© VRT

Kobe Ilsen: "De schellen zijn van mijn ogen gevallen"

Vanavond start op Eén het programma - jawel - "Op één", waarvoor presentator Kobe Ilsen de wereld rondreisde. "Wereldwijd gluren bij de buren", zo noemt hij het zelf, om te vergelijken hoe verschillende landen algemene problemen aanpakken. De opnames hebben een blijvende indruk op hem nagelaten. "Het is nodig dat we onze kijkers een spiegel voorhouden, zonder te preken. Want ik ben zelf continu van de ene verbazing in de andere gevallen", zegt Ilsen in "De ochtend" op Radio 1.

"Het uitgangspunt van het programma is eenvoudig: we vergelijken België op acht vlakken met de beste en slechtste leerlingen van de klas wereldwijd. We gaan na wat we kunnen leren van de beste, en misschien ook van de slechtste. De thema's zijn relevante zaken waar de politiek overal ter wereld mee bezig is:  onderwijs, obesitas, veiligheid, werk, relaties, afval en voetbal, omdat de dag na de laatste aflevering het WK start. We waren er onder meer bij toen Gibraltar zijn eerste wedstrijd ooit kon winnen", vertelt Ilsen. "Rond alle thema's bestaan er lijsten van internationale organisaties die het mogelijk maken om landen te vergelijken én te zien hoe we in België bezig zijn."

"Op één" is ontstaan vanuit de vaststelling dat de wereld de laatste jaren fel is veranderd, en dat maakt mensen blijkbaar angstig, zegt Ilsen. "De economische crisis, de verkiezing van figuren als Trump of Orbán in Hongarije, de aanslagen her en der: mensen beginnen stilaan te denken dat we in een hellhole leven, zeker in België. En ja, ik klaag en zaag ook weleens, maar veel veronderstellingen kloppen niet. Daarom leek het ons een goed idee om wat afstand te nemen en onszelf een spiegel voor te houden, op basis van cijfers en feiten."

Bij veel mensen regeert angst, zeker na de aanslagen. Daarom is het zinvol om mensen een spiegel voor te houden. Want we leven écht niet in een hellegat.

De confrontatie met de realiteit is nuttig om enkele hardnekkige vooroordelen over België te counteren, vindt Ilsen. "Over wonen bijvoorbeeld: Belgen hebben een baksteen in de maag. We dromen allemaal van onze eigen open bebouwing, eventueel met een zwembad als kers op de taart. Veel mensen denken dat we in de praktijk klein wonen, en dat onze woningen onbetaalbaar zijn. Maar dat idée fixe klopt niet: we staan in de top 10 van landen qua woonoppervlakte, en bij de laagste qua kostprijs. Zo ben ik bij élk thema van de ene verbazing in de andere gevallen. De schellen zijn letterlijk van mijn ogen gevallen."

De confrontatie met oorlogsgeweld in Mosul: dat is een klets rond de oren die ik nooit meer vergeet.

De opnames hebben een enorme impact gehad op Ilsen. "Mijn visie op de dingen is vollédig veranderd. Als je vlak voor een schilderij van Rubens gaat staan, dan zie je enkel dikke klodders verf. Geen fraai beeld. Maar zet drie stappen achteruit en je ziet het totaalplaatje, en de schoonheid ervan. Misschien bekijken we de dingen in Vlaanderen te veel met onze neus op de feiten", meent hij. "Nee, ik wil niet preken, maar ik wil zo goed mogelijk proberen om de emoties die ik zelf heb gevoeld over te brengen op de kijker. Want bijvoorbeeld mijn confrontatie met oorlogsgeweld in de Iraakse stad Mosul: dat is een klets rond de oren die ik nooit meer vergeet."

"Op één", vanaf vanavond, acht weken lang, om 20.35 uur op Eén.

Beluister hier het volledige gesprek met Kobe Ilsen

Bekijk al een voorsmaakje van het programma