VRT, houd Canzonissima en Eurosong vooral waar het zit: in het collectieve geheugen!

Raf Van Bedts, voormalig hoofdredacteur van Eurosong.be, vindt het nostalgische verlangen van schrijver en gewezen VRT-journalist Louis van Dievel naar een terugkeer van het tv-programma Canzonissima maar niets: "Een toonbeeld van collectieve alzheimer!"

labels
Raf Van Bedts
Raf Van Bedts is Songfestivalwatcher en gewezen hoofdredacteur van Eurosong.be

Mijn schaarse hoofdharen rijzen al snel te berge bij ‘vroeger-was-het-beter’-riedeltjes. Zo ook bij de hartskreet van Louis van Dievel om Canzonissima (en hemzelf?) een tweede jeugd te gunnen. Een toonbeeld van selectieve alzheimer!

Als er één ding is waar Canzonissima en Eurosong nooit in geslaagd zijn, was het hun officiële opzet: een Vlaamse inzending laten scoren op het Songfestival. Pleiten voor de herinvoering van een tot op de draad versleten boerenpaard dat nooit een renpaard is kunnen worden, beperkt zich tot navelstaren terwijl onze focus op het hogere Songfestivaldoel moet gericht zijn, niet op het middel.

Fragment uit Canzonissima uit 1968:

‘Leeft het onder de mensen?’ Really, mijnheer van Dievel? Hoe irrelevant kan een vraag zijn? So what als de Vlaming Sennek – de artiestennaam is het middelste gedeelte van Laura GroeSENEKens officiële naam – vandaag nog niet kent? Dat geldt ook voor de rest van Europa, en die kunnen wél over haar winst of verlies beslissen. Laat ons de wagen niet voor de paarden spannen: zodra ze presteert op het Songfestival, zal dat euvel heel snel verholpen zijn.

"Spraakmakend, maar hoeveel beter werden we ervan? Nada!"

Destijds waren Canzonissima en Eurosong spraakmakend. Hoeveel beter werden we daar op het Songfestival van? Nada! Integendeel, vaak was het uitlach-tv, die bol stond van kleine en grote schandalen. Een hoogmis voor de gespecialiseerde pers. Een rariteitenkabinet, een amalgaam van artiesten en hun platenfirma’s die de preselectie misbruikten om opnieuw voor het voetlicht te treden, van totaal onbekende nieuwlichters die meestal met b-nummers de gelegenheid grepen om toch maar eens op tv te komen, van gebuisde Big Brothers-deelnemers, voormalige miss België’s of zelfs hobbyisten die hun project in Afrika wilden promoten. 

En Vlaanderen maar wekenlang smullen van de oneliners van Van Thilt of de stoute uitspraken van Jo Leemans! En maar lachen en kritiek spuien, daarna kiezen voor een underdog en/of een nummer dat enkel voor de Vlaamse markt geschikt was. (bekijk in onderstaande video het optreden van K3 in Eurosong, met op het einde de beruchte uitspraak van Marcel Vanthilt):

Maar dan wel verwachten dat onze songfestivalinzending Europa zou omverblazen en overladen worden met ‘douze points’, nadat onze kandidaat wekenlang tegen een moordend tempo alle braderieën en feesttenten had moeten afschuimen om totaal oververmoeid aan de start op het festival te verschijnen. En als kers op de taart collectief de schuld steken op ‘de anderen’, die ons niet graag zagen of niet wilden begrijpen.

Sinds de val van De Muur en de invoering van de televoting kwam het gedroomde excuus: het Oostblokcomplot en vriendjespolitiek. Maar het leefde ‘onder de mensen’, dat wel! 

"We gooiden het over een andere boeg en meteen scoorde Vlaanderen zijn beste resultaat ooit"

Met Eurosong.be hebben we destijds voor en achter de schermen een jarenlange calvarietocht gevoerd om de openbare omroep op andere gedachten te brengen en af te stappen van preselecties, die keer op keer leidden tot hoog opgeklopte verwachtingen maar telkens met een grote sisser afliepen.

Daarmee sneden we ook in eigen vlees, want Eurosong betekende telkens wekenlang hoge bezoekcijfers voor de site en aandacht in de media. Wie het belang van het Songfestival wil dienen, moet bereid zijn om het eigenbelang ondergeschikt te maken.

In 2010, welgeteld 53 jaar na de eerste Vlaamse inzending op het Songfestival, kwam dan eindelijk het inzicht om het over een andere boeg te gooien. Meteen scoorde Vlaanderen zijn beste resultaat ooit: een zesde plaats (Tom Dice met de song 'Me and My Guitar', red - zie video hieronder).

