan als ze de agenten zou verplichten hun identiteit bekend te maken of hun identiteiten in het vonnis zou opnemen, luidde het vonnis.

Salah Abdeslam en Sofien Ayari schuldig aan moordpoging in terroristische context

Volgens de rechtbank zijn de twee terreurverdachten schuldig aan moordpoging in een terroristische context. "Er zijn 34 kogels afgevoerd met als doel om te doden", legde de rechtbank uit. Volgens de rechtbank was Mohamed Belkaïd - die doodgeschoten werd door de politie - niet de enige die op de politie geschoten heeft, maar heeft minstens één van de twee anderen ook geschoten. Wie geschoten heeft, doet er volgens de rechtbank niet toe, want de twee wisten allebei heel goed wat ze gingen doen.

Dat er geen doden gevallen zijn, maakt geen verschil volgens de rechtbank. De intentie om te doden was er, dus is er sprake van poging tot moord in een terroristische context.

Er zijn 34 kogels afgevuurd met als doel om te doden

"Schietpartij tussen terroristen en politie in een familiewijk had zeker als doel om de bevolking te intimideren""

De rechters zijn dieper ingegaan op de vraag of er sprake was van een terroristische context. "Er was een gemeenschappelijke wil om deel uit te maken van een terroristische groepering, in Syrië of België. Het doel was om de bevolking te intimideren."

"De schietpartij tussen de terroristen en de politie in een familiewijk, met een school, een crèche, had zeker het doel om de bevolking te intimideren." Zo laat de rechter duidelijk blijken dat de terroristische context van de schietpartij op 15 maart bewezen is. 

Rechtbank verwerpt procedurefout, strafvordering is ontvankelijk

"Salah Abdeslam moet vrijuit gaan door een procedurefout." Zo klonk het begin februari bij advocaat Sven Mary op het proces tegen Salah Abdeslam en Sofien Ayari. Volgens Mary was de vordering van het federaal parket aan de deken van de onderzoeksrechters opgesteld in de verkeerde taal en was er dus sprake van een inbreuk op de taalwetgeving. De advocaat pleitte in februari dat het hele dossier daarom nietig moesten worden verklaard en dat Salah Abbdeslam vrijuit moest gaan omdat de rechter geen rekening mocht houden met alle onderzoeksdaden die waren voortgevloeid uit het document. 

Maar die argumentatie volgt de rechtbank niet. In het vonnis zei de rechter dat de aanstelling van de onderzoeksrechter door de deken een maatregel van interne orde is en dat die dus niet onder de taalwetgeving valt. De strafvordering is dus ontvankelijk. De rechtbank kan nu ook over de feiten zelf oordelen. Het vonnis telt 88 pagina's en het voorlezen zal naar alle waarschijnlijkheid enkele uren duren.

De zitting is geopend

Ook Sofien Ayari komt niet naar zijn vonnis luisteren

Er is geen twijfel. Meneer Ayari komt niet vandaag. De rechtbank zal zijn uitspraak doen in afwezigheid van beide verdachten

Luc Hennart - Voorzitter Franstalige rechtbank Brussel

Reactie Philippe Vansteenkiste over burgerlijke partijstelling V-Europe

Voor ons is het belangrijk dat we burgerlijke partij kunnen zijn. Wat er gebeurd is tussen Parijs en Brussel is een geheel en dit is er een deel van. Maar we moeten ook denken aan slachtoffers van de Driesstraat, de agenten.

Philippe Vansteenkiste - nabestaande slachtoffer 22 maart

De veiligheidsmaatregelen in beeld

Abdeslam heeft al laten weten dat hij niet wil komen, veiligheidsmaatregelen blijven groot

Ook vandaag zijn de veiligheidsmaatregelen in en rond het Brusselse Justitiepaleis groot. Abdeslam had al laten weten dat hij niet meer naar Brussel wilde komen. Hij zou de overbrenging vanuit de zwaarbewaakte gevangenis in de buurt van Parijs niet meer zien zitten. Om dezelfde reden wilde hij ook de vorige procesdagen niet aanwezig zijn. Alleen de eerste dag was hij er. Enkel en alleen om de rechtbank niet te erkennen. "Ik heb geen schrik van jullie. Doe wat u wil, ik verantwoord mij enkel tegenover God."

