De geneugten van de Librisprijs

Louis van Dievel, schrijver en journalist, kijkt elke week met een guitige blik naar de kleine en grote actualiteit. Deze keer: de verrassende uitreiking van de Librisprijs.

opinie
Louis van Dievel
Louis van Dievel is schrijver en journalist. Hij was journalist bij VRT NWS.

Had u nog nooit van schrijver Murat Isik gehoord? Vrees niet, ik al evenmin, terwijl ik toch probeer de Nederlandstalige literatuur van nabij te volgen. De kloof tussen Noord en Zuid wordt altijd maar dieper en breder, mijn gedacht.

Nochtans heeft Isik de prestigieuze Libris literatuurprijs gewonnen.  Terecht, uiteraard, want ik spreek nooit literaire jury's tegen.

Dat komt omdat ik er in 2007 zelf heel dichtbij was, met "De Pruimelaarstraat", een roman over de straat waarin de beruchte vrouwenmoordenaar Staf Van Eyken woonde, alias De Vampier van Muizen.

Dat ik dat jaar als onbekende Vlaming  samen met Tom Lanoye en Dimitri Verhulst (met twee titels!) tot op de zogenoemde longlist was geraakt was opvallend maar niet wereldschokkend.

Maar dat ik een maand later op de shortlist prijkte en dus in aanmerking kwam voor de prijs van liefst 50.000 euro was een verrassing van formaat, niet het minst voor mijzelf.

Het was een plezierige tijd. Ik kreeg chique brieven van de Stichting Librisprijs (met de vraag of ik misschien vegetariër was, onder meer). Ik kreeg al dan niet gemeende felicitaties van collega-schrijvers. Een cameraploeg van de Nederlandse televisie verscheen aan de slagboom van de VRT om mij te interviewen. De verkoop van mijn roman schoot andermaal de hoogte in.

Toen de maand mei kwam, stapte ik welgezind op de trein naar Amsterdam. Ik voelde mij met mijn plaats bij de laatste zes al een beetje winnaar (en ik was al zeker van de troostprijs van 2500 euro :-)). Dat het pijpenstelen regende in Amsterdam kon de pret niet echt drukken. Ik werd verwacht in het deftige Ambassadehotel op de Herengracht. Daar worden de genomineerden van de Librisprijs altijd ondergebracht. Het mag iets kosten.

Ik moest bij het inchecken ook meteen een exemplaar van "De Pruimelaarstraat" signeren, voor de indrukwekkende bibliotheek van het hotel. 's Avonds werd ik een eind verderop in een hotel aan de Amstel verwacht, voor het diner, de lofspraken voor de genomineerde romans en de bekendmaking van de winnaar. Mijn roman bleek - luidens de laudatio - allerlei kwaliteiten te bezitten die ik er zelf nog niet in had gezien, laat staan in had gelegd. Een mens leert altijd bij.

Dat aan een tafel achter die van mij en mijn gezelschap Harry Mulisch, Hans Van Mierlo en Connie Palmen redelijk luid zaten te roezemoezen tijdens de toespraken, getuigde niet echt van respect. Ik heb wijlen Harry Mulisch overigens die avond aangeraakt. Hij stond in de weg voor de deur naar de toiletten. 

Ik heb wijlen Harry Mulisch overigens die avond aangeraakt. Hij stond in de weg voor de deur naar de toiletten. 

Van de genomineerden kwam Arnon Grunberg pas helemaal op het laatst toe in de eetzaal van het Amstelhotel, toen het dessert al was opgelepeld. Dat was veelbetekenend, las ik in de plots sombere blik van mijn toenmalige uitgever.  En inderdaad: "Tirza" van Grunberg werd tot winnaar uitgeroepen, overigens tot groot ongenoegen van mijn familie, die vond dat de roman van Arnon Grunberg  met de Gouden Uil datzelfde jaar al goed genoeg bedeeld was.

Vorige herfst, tien jaar na datum dus, heeft toenmalig jurylid (en schrijver) Erik Vlaminck uit de biecht geklapt over de beraadslaging van de jury van 2007. Hij onthulde dat mijn uitgever vergeten had om "De Pruimelaarstraat" in te sturen voor de Librisprijs en dat het boek pas te elfder ure aan de lijst van ruim 200 te lezen romans was toegevoegd.

Voorwaarde voor de toevoeging was evenwel dat Erik Vlaminck geen mening mocht geven over mijn boek. Dat "De Pruimelaarstraat" ondanks die handicap moeiteloos de longlist en de shortlist haalde.  Dat één jurylid mijn roman op één zette, een andere op twee en nog een andere op drie. Maar dat was onvoldoende.  De roman van Grunberg  die bij niemand op één stond, haalde het tenslotte. That's life. 

Wat ik mij nog herinner is dat na het ultrakorte dankwoord van Grunberg werd rondgegaan met rookwaren en sterke drank en dat ik dure sigaren en pakjes Russische sigaretten in jaszakken en handtassen zag verdwijnen. Dat de feestelijke stemming als een pudding in elkaar zakte. Behalve in de taxi die ik op de terugweg naar het Ambassadehotel deelde met Tom Lanoye en zijn man René. Een schat van een man.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.