Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Hoe zwaar weegt de beschuldiging van Netanyahu over het Iraanse "kernbedrog"?

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu gooide vanavond een stok in het hoenderhok door het bestaan van geheime Iraanse archieven bekend te maken waaruit zou blijken dat dat land inderdaad gewerkt heeft aan kernwapens en de partners in het akkoord over dat kernprogramma zou bedriegen.

Volgens Netanyahu gaat het om meer dan 100.000 documenten in tekst of op cd's met brieven, nota's, memo's, tekeningen, berekeningen en wetenschappelijke publicaties in het Farsi (Nieuw-Perzisch) over de ontwikkeling van kernbommen, het materiaal daartoe en ballistische raketten die die wapens kunnen vervoeren.

De Israëlische geheime diensten zouden die documenten in handen gekregen hebben, aldus Netanyahu. Wat vooral opvalt, is de timing van Netanyahu om die documenten bekend te maken. Ten laatste op 12 mei moet de Amerikaanse president Donald Trump beslissen of zijn land zich al dan niet gaat houden aan het nucleaire akkoord dat de grootmachten in 2015 met Iran gesloten hebben. In ruil voor internationale controles op de kerninstallaties in Iran zouden de sancties tegen dat land worden afgebouwd.

Nu heeft president Trump zich de voorbije maanden al erg kritisch uitgelaten over dat akkoord, dat indertijd nog ondertekend was door zijn voorganger Barack Obama. Er wordt dus verwacht dat Trump het akkoord zal opzeggen, ondanks de druk van landen zoals Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië en Rusland. Opvallend is ook dat Netanyahu zijn toespraak vooral in het Engels hield en niet in het Ivriet (Nieuw-Hebreeuws) en zich dus duidelijk tot een Amerikaans publiek richtte.

Netanyahu heeft zich altijd vierkant tegenstander van dat kernakkoord met Iran getoond en lijkt met zijn verklaringen van vandaag Trump op weg te zetten om dat akkoord inderdaad op te zeggen. Het gevolg daarvan laat zich raden: een nieuwe crisis tussen de Verenigde Staten en Iran over dat kernprogramma die mogelijk tot een militair conflict kan leiden, iets waar Israël niet rouwig om zal zijn. Netanyahu gaat er hoe dan ook al van uit dat een conflict met Iran er zit aan te komen, als het niet over het kernprogramma gaat, dan over de militaire aanwezigheid van Iran in buurland Syrië.

Is dat Iraanse "archief" echt?

De hamvraag is natuurlijk of dat Iraanse geheime archief dat Netanyahu vandaag bekendmaakt, echt is. Zo'n enorme schat aan geheime documenten zal Iran wel niet onbewaakt laten rondslingeren. Is de Israëlische geheime dienst Mossad echt zo goed dat die dat archief zomaar kan kopiëren of wegslepen naar Israël? Als dat zo is, is dat een groter succes dan het ontvoeren van de nazi-oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann uit Argentinië in 1960 of de redding van gegijzelde vliegtuigpassagiers uit Entebbe in Oeganda in 1976.

Is de Israëlische geheime dienst Mossad echt zo goed dat die dat archief zomaar kan kopiëren of vanuit Iran wegslepen naar Israël?

Uit te sluiten, is dat niet, want de Mossad geldt als een van de meest efficiënte geheime diensten ter wereld, die vrijwel zeker ook gebruik kan maken van agenten in Iran of desnoods mensen die betrokken zijn bij het Iraanse kernproject. Enkele jaren geleden zou Israël erin geslaagd zijn om de nochtans van het internet losgekoppelde computers in Iraanse nucleaire sites een tijdlang lam te leggen.

Volgens Netanyahu zijn kopieën van dat archief doorgespeeld aan de Verenigde Staten, andere landen en internationale instellingen zoals het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA). Dat laatste zou kunnen onderzoeken of die documenten echt zijn of door Israël opgemaakt in het Farsi (wat ook een mogelijkheid is). Dat onderzoek zal echter tijd kosten, want Iran zal zeker niet meewerken, en er is geen tijd, want Trump moet tegen 12 mei een beslissing nemen. Herinnert u zich nog op welke basis de VS en Groot-Brittannië in 2003 Irak zijn binnengevallen (al dan niet chemische wapens, die waren er ooit wel, maar toen niet meer)?  

Waar Netanyahu vrijwel zeker een punt heeft, is dat de Iraanse ontkenningen dat er ooit een kernwapenprogramma geweest is, wellicht niet kloppen. Netanyahu ging niet zo ver om te zeggen dat dat programma er nog altijd is, wel dat Iran door het bewaren van het archief - als het echt is - op elk ogenblik opnieuw kan beginnen met dat project.

Hoe dan ook beleven we nu opnieuw gevaarlijke tijden. Lijkt de crisis om Noord-Korea nu min of meer bezworen te worden, zit de wereld nu met een nieuw groot en erg gevaarlijk probleem, dat over het al dan niet echte kernprogramma van Iran. Los van het feit wie er hier liegt, is de kans op een militaire escalatie tussen de VS, Israël en Iran en mogelijk ook Saudi-Arabië plots veel groter geworden.