Het is nu de vraag wat de tweede terreurverdachte Sofien Ayari zal doen. De rechtbank had laten weten dat hij hoogstwaarschijnlijk niet aanwezig zal zijn. 

Toch wordt er geen enkel risico genomen, in en rond het Justitiepaleis geldt terreurniveau 3 - net als de vorige keren. Dus opnieuw: Finse ruiters, militairen en agenten die patrouilleren en veiligheidscontroles om het Brusselse Justitiepaleis binnen te geraken. Wie het Justitiepaleis in wil, moet zijn rugzak laten controleren door de politie en door een scanstraat. Wie vervolgens de zittingszaal in wil, moet een tweede identiteitscontrole ondergaan. Laptops en gsm’s zijn verboden in die zaal. 

Welke knopen moet de rechter allemaal doorhakken?

Het proces tegen Salah Abdeslam en Sofien Ayari kent vandaag zijn belangrijke ontknoping: we zullen weten welke straf de twee terreurverdachten al dan niet krijgen

Het federaal parket vraagt de maximumstraf van 20 jaar voor poging tot moord en verboden wapenbezit, allebei in terroristische context. Advocaat Sven Mary heeft gepleit dat Abdeslam vrijuit moet gaan door een procedurefout. Lees hier alles over de procedurefout die Mary opgeroepen heeft. En ook over de feiten zelf oordeelt Mary: “Ik ben er juridisch, niet persoonlijk van overtuigd: in dit dossier zijn er geen elementen om Abdeslam te veroordelen”. Ook de advocaten van Ayari vragen de vrijspraak voor moordpoging in een terroristische context. Hun argumentatie? Er was maar één schutter: Mohamed Belkaïd. Wel erkennen ze het verboden wapenbezit, maar daar vragen ze een milde straf voor. 

We zullen vandaag niet alleen weten welke straf Salah Abdeslam en Sofien Ayari al dan niet krijgen, er zijn nog andere belangrijke elementen waar de rechter uitspraak over doet. Te beginnen met de procedurefout die advocaat Sven Mary ingeroepen heeft. Volgens Mary is de taalwetgeving geschonden, wat zou betekenen dat het hele onderzoek nietig is. En volgens de advocaat is er dan maar één mogelijke conclusie: Abdeslam moet vrijuit gaan. 

Ook over de vraag of V-Europe, de vereniging die de slachtoffers van de aanslagen in ons land vertegenwoordigt, zich burgerlijke partij mag stellen, zal de rechter zich uitspreken. V-Europe en hun advocaat zien een direct verband tussen de schietpartij in Vorst en de aanslagen in ons land. Maar daar gaat de verdediging van Abdeslam en Ayari niet mee akkoord. "V-Europe vraagt u niet om twee mensen te veroordelen, maar een heel fenomeen. Dat kan niet, het strafrecht moet net individueel oordelen", zei meester Isa Gültaslar, advocaat van Sofien Ayari. Mocht V-Europe aanvaard worden als burgerlijke partij, kan het dus ook een schadevergoeding krijgen. 

En ook over de burgerlijke partijstelling van twee agenten van de speciale eenheden is er nog discussie. Agent nummer 9 en 10 willen zich anoniem burgerlijke partij stellen, wat volgens het federaal parket niet kan. In zijn pleidooi was advocaat Tom Bauwens heel fel: "In februari 2018 vind ik het bizar dat ik hierover nog moet pleiten. Ik zie dat veiligheidsmensen in het justitiepaleis en de federaal procureur niet herkenbaar in beeld mogen komen. Ook van Ayari mogen er van u geen beelden worden gemaakt, maar u zegt wel dat de leden van speciale eenheden met naam en toenaam zich kenbaar moeten maken."

De rechter heeft dus heel wat knopen moeten doorhakken en wat de beslissingen nu net gaan zijn, zullen we straks vernemen. En dan valt het voorlopige doek over het proces over de schietpartij in Vorst twee jaar geleden. 

Herlees hier het volledige dossier-Abdeslam: van aanslag tot proces.