Onderzoek naar de Bende van Nijvel: een processie van Echternach?

De speurders die de Bende van Nijvel onderzoeken, geloven niet langer dat de ex-rijkswachter Chris Bonkoffsky de zogenaamde Reus was. Zijn familie gelooft het wél nog en bezorgt nieuw gevonden DNA aan het gerecht. Waar staat het nu met het onderzoek naar de Bende van Nijvel? 5 vragen en antwoorden.

1. Wat weten we vandaag over de Bende van Nijvel?

De Bende van Nijvel zorgde in de jaren '80 voor twee golven van terreur. In 1982 en 1983, en in het najaar van 1985. In die periode werden verschillende gewapende overvallen en moorden gepleegd. 28 mensen lieten daarbij het leven. Vooral een aantal bloedige overvallen op supermarkten van Delhaize zorgde voor een schokgolf in ons land. De laatst bekende overval van de bende is die van november 1985 op de Delhaize in Aalst. Daar vallen 8 doden en verschillende gewonden.

Uit hoeveel leden de Bende van Nijvel bestaat en wie die zijn, blijft tot op vandaag een mysterie. De speurders van het onderzoek verspreidden in 1997 wel een gele affiche met robotfoto's van mogelijke leden. Daarop staan 5 gezichten, waaronder de zogenaamde "Reus". Lees hier meer over die robotfoto's.

2. Hoe kwam Chris Bonkoffsky in het vizier?

In oktober vorig jaar vertelde een man in de pers dat zijn broer hem kort voor zijn dood opbiechtte dat hij betrokken was bij de bende. De bekentenis zorgde voor een lawine aan nieuwsberichten. 

Bonkoffsky zou gezegd hebben dat hij iets met de bende te maken had, en ook dat de groep Diane er iets mee te maken had, een speciale eenheid binnen de rijkswacht. De uitspraak was opvallend, maar wel erg vaag. Want Bonkoffsky zei nooit op welke manier hij dan betrokken was en met welke feiten hij te maken had. De man heeft ook nooit zélf gezegd dat hij de zogenaamde Reus was. Die interpretatie is achteraf door anderen gemaakt. Lees een analyse over de bekentenis hier.

Zeker is wel dat de naam van Chris Bonkoffsky al voorkwam in het dossier van de Bende van Nijvel. Zo'n 20 jaar geleden had een jeugdvriendin namelijk al opgemerkt dat er een enorme gelijkenis was tussen Bonkoffsky en de robotfoto van de zogenaamde Reus. Toen waren er echter onvoldoende elemenenten om op verder te werken.

3. Waarom is de piste niet langer geloofwaardig?

Volgens de speurders die vandaag de Bende van Nijvel onderzoeken, is er niks gevonden dat de theorie staaft dat Chris Bonkoffsky de zogenaamde Reus zou zijn. Ze hebben slachtoffers opnieuw ondervraagd, alsook familieleden van de broer en ex-collega's maar er zijn geen bewijzen gevonden.

Wat dan met de nogal opvallende gelijkenis tussen de man en de robotfoto? Volgens de speurders kan dat toeval zijn. De robotfoto werd gemaakt onder hypnose, jaren na de feiten. En bovendien zijn nog verschillende andere mensen naar de politie gestapt, met de melding dat hun familielid wel erg lijkt op het gezicht op de affiche. Eerder werd trouwens nog een andere man gelinkt aan de robotfoto: Michel Libert, een lid van een neonazi-groep.

Bronnen binnen het onderzoek vertellen ons wel dat er nog steeds voortgewerkt wordt op het spoor van de rijkswacht. Maar er wordt nu eerder gefocust op concrete sporen die in het dossier zitten, zoals ballistiek onderzoek, telefonie- en DNA-onderzoek.

4. Welke impact had de bekentenis over de zogenaamde Reus?

De piste van de zogenaamde Reus mag dan wel ongeloofwaardig zijn volgens de speurders, de bekentenis en de vele berichten in de pers daarover, hebben een enorme impact gehad op het onderzoek. 

De maanden na de bekentenis kwamen er zeker 800 tips binnen over de Bende. Meer dan de helft daarvan kregen de stempel 'bruikbaar'. Daarnaast werd het speurdersteam ook drastisch uitgebreid. Vorig jaar waren vóór de mediastorm nog drie speurders ingezet om de Bende van Nijvel te ontmaskeren. Vandaag is het speurdersteam uitgebreid naar 30 onderzoekers. En daarnaast is het onderzoek ook gefederaliseerd. Dat moet het makkelijker maken om onderzoeksdaden in het hele land uit te voeren. De leiding van het onderzoek ligt welliswaar nog steeds in Charlerloi, maar de speurders daar worden bijgestaan door het federaal parket.

5. Hoe staat het nu met het onderzoek?

Het lijkt aanneembaar om te stellen dat het onderzoek de voorbije maanden een sprint heeft genomen, al was het maar door extra personeel. Maar het blijft een ontzettend moeilijk dossier, met veel geruchten, maar weinig bewijzen die die hard kunnen maken.

Hoewel de speurders niet denken dat Bonkoffsky de zogenaamde Reus is, vindt zijn familie dat de piste wél nog moet worden onderzocht. Daarom lieten ze vandaag weten dat ze DNA van de man vonden op een oud horloge en dat aan het gerecht zullen geven. Kanttekening die hierbij moet gemaakt worden is dat er al DNA van Bonkoffsky in het dossier zit. Er werd namelijk een speekseltest afgelegd bij de man. Dat speeksel is later vergeleken met 2 sporen die in het dossier zitten, maar gaf geen gelijkenis. Maar de familie heeft twijfels of die test wel goed is gebeurd en bewaard. Daarom vragen ze om het nieuwe DNA-staal toch te onderzoeken. 

In ieder geval weten we ongetwijfeld ook niet alles over het hele onderzoek naar de Bende van Nijvel, het federaal parket weigert te communiceren over om het even welke piste die nog op tafel ligt. Zeker is dus wel dat het spoor van mogelijke betrokkenheid van mensen binnen de rijkswacht nog steeds onderzocht wordt. De concrete elementen in het dossier hierover worden nu uitgebreid bekeken. Maar het dossier van de Bende van Nijvel blijft vandaag wat het al jaren is: de grootste cold case van ons land.