PressVisuals.com

Waterstofconferentie Antwerpen: waterstof is de ontbrekende schakel bij groene energie

Waterstof is de ontbrekende schakel voor het gebruik van groene energie. Dat is de boodschap van WaterstofNet, een bedrijvengroep die vandaag een conferentie organiseert over waterstof. Een aantal bedrijven laten zien wat ze in de pijpleiding hebben zitten.

De grote nadelen van hernieuwbare energie zijn het onregelmatige aanbod, het transport en de stockage. De energie uit wind of zon kan opgeslagen worden in batterijen. Maar die zijn nog groot en zwaar. Daarom wordt er steeds meer naar waterstof gekeken als drager van hernieuwbare energie.  

In Oost-Vlaanderen heeft het consortium Terranova Solar een groot zonnepark gebouwd op een oude gipsberg tussen Evergem en Zelzate. Binnenkort komen er nog zes windmolens bij. Samen zouden die twee bronnen elektriciteit kunnen leveren voor meer dan 5.000 gezinnen. Professor Jan Desmet van de UGent onderzocht of het mogelijk is om de overtollige energie op te slaan als waterstof: “In principe kan het, technisch is het mogelijk, alleen op dit moment is het nog duur”.  

De "zonneberg" in Evergem, foto Terranova Solar

Toch is een grote speler als de Franse oliemaatschappij Total geïnteresseerd in het project. “Voor bedrijven zijn er verschillende scenario’s:”, zegt Adwin Martens van WaterstofNet hierover: “Ofwel wacht je tot de trein van de vernieuwing op kruissnelheid rijdt, ofwel spring je op de trein als hij traag rijdt en heb je later een voorsprong op andere bedrijven”.

Waterstof in het aardgasnet

Eoly, het energiebedrijf van de Colruytgroep, is al een tijdje bezig met groene waterstof voor de heftrucks in het distributiecentrum in Halle. Dit jaar komt er ook een publiek tankstation. Verder experimenteert het bedrijf met een trekker op waterstof.

Eoly laat ook onderzoeken of het rendabel is om waterstof rechtstreeks in het aardgasnet te injecteren. Beide gassen kunnen worden gemengd en het zou de verbranding milieuvriendelijker maken. "In Duitsland bestaat het al", zegt Jonas Cautaerts, "maar we willen zeker zijn dat de waterstof van onze windmolenparken op zee optimaal wordt gebruikt".

De Energy Observer unesco-vlaanderen

Het Franse energiebedrijf Engie laat iets minder gemakkelijk in zijn kaarten kijken. "Vertrouwelijke contracten", zo luidt het. Maar de multinational wil wel kwijt dat het aan grote, lokale projecten werkt. De Energy Observer, de boot die Engie mee heeft gebouwd, is een varende ambassadeur van de filosofie van het bedrijf. "De boot vaart op wind- en zonne-energie, heeft batterijen en produceert ook waterstof," zegt Caroline Hillegeer, "dat is de richting die we uit willen. Groene waterstof is een goede energiedrager en hernieuwbare energie wordt steeds goedkoper. Zeker als je naar regio's gaat met veel wind of zon". 

Ook Japan zet zijn schouders onder een grootschalig project. Dat vertelt Ad van Wijk, hoogleraar Future Energy Systems aan de TUDelft en één van de sprekers op de conferentie. "Japan gaat de hele Olympische Spelen van 2020 op waterstof laten draaien. Dit zou een ideale gelegenheid zijn om de wereld te laten zien wat je met waterstof kan: van stockage tot transport, verwarming en koeling". 

Het land gaat nauw samenwerken met buurland Australië. Daar hebben ze goedkope bruinkool. “Die energie kan je omzetten in waterstof. De CO2 die daarbij vrijkomt kun je opvangen en ondergronds opslaan. In de toekomst nemen zonneparken de rol van bruinkool over”.  Kawasaki Heavy Industries verwacht dat het eerste waterstofcargoschip klaar is voor tests in 2020.
 

Ook in Europa ziet Ad van Wijk heel wat mogelijkheden voor waterstof als energiedrager. “Het omzetten van hernieuwbare energie in waterstof is goedkoper dan die energie via lange stroomkabels te vervoeren. Er is weliswaar een verlies van 20 procent bij die omzetting. Maar energie uit wind en zon wordt steeds goedkoper. In twee jaar tijd is de prijs gezakt voor een kilowatt van 1.400 euro naar 300 tot 500 euro. Hernieuwbare energie wordt zo goedkoop dat het niet zoveel meer uitmaakt dat er verlies is”

Hernieuwbare energie wordt zo goedkoop dat het niet zoveel meer uitmaakt dat er energieverlies is om waterstof te maken

Ad van Wijk, hoogleraar Future Energy Systems, TU Delft

Bovendien wordt elektrolyse steeds goedkoper, het halen van waterstof uit water door gebruik te maken van elektrische stroom. “Op zee is er veel ruimte om windmolenparken aan te leggen. En je hebt er gasleidingen die je zonder al te veel kosten kan ombouwen om waterstof te transporteren.” Daarom pleit van Wijk voor een waterstoffabriek op zee, die via bestaande leidingen kan leveren aan Denemarken, Duitsland en Engeland. Netbeheerder TenneT, de Gasunie en de Rotterdamse haven zijn daarover al met Deense en Duitse partners aan het praten. Ook kijken de Gasunie en AkzoNobel of ze in Friesland de grootste waterstoffabriek van Europa kunnen bouwen. “Door het dichtdraaien van de gaskraan tegen 2030 staan daar naar schatting 30.000 banen op de tocht. Mensen die nu aardgasleidingen onderhouden, kunnen ze straks geschikt maken voor waterstof”.

Veilig?

Waterstof is net als aardgas brandbaar. Maar Ad van Wijk meent dat het veiliger is dan aardgas. “Het is zo’n lichte stof dat ze bij een lek zeer snel ontsnapt naar de hogere luchtlagen. Bovendien wordt het onder zo’n grote druk gestockeerd dat het een vlam meteen zou uitblazen.” Alleen in gesloten ruimtes kan een waterstoflek gevaarlijk zijn, ook omdat het kleur-en geurloos is. "Maar met waterstof gebeuren bijvoorbeeld in de petrochemische industrie minder ongelukken, omdat het bij verbranding geen giftige koolmonoxide vormt."