Video player inladen ...

Wie is Nikol Pasjinian, de nieuwe premier van Armenië?

In de Kaukasische republiek Armenië heeft het parlement voormalig journalist en oppositieleider Nikol Pasjinian tot premier verkozen. Pasjinian moet nu bewijzen dat hij het land beter kan leiden dan het vorige regime, waarop hij jarenlang zware kritiek heeft geuit.

De verkiezing van Pasjinian was het gevolg van overleg tussen zowel de oppositie als de machtspartij van de Republikeinen. Die laatste had een meerderheid van 58 op de 105 zetels in het parlement en Pasjinian moest dus een aantal Republikeinen aan zijn kant krijgen om verkozen te worden. Dat is gelukt: hij kreeg in totaal 59 stemmen en wordt dus premier. 42 parlements­leden stemden tegen. 

Dat moet het sluitstuk worden van de politieke crisis die enkele weken geleden is uitgebroken. Toen wou sterke man Serzj Sarkisian - die al sinds 2008 de plak zwaait als president - na twee ambtstermijnen voortregeren, dit keer als premier. De Armeense oppositie pikte dat niet en kwam massaal op straat. Oppositieleider Pasjinian werd opgepakt, maar nadat militairen zich bij het volksprotest hadden aangesloten, moest premier Sarkisian begin vorige week opstappen. Pasjinian werd vrijgelaten en is nu een goede week later premier.

Hij is dus geslaagd in wat hij al jaren wou: een geweldloze omwenteling in het star geregeerde Armenië. Pasjinian is 42 en werkte lange tijd als journalist die erg kritisch stond tegenover de opeenvolgende machthebbers Robert Kotsjarian en Serzj Sarkisian. Na het aan de macht komen van Sarkisian in 2008 dook Pasjinian onder en zat hij enkele jaren nadien in de gevangenis. Na een amnestie werd hij vrijgelaten en in 2012 werd hij verkozen in het parlement. Ook daar was zijn liberale partij Yelk een luis in de pels van het regime in Jerevan. Alhoewel Yelk slechts 9 van de 105 zetels in het parlement bezet, slaagde Pasjinian erin om zich door zijn charisma als leider van de oppositie op te werpen. Dat heeft hem nu aan de macht gebracht.

Armoede en spanning aan de grenzen

"Nikol", zoals hij in Armenië genoemd wordt, zal nu moeten bewijzen dat hij het beter kan dan het regime dat hij zo lang bestreden heeft. De kleine republiek met drie miljoen inwoners ligt dan wel erg strategisch, maar tegelijk ook erg geïsoleerd in het Kaukasusgebergte.

De armoede en de economische achteruitgang zijn samen met de wijdverbreide corruptie de belangrijkste uitdagingen voor de nieuwe premier. Daar zal hij het vertrouwen van de Armeniërs mee moeten verdienen. Veel natuurlijke rijkdommen zijn er niet en Armenië moet het vooral hebben van Russische investeringen en het geld dat Armeniërs in het buitenland verdienen en naar hun familie terugsturen. 

Pasjinian wil tegelijk ook de nauwe relaties met Rusland behouden, maar ook die met de Europese Unie en andere landen uitbouwen. Armenië is al sinds de onafhankelijkheid in 1991 een bondgenoot van Rusland en is lid van de Euraziatische Economische Unie, een samenwerkingsverband dat Rusland heeft opgezet met Wit-Rusland, Kazachstan, Kirgizië en dus ook Armenië. Er is overigens een beperkt aantal Russische troepen gelegerd in Armenië, vooral langs de grens met Turkije en Iran.

Armenië ligt echter ook ingeklemd tussen Turkije en het Turkssprekende Azerbeidzjan, waarmee het in onmin leeft. De relaties met Turkije worden nog altijd vertroebeld door de Armeense Genocide van een eeuw geleden. Azerbeidzjan wil nog altijd de omstreden enclave Nagorno-Karabach terug, een hoofdzakelijk door Armeniërs bewoond gebied, dat begin de jaren 90 door Armenië is veroverd. Nu Rusland de relaties aanhaalt met Turkije en Azerbeidzjan, voelt het kleine Armenië zich bedreigd, te meer daar Azerbeidzjan steunend op de olie- en gasrijkdommen zijn leger moderniseert. Er is dus werk genoeg aan de winkel voor de nieuwe Armeense premier.