ImageGlobe

44 genetische afwijkingen kunnen depressie veroorzaken: ontdekking is aanzet voor nieuwe behandelingen

Een team van 200 wetenschappers heeft 44 genetische afwijkingen in het menselijk genoom gedetecteerd die het risico op depressie verhogen. 30 daarvan waren nooit eerder in verband gebracht met depressie. De wetenschappers hopen dat dit ook de aanzet is voor de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.

Volgens de meest recente cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kampen meer dan 300 miljoen mensen wereldwijd met depressie. Het gaat niet om gewone stemmingswisselingen of om een kortdurende emotionele reactie op een ingrijpende gebeurtenis in je leven. Zeker wanneer het lang aanhoudt, en met een matige tot diepgaande intensiteit, wordt depressie een ernstige gezondheidsaandoening, die alle aspecten van het dagelijkse leven beïnvloedt. De WHO stelt dat depressie de voornaamste oorzaak van arbeidsongeschiktheid ter wereld is.

Het is moeilijk om te begrijpen hoe een depressie precies ontstaat. Niet alleen spelen persoonlijke factoren een rol, er is ook een genetische component. Wetenschappers proberen al lang meer inzicht krijgen waarom sommige mensen gevoelig zijn voor depressie en andere niet. In het vakblad Nature Genetics zijn nu de resultaten gepubliceerd van het grootste onderzoek ooit naar de genetische component.

"Niet één welbepaald gen dat depressie veroorzaakt"

Onderzoekers brachten verschillende datasets over klinische depressie, major depressive disorder (MDD), in Groot-Brittannië, de Verenigde Staten, IJsland en Denemarken bij elkaar. Zo werden data en genetisch materiaal verzameld van 135.458 mensen met depressie en van 344.901 mensen zonder.

Het onderzoek kon 44 genetische variaties identificeren bij mensen met een depressie. 14 daarvan waren al bekend, 30 anderen nog niet. "Het is niet zo dat er één welbepaald gen is dat depressie veroorzaakt. Ook weten we dat alle mensen grotere of kleinere afwijkingen in hun DNA hebben die mee kunnen spelen in hun kans op depressie", zegt Cathryn Lewis van het Londense King’s College, die meewerkte aan de studie.

En die 44 variaties in het menselijke DNA zullen waarschijnlijk niet de volledige lijst zijn,” zegt Lewis. "We weten dat duizenden genen verband houden met depressie en dat ze allemaal een klein effect op het persoonlijke risico hebben. Er zijn er waarschijnlijk meer dan 44, maar die waren te klein om ze in deze studie te detecteren."

Er zijn waarschijnlijk veel meer genetische afwijkingen die gelinkt kunnen worden aan depressie. 

“Mensen met een lager genetisch risico zijn misschien beter bestand tegen de stress van het dagelijks leven,” zegt Cathryn Lewis van het Londense King’s College, die meewerkte aan de studie.

“Eerder onderzoek op tweelingen had uitgewezen dat in 40% van de gevallen de oorzaak van de depressie te zoeken was in een genetische oorsprong,” zegt Lewis. “In de andere 60 % was de depressie te wijten aan ofwel biologische factoren ofwel aan wat de mensen in hun leven meegemaakt hadden.”

Ook zwaarlijvigheid, opleidingsniveau en schizofrenie hebben invloed

Een nieuwe generatie antidepressiva zit er niet direct aan te komen. De farmareuzen hebben de geldkraan voor de dure research naar antidepressiva grotendeels dichtgedraaid. De wetenschappers hopen dat hun nieuwe bevindingen het tij kunnen keren en dit de aanzet is voor de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.

In de marge van deze genetische analyse ontdekten de onderzoekers ook dat er een verband is tussen opleidingsniveau, BMI (Body Mass Index) en schizofrenie. Een lagere scholing, zwaarlijvigheid en schizofrenie vergroten de kans op depressie.

Meer lezen?