Controverse over triomfalistische erectie in het Middelheimpark

Een nieuw kunstwerk in het Antwerps Middelheimpark is niet eens voltooid, maar veroorzaakt nu al tweedracht. Het werk heet "Arc de Triomphe" en toont een man met een fikse erectie. Sara Weyns, directrice van het Middelheimmuseum, vraagt in "De wereld vandaag" op Radio 1 om te wachten met oordelen tot het werk officieel wordt getoond.

"Arc de Triomphe" wordt gecreëerd uit plasticine door het Oostenrijkse kunstencollectief Gelitin. Een achterovergebogen naakte man met een opvallende erectie is deel van de nieuwe tentoonstelling "Experience Traps", geïnspireerd door de barokke kunst. De expo is onderdeel van "Antwerpen Barok 2018". Maar nog voor de afwerking kwam de eerste klacht al binnen.

"Enkel een onderlijfje en sokken"

Middelheim-directrice Sara Weyns loopt niet hoog op met de kritiek. "Ik stel vast dat een bloot mannenlichaam meer reactie losweekt dan een bloot vrouwenlichaam. Van deze laatste hebben we er meerdere in onze collectie staan, en daar heb ik nooit verontwaardigde reacties op gehoord. We hebben zelfs al meerdere naakte mannenlichamen getoond, maar ook daarbij bleven de reacties uit", aldus Sara Weyns.

"Het ligt waarschijnlijk aan de rooskleurige plasticine die realistischer is dan brons. Het gaat bovendien niet om een geïdealiseerd lichaam. De meest klassieke lichamen in de kunstgeschiedenis zijn geïdealiseerd. Dit is eerder een knullig lichaam in een ongewone brughouding met enkel een onderlijfje en sokken aan. Het is levensechter en tegelijk karikaturaal, met uitvergrote nagels en grof haar."

"Arc de Triomphe" moet nog officieel aan het publiek voorgesteld worden, maar de eerste beelden doken al op bij regionale zender ATV (zie onderaan). Sara Weyns: "Ik hoor in de media nu al spreken over verschillende klachten, maar ik heb maar weet van een enkele klacht. Misschien moeten we de reactie wijten aan het feit dat een museumpark toegankelijker is voor een breder publiek, en dat de reacties dan ook scherper kunnen zijn."

Een museumpark is toegankelijker voor een breder publiek, en dan kunnen de reacties ook scherper zijn 

En kinderen dan?

Maar in het Middelheimpark worden wel rondleidingen gegeven aan kinderen. Is dat dan geen bezwaar? Sara Weyns: "Het werk in opbouw wordt op dit ogenblik zoveel mogelijk afgeschermd. Als het werk eenmaal geplaatst is, zal er context aan gegeven worden. Er zal duidelijk worden gemaakt hoe je een andere route kan maken. Het werk zal niet prominent worden opgesteld, wel enigszins achteraan."

"Wie het niet wil zien, kan met veel genoegen genieten van de 30 andere boeiende werken. Je moet het werk ook in zijn geheel bekijken. Het staat op een verhoogde constructie waarbij de bovenkant overgaat in het bladerdek van het park. We beloven de context op punt te zetten en hopen dat mensen pas oordelen als het werk getoond wordt zoals de kunstenaars het willen tonen."

De Antwerpse cultuurschepen Caroline Bastiaens laat via haar woordvoerder weten achter het tonen van het kunstwerk te staan. Op Twitter blijft het voorlopig stil. Eén twitteraar zegt zich weinig te storen aan de erectie. Maar hij vindt wel dat "de witte sokken van de man er echt over zijn".