Stel je voor: na meer dan een halve eeuw proberen, een f*cking zesde plaats op het Songfestival als absolute hoogtepunt! Het goede nieuws is dat sindsdien de wende is ingezet en België – Vlaanderen én Wallonië – met de nieuwe strategie is uitgegroeid tot één van de betere songfestivallanden. Het blijft nu wachten op de ultieme consecratie: een tweede songfestivalzege.

Stel je voor: na meer dan een halve eeuw proberen, een f*cking zesde plaats op het Songfestival als absolute hoogtepunt! 

Het Songfestival is het doel, de manier waarop een land zijn kandidaat selecteert is een middel en dus ondergeschikt. Er zijn landen die met breed uitgesponnen voorronden mooie resultaten boeken. Zweden is het ultieme voorbeeld. Maar in Vlaanderen heeft het zijn failliet meer dan een halve eeuw bewezen. Omdat de Vlaming van underdogs houdt, omdat de kijker, maar ook de kandidaten, hun platenfirma’s en zelfs de programmamakers, zich destijds lieten leiden door verkeerde motieven.

Mijnheer van Dievel, u verwees naar huidige talentenjachten als "The Voice" en "Belgium’s got talent". Doet u van mij en het ‘grote publiek’ de groeten aan de winnaars wanneer u hen opzoekt in het grote vergeetboek? Hetzelfde lot dreigt een Canzonissima 2.0 te ondergaan: twee edities met slechte songfestivalresultaten en Canzonissima is na de verrijzenis opnieuw klinisch dood!

Doet u van mij en het ‘grote publiek’ de groeten aan de winnaars wanneer u hen opzoekt in het grote vergeetboek? 

Talentenjachten kunnen wel een nuttig instrument zijn om potentiële songfestivaldeelnemers te scouten. Heel wat The Voice-deelnemers halen later het Songfestivalpodium. Kijk maar naar de RTBF-kandidaten, die uit de poule van The Voice Belgique worden gekozen. Maar met dien verstande dat het niet noodzakelijk om winnaars gaat, wel om buitenbeentjes die op het Songfestival hun ding kunnen doen.

"Songfestival is geen verlengstuk van een nationaal kampioenschap"

Net daar draait het Songfestival om: het festival is geen verlengstuk van een nationaal kampioenschap, maar een project met eigen wetmatigheden. Alles kan, maar het moet zich onderscheiden qua muzikale stijl, vertolking, act en authenticiteit. Met Sennek heeft de VRT een slimme keuze gemaakt.

Ultieme winst blijft een loterij die afhankelijk is van heel wat factoren waarvan men er een aantal niet in de hand heeft. Maar de kans op verlies kan gevoelig beperkt worden mits een verstandige aanpak.

Het Songfestival is geen exacte wetenschap, maar bovenal een project. Geef een artiest de kans om in de luwte, goed geëntoureerd en met een grote mate van autonomie daar aan te werken. Of dat leeft onder de mensen is totaal irrelevant. Enkel de drie minuten op het Songfestival tellen. Wees gerust, zodra het resultaat er is, heeft het volk er een nieuwe volksheld bij.

Geef een artiest de kans om in de luwte, goed geëntoureerd en met een grote mate van autonomie daar aan te werken. 

Canzonissima was een zegen voor het volksamusement, maar een vloek voor de Songfestivalresultaten"

Vroeger was het niet beter. Vroeger mag absoluut niet terugkomen. Canzonissima was een zegen voor het volksamusement en de kijkcijfers, maar een vloek voor onze Songfestivalresultaten. Ik weet dat ik wat kort door de bocht ga. U mag me het voorbeeld van het mislukte songfestivalavontuur van Clouseau gerust voor de voeten gooien. Hoofdzaak is dat we de VRT aanmoedigen om door te gaan op de ingeslagen weg.

En wie ‘in’ is voor Vlaamse artiesten die ‘leven onder de mensen’, kan beter op de hoogste verdieping van De Reyerslaan de herinvoering van een volwaardig muziekprogramma voor nieuwe Vlaamse muziek gaan bepleiten. Het had ons destijds veel miserie bij Canzonissima en Eurosong bespaard!

VRT, houd Canzonissima en Eurosong vooral waar het zit: in het collectieve geheugen. Laat ons vooruit kijken en die zeer lang verwachte ambitie voor ogen houden: ooit het Songfestival winnen met een Vlaamse inzending! Nostalgie is de allerslechtste raadgever; kies liever voor een les historische kritiek.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.