Video player inladen ...

Zulke tweets van Theo Francken zijn een staatssecretaris onwaardig

Er was deze week in twitterland veel ophef over een tweet van staatssecretaris Theo Francken (N-VA) nadat enkele jongeren in Anderlecht stenen gooiden. Volgens Gamal Cheddad kijkt Francken niet naar de reële problemen in sommige wijken, maar reduceert hij de oorzaken tot zijn identiteitspolitiek.

labels
Gamal Cheddad
Gamal Cheddad is politicoloog en opiniemaker.

Afgelopen zondagavond omstreeks 21u00 werd een groep controleurs van de Brussels vervoersmaatschappij MIVB in Anderlecht aangevallen door een groep agressieve jongeren. Dit deed ons meteen weer denken aan de hevige rellen aan de Beurs of Muntplein in het Brusselse centrum. In alle gevallen deden politici uitspraken of vaststellingen die betrekking hebben op de etniciteit van de daders.

Al enkele jaren voor de verkiezingscampagne is gestart, zijn er opvallende uitspraken geweest die je binnen de identiteitspolitiek kan situeren. De fysieke kenmerken van een persoon zijn vandaag bepalend geworden in de analyse en benadering van de maatschappelijke problemen.

Het inhoudelijk debat over de huidige maatschappelijke problemen zoals werkloosheid, armoede, sociaaleconomisch achterstelling en politieke exclusie worden vandaag stelselmatig gekaapt door politici die het probleem reduceren tot identiteit, tot een kwestie van opvoeding door ouders of zelfs geculturaliseerd. 

Het is een vaststelling dat wanneer jongeren van vreemde afkomst criminele daden stellen, deze daden tot hun etniciteit en tegenwoordig ook religieuze achtergrond gereduceerd worden.

De incidenten in Brussel spelen zich meestal af in wijken zoals Anderlecht, Molenbeek of Schaarbeek. Het is niet toevallig dat deze Brusselse gemeenten vaker in een negatief daglicht staan.

Wijken of buurten die door armoede, hoge werkloosheid of politieke isolatie gekenmerkt worden, zijn sneller vatbaar voor drugs, dievenbendes, criminaliteit, extremisme of zelfs terrorisme.

Hoe komt het dat wanneer de brandweer, de politie, ambulanciers of een reportageploeg ter plaatse komen, ze met stenen bekogeld of bedreigd worden? Dergelijk gedrag is schandalig en ontoelaatbaar en dient gestraft te worden, maar is dat voldoende?

Het kan zijn dat deze jongeren blind zijn voor alles wat de staat vertegenwoordigt en de staat als vijand beschouwen. Die overheid - die in de ogen van de jongeren - hen in de steek heeft gelaten en die alles symboliseert wat ze verafschuwen. Die overheid die niet in staat is om de structurele problemen, waaronder uitsluitingsmechanismen, aan te pakken.

De problemen in achtergestelde wijken vertalen zich verder op het vlak van onderwijs, de arbeidsmarkt en in minder burgerschap en maatschappelijke participatie waardoor deze jongeren geen toekomstperspectief meer hebben, zich vervelen en sneller in aanraking komen met criminele activiteiten.

Het zoeken naar de achterliggende redenen van dit agressieve gedrag betekent niet per se dat je de daden van deze jongeren rechtvaardigt of hiervoor begrip toont.

Jongeren met problematisch gedrag kan je alleen helpen als je ze ook voldoende betrekt en helpt om ze uit alle vormen van illegaliteit te krijgen. Als de overheid enkel repressieve maatregelen treft, is het dweilen met de kraan open waardoor de negatieve vicieuze cirkel niet te doorbreken is.

Lokale investeringen en initiatieven zoals sportclubs, sociaal-culturele verenigingen, klassiek jeugdwerk en buurtwerk zijn de ideale recepten voor het terugdringen van jeugdcriminaliteit. Een woonwijk aantrekkelijk maken zorgt ervoor dat jongeren zich terug thuis kunnen voelen. Vaak zijn er al voldoende initiatieven aanwezig maar door te weinig financiële ondersteuning zijn die minder effectief.

Arabieren, stenen en no-go zones

Het lijkt erop dat sommige politici uitspraken doen of tweeten om tegenstellingen juist te vergroten in plaats van ze te verkleinen. Ze stellen geen oplossingen voor maar willen liever stigmatiseren en veralgemenen.

Soms wordt - zouden we kunnen zeggen - heel subtiel zout gestrooid in de wonde, zodat die provocatief prikt. Politici die op basis van vooroordelen veralgemenende uitspraken doen of soms zelfs beleid voeren, bedreigen in mijn ogen onze democratie.

Het Trumpiaanse karakter van politiek voeren, heeft ook bij ons hier in Vlaanderen zijn intrede gedaan. Politici verdelen om te kunnen heersen - allochtoon versus autochtoon of gelovig versus ongelovig - om hun electorale achterban te paaien en andere concurrerende partijen met dezelfde potentiële kiezers voor te zijn.

Ook wordt er soms een beeld geschetst dat niet met de realiteit overeenkomt om de publieke opinie te misleiden. De ene partij gaat daar veel verder in dan de andere waardoor grenzen worden afgetoetst. De publieke opinie wordt af en toe opgepookt met controversiële uitspraken en naarmate de tijd vordert, lijkt het erop dat dit het nieuwe normaal is.

Er zijn mensen voor minder ontslagen maar onze staatssecretaris voor asiel en migratie kan en mag zich veel veroorloven. Zijn twittergedrag en uitspraken zijn een staatssecretaris en een beleidspersoon onwaardig. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.