(C)Cliff Owen

Klopt het dat je kan sterven door fentanyl aan te raken?

Een kritische lezer vroeg zich af of VRT NWS niet overdreef door te zeggen dat je kon sterven alleen al door "een variant van fentanyl" aan te raken. Fentanyl is hoe dan ook een levensgevaarlijke stof. Ze wordt ook gebruikt als drug en is  recent aangetroffen in een postzending  in Antwerpen.

Eén op vijf druggebruikers in ons land zou zijn drugs online kopen, stelde Radio 2. Vele van die online producten zijn designerdrugs, chemisch gefabriceerde stoffen die de effecten van klassieke drugs nabootsen. Ze zijn uiteraard verboden maar ook levensgevaarlijk, omdat ze erg krachtig zijn en snel leiden tot een overdosis. Prince zou één van de bekende slachtoffers zijn.

Extreem krachtig

Fentanyl is absoluut niet nieuw in ons land. De stof werd zelfs in België ontwikkeld door de bekende farma-ondernemer Paul Janssen. De stof wordt in de vorm van pleisters voorgeschreven aan patiënten met heel zware pijn.  Het is een heel sterk opioïde, op gewichtsbasis 80 keer krachtiger dan morfine en tot 50 keer dodelijker dan heroïne. Als drug is de stof levensgevaarlijk. 

Kan je sterven door simpele aanraking ?

Fentanyl kent vele varianten. Eén ervan is carfentanil. Het is tot 10.000 keer sterker dan morfine en werd ontwikkeld als verdovingsmiddel voor grote zoogdieren zoals olifanten. Het wordt helaas ook voor andere doeleinden gebruikt.

In het Doebrovkatheater in Moskou gijzelden Tsjetsjeense terroristen 850 mensen. Om iedereen in het theater te verdoven losten de ordediensten een bedwelmend gas in het theater. Dat gas bevatte onder meer carfentanil en remifentanil. In totaal kwamen 130 gijzelaars om, velen ervan omdat voor het gas een te hoge dosering werd gebruikt.

Carfentanil kan wel degelijk bij eenvoudige aanraking leiden tot de dood, zegt Peter Blanckaert van Sciensano, het vroegere wetenschappelijke instituut Volksgezondheid. Het volstaat bijvoorbeeld dat een politieagent een zakje zonder handschoenen vastneemt en daarna iets eet of zijn neus snuit zonder zijn handen heel goed te wassen. Voor mensen zijn zelfs dosissen van 0,05 mg levensgevaarlijk.

In Antwerpen?

Maar carfentanil is niet de stof die in Antwerpen werd aangetroffen. In de postzending in Antwerpen ging het om methoxyacetylfentanyl. Nog steeds een erg gevaarlijke stof die een erg groot risico op overdosering inhoudt, maar geen stof  die zorgt voor levensgevaar bij aanraking. Dat was bij het schrijven van het artikel van Radio 2 Antwerpen nog niet helemaal duidelijk.  Het gaat dus niet over carfentanil in Antwerpen, maar het is wel degelijk zo dat die "variant van fentanyl" levensgevaarlijk is om aan te raken. Het artikel beoordeel ik op zichzelf als juist.

Aan dit artikel werd meegewerkt door Laura Desaranno, stagiaire bij de Nieuwsombudsman